ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಲಗಣನೆ

ಕರ್ನಾಟಕದ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿನ ಕಾಲಗಣನೆ

 *ಎಂ.ವಿ. ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ  ಮತ್ತು  ** ಎಸ್. ಕಾರ‍್ತಿಕ್

ಕರ್ನಾಟಕದ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗಿರುವ ಕಾಲಗಣನೆ ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಅಧ್ಯಯನ ಇದುವರೆಗೂ ನಡೆದಿಲ್ಲ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ, ವಾರಗಳ ಹೆಸರುಗಳು, ಮಾಸಗಳ ಹೆಸರುಗಳು, ಸಂಖ್ಯಾಶಬ್ದಗಳು, ಕಟಪಯಾದಿ ಪದ್ಧತಿಯ ಕಾಲಗಣನೆ, ಕಾಲಗಣನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪ್ರಕಟವಾಗಿರುವ ಬರಹಗಳ ಸೂಚಿ ಇವನ್ನು ಪ್ರಕೃತ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಕಿರಿದಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಸಂಖ್ಯಾಶಬ್ದಗಳ ಸಂಖ್ಯಾ ವಾಚಕಗಳನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿದ್ದರೂ ಆ ಶಬ್ದವನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಉದಾ: ಖರ. ಕೆಲವು ಸಂಖ್ಯಾ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಎರಡು ಮೂರು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಥೈಸಬಹುದು. ಉದಾ: ಕರ್ಮ-ತ್ರಿಕರ್ಮ, ಚತುಷ್ಕರ್ಮ, ಷಟ್ಕರ್ಮ. ಇಂತಹ ಶಬ್ದಗಳು ಬಂದಾಗ ಆಯಾ ಕಾಲದ ಸಂದರ್ಭ, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಂಶಗಳು ಮುಂತಾದ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿಕೊಂಡು ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕು. ಇದು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಅಧ್ಯಯನದ ವಿಷಯವಾಗಿದ್ದು ಇಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರಕಟಣೆಯೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ; ಕೇವಲ ಪ್ರಮುಖವೆನಿಸುವ ಕೆಲವು ಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಕಿರಿದಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಅಪಲಿಖಿತಗಳು, ಲಿಪಿ ಮತ್ತು ಕಾಲಗಣನೆ, ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಮುಂತಾದವುಗಳ ಬಗೆಗೆ ವ್ಯಾಪಕ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಯಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ರಾಜರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಗೊಂಡಿರುವ ಶಕೆಗಳ ಪೂರ್ಣ ವಿವರವೂ ಸರಿಯಾಗಿ ದೊರಕದು. ಅಪಲಿಖಿತಗಳನ್ನು ತಿದ್ದಿಕೊಳ್ಳದೆ ತಪ್ಪಾದ ಶಬ್ದಗಳನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿ ಕಾಲನಿರ್ಣಯ ಮಾಡಲು ಹೊರಟರೆ ಗೊಂದಲಗಳೇ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಕಟಪಯಾದಿ ಸಂಖ್ಯಾ ಪದ್ಧತಿ ಮತ್ತು ಸಂಖ್ಯಾಶಬ್ದಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಇಂತಹ ಹಲವಾರು ವಿವರಗಳ ಮೇಲೆ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ವಿವೇಚನೆಗೆ ಅವಕಾಶವಿದ್ದು ಸಂಶೋಧಕರು ಇದರತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸ ಬೇಕಾದ್ದು ಅಗತ್ಯ ಎಂದು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಬೇಕಾಗಿದೆ.

ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಅಧಿದೇವತೆಗಳು

        ನಕ್ಷತ್ರಗಳ            ನಕ್ಷತ್ರದ ಅಧಿದೇವತೆಗಳು

 ಕ್ರ.ಸಂ.  ಹೆಸರುಗಳು         [=ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಹೆಸರುಗಳು]

 ೧.   ಅಶ್ವಿನೀ     ಅಶ್ವಿನೀ ದೇವತೆಗಳು

 ೨.   ಭರಣೀ      ಯಮ

 ೩.   ಕೃತ್ತಿಕಾ     ಅಗ್ನಿ

 ೪.   ರೋಹಿಣೀ   ಪ್ರಜಾಪತಿ (ಬ್ರಹ್ಮ)

 ೫.   ಮೃಗಶಿರ    ಸೋಮ (ಚಂದ್ರ)

 ೬.   ಆರ್ದ್ರಾ     ರುದ್ರ

 ೭.   ಪುನರ‍್ವಸು   ಅದಿತಿ

 ೮.   ಪುಷ್ಯ        ಬೃಹಸ್ಪತಿ

 ೯.   ಆಶ್ಲೇಷ     ಸರ್ಪ

 ೧೦.  ಮಖ       ಪಿತೃ

 ೧೧.  ಪೂರ್ವ ಫಲ್ಗುಣೀ     ಭಗ

 ೧೨.  ಉತ್ತರ ಫಲ್ಗುಣೀ     ಅರ್ಯಮಾ

 ೧೩.  ಹಸ್ತ        ಸೂರ‍್ಯ

 ೧೪.  ಚಿತ್ರಾ (ಚಿತ್ತ)         ತ್ವಷ್ಟ (ವಿಶ್ವಕರ‍್ಮ)

 ೧೫.  ಸ್ವಾತಿ      ವಾಯು

 ೧೬.  ವಿಶಾಖ    ಇಂದ್ರ, ಅಗ್ನಿ

 ೧೭.  ಅನೂರಾಧ ಮಿತ್ರ

 ೧೮.  ಜೇಷ್ಠ      ಇಂದ್ರ

 ೧೯.  ಮೂಲ     ನಿಋತಿ

 ೨೦.  ಪೂರ್ವಾಷಾಢ        ಆಪಃ

 ೨೧.  ಉತ್ತರಾಷಾಢ        ವಿಶ್ವೇದೇವ

 ೨೨.  ಶ್ರವಣ     ವಿಷ್ಣು

 ೨೩.  ಧನಿಷ್ಠ     ಅಷ್ಟವಸುಗಳು

 ೨೪.  ಶತಭಿಷಾ  ವರುಣ

 ೨೫.  ಪೂರ್ವಾಭಾದ್ರ       ಅಜೈಕಪಾದ

 ೨೬.  ಉತ್ತರಾಭಾದ್ರ       ಅಹಿರ್ ಬುಧ್ಯಯನ

 ೨೭.  ರೇವತಿ    ಪೂಷ

 ೨೮.  ಅಭಿಜಿತ್

­          *     ಉಪಅಧೀಕ್ಷಕಪುರಾತತ್ತ್ವವಿದರು, (ನಿ), # ೩೮, ಶಾಂಕರೀ, ೨ನೆಯ ಮುಖ್ಯರಸ್ತೆ, ಇಟ್ಟುಮಡು ಬಡಾವಣೆ, ಬನಶಂಕರಿ ೩ನೆಯ ಹಂತ, ೩ನೆಯ ಫೇಸ್, ಬೆಂಗಳೂರು-೫೬೦೦೮೫.

***# ೬೫, (೧ನೆಯ ಮಹಡಿ), ೩ನೆಯ ಅಡ್ಡರಸ್ತೆ, ಶಿಕ್ಷಕರ ಬಡಾವಣೆ, ೧ನೆಯ ಹಂತ, ಜೆ.ಪಿ. ನಗರ ಅಂಚೆ, ಬೆಂಗಳೂರು-೫೬೦೦೭೮.

ಇಕ್ಕೇರಿ ಅಘೋರೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ

 EPÉÌÃj CWÉÆÃgÉñÀégÀ zÉêÁ®AiÀÄzÀ zÁR¯ÉUÀ¼ÀÄ

qÁ. PɼÀ¢ ªÉAPÀmÉñï eÉÆìĸï

Qæ.±À.1499gÀ°è d£ÀävÁ½zÀ PɼÀ¢ ¸ÀA¸ÁÜ£ÀPÉÌ zÀQët ¨sÁgÀvÀzÀ EwºÁ¸ÀzÀ°è «²µÀÖ ¸ÁÜ£À«zÉ. ªÀÄzsÀåPÁ°Ã£À EwºÁ¸À PÉÆ£ÉAiÀÄ ºÁUÀÆ DzsÀĤPÀ AiÀÄÄUÀzÀ ªÉÆzÀ® PÁ®zÀ CgÀ¸ÀgÀÄUÀ¼À°è F ªÀÄ£ÉvÀ£ÀªÀÅ ¥ÀæªÀÄÄRªÁzÀÄzÀÄ. Qæ.±À.1565gÀ°è «dAiÀÄ£ÀUÀgÀzÀ ¥ÀvÀ£ÀzÀ £ÀAvÀgÀ EªÀgÀÄ ¸ÀévÀAvÀægÁzÀgÀÆ «dAiÀÄ£ÀUÀgÀzÀªÀgÀÄ ºÁQPÉÆlÖ ªÀiÁUÀðzÀ°èAiÉÄà ªÀÄÄ£ÀßqÉzÀªÀjªÀgÀÄ. vÀªÀÄä 263 ªÀµÀð DqÀ½vÀzÀ CªÀ¢üAiÀÄ°è gÁdQÃAiÀÄ, DqÀ½vÀ, ¸ÁA¸ÀÌøwPÀ PÉëÃvÀæUÀ¼À°è «±ÉõÀ £ÉÊ¥ÀÅtåvÉAiÀÄ£ÀÄß vÉÆÃgÀÄvÁÛ «dAiÀÄ£ÀUÀgÀzÀ ¸ÀA¸ÀÌøwUÉ PÀÄAzÀÄ ¨ÁgÀzÀAvÉ £ÀqÉzÀÄ §AzÀgÀÄ.

PɼÀ¢ EwºÁ¸À DPÀgÀUÀ¼ÀÄ

PɼÀ¢ EwºÁ¸À ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀA¸ÀÌöÈwAiÀÄ£ÀÄß w½AiÀÄ®Ä PɼÀ¢ DqÀ½vÀzÀ PÉÆ£ÉAiÀÄ PÁ®zÀ°èzÀÝ °AUÀtÚ PÀ« gÀa¹zÀ PɼÀ¢ £ÀÈ¥À«dAiÀÄ ªÀÄvÀÄÛ PɼÀ¢ gÁd£ÁzÀ §¸À¥Àà£ÁAiÀÄPÀ£ÀÄ gÀa¹zÀ ²ªÀvÀvÀégÀvÁßPÀgÀ ¥ÀæªÀÄÄRªÁVzÉ. C®èzÉ ¥ÀÅgÁvÀvÀéPÉÌ ¥ÀæªÀÄÄR PÀÄgÀĺÀÄUÀ¼ÁV ±Á¸À£ÀUÀ¼ÀÄ, ¤gÀÆ¥ÀUÀ¼ÀÄ ¸ÁPÀµÀÄÖ zÉÆgÉwªÉ. vÁqÀ¥ÀvÀæUÀ¼ÀÄ, PÀqÀvÀUÀ¼ÀÄ ªÉÆzÀ¯ÁzÀªÀÅUÀ¼À°è EAzÀÆ ¸ÀºÀ zÉÆgÉAiÀÄÄwÛªÉ. EªÀÅUÀ¼À eÉÆvÉUÉ «zÉò ªÀiÁ»wUÀ¼ÁzÀ ªÉÄPÀAf ¸ÀAUÀæºÀ, ¥ÉÇÃZÀÄðVøï, qÀZï, §mÁ«AiÀiÁ qÁUï jf¸ÀÖgÀÄUÀ¼ÀÄ, F¸ïÖ EArAiÀiÁ PÀA¥É¤AiÀÄ G¯ÉèÃRUÀ¼ÀÄ ªÉÆzÀ¯ÁzÀªÀÅUÀ¼À°è F CgÀ¸ÀÄ ªÀÄ£ÉvÀ£ÀzÀ ZÀjvÉæAiÀÄ£ÀßjAiÀÄ®Ä ¥ÀæªÀÄÄRªÁVªÉ. 

EPÉÌÃj CWÉÆÃgÉñÀégÀ

PɼÀ¢ zÉÆqÀØ ¸ÀAPÀtÚ£ÁAiÀÄPÀ£ÀÄ Qæ.±À.1546-1559gÀ D¸ÀÄ¥Á¹£À°è EPÉÌÃjAiÀÄ°è ²æà CWÉÆÃgÉñÀégÀ zÉêÁ®AiÀĪÀ£ÀÄß PÀnÖ¹ ªÀÄƪÀvÉÛgÀqÀÄ PÉÊUÀ¼À §ÈºÀvï ²æà CWÉÆÃgÉñÀégÀ£À£ÀÄß ¸Áܦ¹ DUÀªÉÆÃPÀÛ jÃwAiÀÄ°è PÀlÖ¯É ¥ÀæPÁgÀ ¥ÀÇeÁ¢UÀ½UÉ ªÀåªÀ¸ÉÜ ªÀiÁrzÀÝ §UÉÎ w½zÀħgÀÄvÀÛzÉ. F zÉêÁ®AiÀĪÀÅ vÀ£ÀßzÉà DzÀ, PɼÀ¢ PÁ®zÀ ªÁ¸ÀÄÛ±ÉÊ°AiÀÄ£ÀÄß ºÉÆA¢zÉ. C°è »A¢£À ¦ÃoÀ ªÀiÁvÀæ EzÉ. CzÀgÀ ªÉÄÃ¯É F±ÀégÀ °AUÀªÀ£ÀÄß ¸Áܦ¸À¯ÁVzÉ. ªÀÄÆ® ¦ÃoÀzÀ ªÉÄð£À ªÀÄÆwð FV®è. CzÀÄ ©eÁ¥ÀÅgÀzÀ C¢¯ï ±Á»Ã ¸ÀįÁÛ£À£À zÀAqÀ£ÁAiÀÄPÀgÀ¯ÉÆè§â£ÁVzÀÝ gÀtzÀįÁèSÁ£À£ÀÄ Qæ.±À.1637gÀ r¸ÉA§gï 30gÀ°è PɼÀ¢ ªÉÄÃ¯É DPÀæªÀÄt ªÀiÁrzÀ ¸ÀAzÀ¨sÀðzÀ°è EPÉÌÃj £ÀUÀgÀPÉÌ zÁ½¬ÄlÄÖ £Á±ÀªÁVzÉ. F zÉêÁ®AiÀÄPÉÌ ¸ÀA§A¢ü¹zÀ MAzÀÆ ±Á¸À£À zÉÆgÉAiÀÄ¢gÀĪÀÅzÀÄ D±ÀÑAiÀÄð. §ºÀıÀB EªÀÇ ¸ÀºÀ gÀtzÀįÁèSÁ£À£À zÀAqÀAiÀiÁvÉæ PÁ®zÀ°è £Á±ÀªÁVgÀ§ºÀÄzÁVzÉ. ¦AiÀÄvÉÆæÃqɯÁèªÀ¯Éè £ÀªÉA§gï 1623gÀ°è EPÉÌÃjUÉ ¨sÉÃn EvÀÛ ¸ÀAzÀ¨sÀðzÀ°è F ªÀÄÆwðAiÀÄ ªÀtð£É ªÀiÁrgÀĪÀÅzÀÄ PÀAqÀħgÀÄvÀÛzÉ. EªÀ£ÀÄ gÀtzÀįÁèSÁ£À£À zÀAqÀAiÀiÁvÉæUÀÆ ªÉÆzÀ®Ä EPÉÌÃjAiÀÄ°èzÀÝ£ÀÄ. F «UÀæºÀªÀ£ÀÄß ‘CUÉÆÃgï µËgÁ’ JAzÀÄ PÀgÉ¢zÁÝ£É. ¥ÁªÀðw «UÀæºÀªÀ£ÀÆß G¯ÉèÃT¸ÀÄvÁÛ£É. PÀ£Àð¯ï ªÉÄPÀAf ¸ÀAUÀæºÀzÀ°èAiÀÄÆ F zÉêÁ®AiÀÄzÀ §UÉÎ ¸ÁUÀgÀ PÉʦüAiÀÄwÛ£À°è ªÀiÁ»w zÉÆgÉAiÀÄÄvÀÛzÉ.

Qæ.±À.1641gÀ°è£À «ÃgÀ¨sÀzÀæ£ÁAiÀÄPÀ£À PÁ®zÀ ±Á¸À£ÀªÀÅ CWÉÆÃgÉñÀégÀ zÉêÀgÀ ¸ÀºÀ¸Àæ PÀ®±Á©üµÉÃPÀzÀ G¯ÉèÃR PÀAqÀħgÀÄvÀÛzÉ. §ºÀıÀB F PÁ®zÀ°è CWÉÆÃgÉñÀégÀ ªÀÄÆwðAiÀÄ ¸ÀܼÀzÀ°è °AUÀ §A¢gÀ§ºÀÄzÁVzÉ. EzÀ£ÀÄß ªÉÄPÀAf zÁR¯ÉAiÀÄÄ ¥ÀŶÖÃPÀj¸ÀÄvÀÛzÉ. E°è G¯ÉèÃRªÁUÀĪÀ ‘©½PÀ®Äè¤AzÁ §¸ÀªÉñÀégÀ£À ªÀiÁr¬ÄlÄÖ’ JA§ÄzÀÄ EzÀPÉÌ ºÉZÀÄÑ ¥ÀÅgÁªÉ ¤ÃqÀÄvÀÛzÉ. ªÀÄÆ® «UÀæºÀªÀÅ UÀAUÉ PÉgÉAiÀÄ°è ©¢ÝgÀĪÀÅzÁV w½¸ÀÄvÀÛzÉ.       

£ÀA¢ ªÀÄAl¥À

¦AiÀiÁvÉÆæÃqɯÁèªÀ¯Éè £ÀªÉA§gï 1623gÀ°è EPÉÌÃjUÉ ¨sÉÃn EvÀÛ ¸ÀAzÀ¨sÀðzÀ°è §AzÁUÀ £ÀA¢ ªÀÄAl¥ÀzÀ PÉ®¸À £ÀqÉAiÀÄÄwÛzÀÄÝzÀ£ÀÄß G¯ÉèÃT¸ÀÄvÁÛ£É. EzÀjAzÀ F ªÉÆzÀ®Ä £ÀA¢ ªÀÄAl¥À ªÉÆzÀ®Ä EgÀ°®èªÉAzÀÄ w½zÀħgÀÄvÀÛzÉ.

F zÉêÁ®AiÀĪÀ®èzÉ PÉÆÃmÉAiÀÄ°è «ÃgÀ¨sÀzÀæ, lAPÀ¸Á¯É, UÀt¥Àw (FUÀ zÉêÁ®AiÀÄ fÃuÉÆðÃzÁÝgÀ ªÁVzÉ.) ªÀĺÁ£ÀªÀ«Ä ¢§â ªÉÆzÀ¯ÁzÀ CªÀ±ÉõÀUÀ¼ÀÄ EªÉ. G½zÀAvÉ Hj£À°è ²æà DAd£ÉÃAiÀÄ zÉêÁ®AiÀÄ, ²æà PÁ¼ÀªÀÄä, ²æà ªÀiÁgÀªÀÄä, UÀAqÀUÀwÛ §¸ÀªÀ£À zÉêÁ®AiÀÄ, a¥ÀའUÉÆÃ¥Á®PÀȵÀÚ zÉêÁ®AiÀÄ, ºÉƸÀÆgÀÄ ¹¢Þ«£ÁAiÀÄPÀ zÉêÁ®AiÀÄ, UÀzÉݪÀÄ£É ªÀiÁgÀÄw zÉêÁ®AiÀÄ ºÉƸÀÆgÀÄ §¹Û, ZËqÉñÀéj zÉêÁ®AiÀÄ, ¹zÉÝñÀégÀ zÉêÁ®AiÀÄ ªÉÆzÀ¯ÁzÀ zÉêÁ®AiÀĪÀ®èzÉ CvÉÛ-¸ÉÆ¸É ¨Á« ªÉÆzÀ¯ÁzÀ ¸ÁPÀµÀÄÖ ¨Á«UÀ¼À CªÀ±ÉõÀUÀ½ªÉ. EPÉÌÃj gÀxÀzÀ §UÉÎ ¦AiÀiÁvÉÆæÃqɯÁèªÀ¯Éè G¯ÉèÃT¹zÀÄÝ D gÀxÀ EA¢®è.

EwÛÃZÉUÉ zÉÆgÉwgÀĪÀ EPÉÌÃj zÉêÁ®AiÀÄPÉÌ ¸ÀA§A¢ü¹zÀ ¤gÀÆ¥ÀUÀ¼ÀÄ

EPÉÌÃj ²æà CWÉÆÃgÉñÀégÀ zÉêÀjUÉ ¸ÀA§A¢ü¹zÀAvÀºÀ ²¯Á, vÁªÀÄæ±Á¸À£ÀUÀ¼ÀÄ EzÀĪÀgÉUÀÆ zÉÆgÉw®è. DzÀgÉ EzÉà zÉêÀgÀ ¥ÀæzsÁ£À CZÀðPÀgÁzÀ ²æà §£ÀªÁ¹ DZÁAiÀÄð ªÀÄzsÀÄ°AUÀ¨sÀlÖgÀ ªÀA±À¸ÀÜgÁgÀ ²æà gÁªÀĨsÀlÖgÀ ªÀÄ£ÉAiÀÄ°è PÉ®ªÀÅ ºÀ¸ÀÛ¥ÀæwUÀ½zÀÄÝ CzÀgÀ°è PÉ®ªÀÅ ¤gÀÆ¥ÀUÀ¼ÀÄ PÀAqÀħA¢ªÉ. EzÀ£ÀÄß ²æà ºÀÄ°ªÀÄ£É UÀt¥Àw JA§ÄªÀªÀgÀÄ PɼÀ¢ ºÀ¸ÀÛ¥Àæw ¸ÀA¥À£ÀÆä® PÉÃAzÀæzÀ ¤«ÄvÀÛ ¸ÀAgÀPÀëuÉUÉ ºÀ¸ÀÛ¥ÀæwUÀ¼À£ÀÄß M¼À¥Àr¸ÀĪÀ ¸ÀAzÀ¨sÀðzÀ°è £À£Àß UÀªÀÄ£ÀPÀÆÌ vÀAzÀÄ UÀÄgÀÄw¹zÁÝgÉ. F ºÀ¸ÀÛ¥ÀæwUÀ¼É®è wUÀ¼Áj °¦AiÀÄ°èªÉ. zÉêÁ®AiÀÄ ¥ÀÇeÁ «zsÁ£À, CµÀÖ§AzsÀ «¢ü ªÉÆzÀ¯ÁzÀ ªÀÄAvÀæzÀ ¥ÀŸÀÛPÀzÀ ªÀÄzsÀåzÀ°è vÁ¼ÉUÀjUÀ¼À°è ¥Àæw ªÀiÁrPÉÆArgÀĪÀ F ¤gÀÆ¥ÀUÀ¼ÀÄ PɼÀ¢ EwºÁ¸ÀPÉÌ ¥ÀæªÀÄÄR DPÀgÀUÀ¼ÁUÀÄvÀÛªÉ. EªÀÅUÀ¼À£ÀÄß ¸ÀA±ÉÆÃzsÀ£ÉUÉ §¼À¹PÉƼÀî®Ä CªÀPÁ±À«vÀÛ EªÀgÉ®èjUÀÆ £Á£ÀÄ C¨sÁjAiÀiÁVzÉÝãÉ.

F PÀnÖ£À°è ¸ÀĪÀiÁgÀÄ 25PÀÆÌ ºÉZÀÄÑ ¤gÀÆ¥ÀUÀ¼ÀÄ zÉÆgÉwªÉ. CªÀÅUÀ¼À°è PÉ®ªÀ£ÀÄß ªÀiÁvÀæ E°è zÁR°¸À®Ä EaÒ¸ÀÄvÉÛãÉ.

¤gÀÆ¥À 1

±Á°ªÁºÀ£À ±ÀPÀ ªÀµÀð 1459£Éà zÀĪÀÄÄðTà ¸ÀA|zÀ®Äè PɼÀ¢ ²ÃªÉÄ ºÀ½î §AiÀÄ® vÉÆîUËqÀgÀ ªÀÄUÀ ZËqÀUËqÀ ¨sÀzÀæUËqÀgÀÄ gÁAiÀÄgÀ §½AiÀÄ°è EvÀÛAqÀzÀ®Æè EgÀÄwÛzÀÝ°è eÁ°ÃºÀ½î AiÀÄqÀªÀ ªÀÄÄgÁj AiÉÄA§ E§âgÀÄ CAtvÀAªÀÄA¢gÀÄ | AiÀÄqÀ¥ÀÅmÉUÁgÀgÁV AiÀiÁjUÀÆ ºÀtÂAiÀÄzÉ EzÀÝ°è | gÁAiÀÄgÀÄ zÀAqÀÄ AiÉÄzÀÄÝ ºÉÆÃUÀ¨ÉÃPÉAzÀÄ ¥ÀAiÀÄtªÁzÀ°è F ¨sÀzÀæAiÀÄå£ÀÄ vÀA£À CAvÀBPÀgÀtªÀgÀ PÀgÀzÀÄ ªÀiÁvÀ£ÁrPÉÆAqÀÄ D ªÉÄÃ¯É zÉêÀgÀÄ avÉÛöʸÀĪÀ ¥Àæ¸ÀÄÛvÀªÉãÀÄvÀ £ÀªÀÄUÉ C¥ÀàuÉ PÉÆqÀÄ ¨ÉÃPÉ£ÀÄvÀ ºÉýPÉÆAqÀ°è PÀȵÀÚgÁAiÀÄgÀÄ ¨sÀzÀæAiÀÄå£À ¸ÀAUÀqÀ ªÀÄ¢Ý PÀÄzÀÄgÉ PÀÄr¶ PÀ¼ÀÄ»¶ EzÀÝ°è - D ¨sÀzÀæAiÀÄå£ÀÄ eÁ°ºÀ½ PÉÆÃnUÉ ªÀÄÄwÛUÉ ºÁQ vÉUÀzÀÄPÉÆAqÀÄ ªÀ¼ÀUÉ EzÀÝ JqÀªÀªÀÄÄgÁj E§âgÀ PÉʸÉgÉ »rvÀAzÀÄ ªÀ¦à¹zÀgÀÄ. D E°è PɼÀ¢ PɸÀ£ÀÆgÀÄ, PÀ®¸É ªÀÄAvÀ¸Á¯É DvÀªÁr AiÀÄ®UÀ¼À¯É F DgÀÄ ²ÃªÉÄAiÀÄ£ÀÄß CªÀÄgÀªÁV PÉÆlÖgÀÄ. D ªÉÄÃ¯É ºÉêÀļÀA© ¸ÀA|| ºÁrà ºÀ¼ÀÄ«UÉ ¸Áé¢ ¨sÉÃn ºÉÆgÀl°è ªÉÆ® £Á¬Ä CnÖ vÀA¢zÀÄÝ PÀAqÀÄ F £É® §°µÁ× J£ÀÄvÀ DUÀ¼É ºÉêÀļÀA© ¸ÀA| ªÀiÁWÀ ±ÀÄ 2 AiÀÄÄ ZÀ£ÀÝçªÁgÀzÀ®Æè vÁ¸ÀÄ 6®Ä PÉøÀgÀzÀ°è ªÀÄĺÀÆvÀðªÀiÁr¹ JqÀ §® ºÀÄqÉ ºÁQ¹ | EzÀPÉ EPÉÌÃjAiÉÄA§ ºÉ¸ÀgÀ¤lÄÖ D ªÉÄÃ¯É PÉÆÃmÉ ºÁQ¹ ¥ÀlÖtªÁ¬ÄvÀÄ. D ªÉÄÃ¯É «¼ÀA© ¸ÀA|zÀ®Äè PÀȵÀÚgÁAiÀÄgÀÄ ¥ÀlÖªÀ PÀnÖ ¸ÀzÁ²ªÀ¥Àà£ÁAiÀÄPÀgÀÄ JA§ ºÉ¸ÀgÀ ElÄÖ JqÀªÀ ----- ºÉÆUÀ½PÉAiÀÄ£ÀÄ ElÄÖ EªÀgÀ ¥ÀgÁPÀæªÀÄ ªÀjvÀÄ ¸ÉÃªÉ ¸ÀvÀåPÉÌ ªÀÄrØ ªÀfÃgÀPÉÌ PÉÆlÄÖ ºÀ¸ÀgÀÄ ¤±Á£É ±ÀARZÀPÀæ DgÀzÉ¯É ªÀÄÄAvÁzÀ §ºÀ¼À ©gÀÄzÀÄ PÉÆlÄÖ EPÉÌÃj ªÀiÁUÀt ¸ÀºÀ PÉÆlÖgÀÄ D ªÉÄÃ¯É | «PÁj ¸ÀA| PÁwðPÀ ±ÀÄzÀÞ |7 ®Ä UÀÄgÀĪÁgÀzÀ®Æè gÁªÀÄgÁd£ÁAiÀÄPÀjUÉ ¥ÀlÖªÁzÀ ªÉÄÃ¯É ¥ÀèªÀAUÀ ¸ÀA| D²éÃd §ºÀļÀ 12®Ä »gÉøÀAPÀtÚ£ÁAiÀÄPÀjUÉ ¥ÀlÖªÁzÀ ªÉÄÃ¯É vÀªÀÄä aPÀÌ ¸ÀAPÀtÚ£ÁAiÀÄPÀgÀÄ CAt vÀAªÀÄA¢gÀÄ EzÀÝ°è gÁPÀë¸À ¸ÀA|®Ä PÀȵÀÚgÁAiÀÄgÀÄ EªÀgÀ UÉÆÃªÉ CgÀ¹£ÀªÀiÁ®zÀAqÀÄ AiÉÄwÛ ºÉÆÃzÀ°è PÀqÀÄzÁr EªÀgÀ ¥ÀgÁPÀæªÀÄPÉÌ ªÉÄaÑ ªÀdðzÀ núÀ ¸ÉgÀıÁ¤ §ºÀ¼À ©gÀÄzÀÄ PÉÆlÖgÀÄ. DªÉÄÃ¯É PÀȵÀÚgÁAiÀÄgÀÄ ¸ÀAPÀtÚ £ÁAiÀÄPÀgÀÄ ªÀiÁvÀ£ÁrPÉÆAqÀÄ PÀQët ¥ÀÅdåªÀ PÉÆlÖgÀÄ. D ªÉÄÃ¯É ¸ÀAPÀtÚ£ÁAiÀÄPÀgÀÄ CWÉÆÃgÀ¸Áé«ÄAiÀÄÄ ¥ÀævÀåPÀëªÁV zÉêÁ®AiÀÄ fÃuÉÆÃðzÁÞgÀ «¸ÁÛgÀªÁV ªÀÄĺÀÆvÀð ªÀiÁrzÀÝgÀÄ. £À¼À ¸ÀA|¥Á®ÄÎt ±ÀÄ 5AiÀÄÄ gÀ«ªÁgÀzÀ°è ªÀÄĺÀÆvÀðªÀ ElÄÖ »gÉ ¸ÀAPÀtÚ£ÁAiÀÄPÀgÀ ¥ÀlÖªÀgÀÄ DzÀ ªÉÄÃ¯É F±ÀégÀ ¸ÀA| ¨sÁzÀæ¥ÀzÀ ±ÀÄzÀÞ 11 AiÀÄ°è ¸ÀzÁ²ªÀ¥À£ÁAiÀÄPÀgÀÄ ªÁ 7 D ªÉÄÃ¯É ¸Àé¨sÁ£ÀÄ ¸ÀA| ±ÁæªÀt ±ÀÄzÀÞ 7 ®Ä ¨sÀzÀæ¥Àà£ÁAiÀÄPÀgÀÄ ªÀ 2 DzÀ ªÉÄÃ¯É ¸ÀªÀðfvÀÄ ¸ÀA| PÁgÀwÃPÀ §ºÀļÀ 1®Ä AiÉÄAPÀl¥Àà£ÁAiÀÄPÀgÀÄ ªÀ 42 £Á½zÀgÀÄ. CªÀgÀÄ EzÁÝUÀ¯Éà ±ÀÄPÀè ¸ÀA| ªÉʱÁR ±ÀÄzÀÞ 7AiÀÄÄ UÀÄgÀĪÁgÀ zÀAzÀÄ zÉêÀgÀ CµÀÖ§AzsÀ ªÀĺÉÆÃvÀìªÀ ªÀiÁrzÉ. §ºÁ ©gÀÄzÀÄ PÉÆlÄÖ EPÉÌÃjAiÀÄ£ÀÄß vÀ»ÃgÁVlÄÖ D ªÉÄÃ¯É ¸ÀA| ±ÁªÀt ±ÀÄzÀÞ 5®Ä ²ªÉÄAiÀiÁV CWÉÆÃgÉñÀégÀ zÉêÀjUÉ 8868||3||=£ÀÄß CªÀÄgÀªÁV ©lÖgÀÄ.

F ¤gÀÆ¥ÀªÀÅ ±Á.±À. 1459 CAzÀgÉ Qæ.±À. 1537PÉÌ ¸ÀjºÉÆAzÀÄvÀÛzÉ. EzÀgÀ°è PɼÀ¢AiÀÄ ªÉÆzÀ® CgÀ¸ÀÄ vÉÆîUËqÀgÀ ªÀÄUÀ ZËqÀUËqÀ ¨sÀzÀæUËqÀ JAzÀÄ ºÉýgÀĪÀÅzÀÄ «±ÉõÀªÁVzÉ. EªÀgÀÄ eÁ°ºÀ½î AiÀÄqÀªÀ ªÀÄÄgÁjUÀ¼À£ÀÄß ¸ÉÆð¹ «dAiÀÄ£ÀUÀgÀPÉÌ ¸ÀºÁAiÀÄ ªÀiÁrzÀÝ£ÀÆß C£ÀAvÀgÀ CªÀÄgÀªÀiÁUÀtÂAiÀÄ£ÀÄß ¥ÀqÉzÀzÀÝ£ÀÄß ¤gÀÆ¥À ºÉüÀÄvÀÛzÉ. ªÀÄÄRåªÁV CWÉÆÃgÉñÀégÀ zÉêÀjUÉ ªÉAPÀl¥Àà£ÁAiÀÄPÀgÀ PÁ®zÀ°è CAzÀgÉ Qæ.±À.---- ªÉʱÁR ±ÀÄzÀÞ 7 UÀÄgÀĪÁgÀzÀ°è CµÀÖ§AzsÀ DzÀzÀÝ£ÀÄß ¤gÀÆ¥À G¯ÉèÃT¸ÀÄvÀÛzÉ. ¸ÀĪÀiÁgÀÄ 8868||3||= £ÀÄß CªÀÄgÀªÁV ©nÖgÀĪÀÅzÀ£ÀÄß ºÉüÀÄvÀÛzÉAiÀiÁzÀgÀÆ F PÀÄjvÀAvÉ ±Á¸À£ÀUÀ¼À°è J°èAiÀÄÆ G¯ÉèÃR PÀAqÀħgÀĪÀÅ¢®è.

¤gÀÆ¥À 2

ªÀÄÄA¨sÁUÀ

¥ÀǪÀðzÀ°è PɼÀ¢AiÉÄA§ UÁæªÀÄzÀ ªÀ¼ÀUÀt ºÀ¯Éè§AiÀÄ®Ä ¸ÀܼÀzÀ°èzÀÝ ¨Á¼ÉºÀ½î ªÀÄoÀzÀ ²µÀå §¸À¥ÀàgÀ ªÀÄPÀ̼ÀÄ ZÀªÀÅqÀ¥Àà ¨sÀzÀæ¥ÀgÀÄ UÀzÉÝ ªÀiÁrPÉÆArgÀ®Ä EªÀgÀ ªÀÄ£É UÀzÉÝ zÀ£ÀPÀgÀÄUÀ¼À£ÀÄß £ÉÆÃqÀ®Ä ºÉƯÉgÀæ AiÀÄqÀªÀ ªÀÄÄgÁj AiÉÄA§ªÀgÀÄ £ÉÆÃrPÉÆArzÀÝgÀÄ. MAzÀÄ ¢£À AiÀÄqÀªÀ ªÀÄÄgÁjæ AiÉÄA§ªÀgÀÄæ UÀzÉÝ H¼ÀÄvÀÛ ¬ÄzÀÝgÀÄ. ZÀªÀÅqÀUÉÆAqÀ DAiÀiÁ¸À¢AzÀ ªÀÄ®VgÀ®Ä CªÀ£À vÀ¯ÉAiÀÄ ªÉÄ¯É ©¹®Ä ©¢ÝgÀ®Ä £ÁUÀ¸À¥ÀðªÉÇAzÀÄ ªÀÄgɪÀiÁr ¤AwzÀÝ£ÀÄß PÀAqÀ UÁæªÀÄzÀ eÉÆåAiÀÄìgÀÄ C°è ¤AvÀÄ ºÁªÀÅ ºÉÆzÀ ªÉįÉZËqÀUËqÀ£À£ÀÄß AiÀÄZÀÑj¹ ¥ÀAZÁAUÀ ºÉý ¤£ÀUÉ gÁeÁ¢üPÁgÀ §gÀÄvÁÛ¬ÄzÉ JA§ÄzÁV ºÉýzÀgÀÄ. »ÃUÉ ªÀAzÀÄ¢£À AiÀÄqÀªÀªÀÄÄgÀæj AiÀÄgÀÄ UÀzÉÝ H¼ÀĪÁUÀ £ÉV°UÉ PÉÆ¥ÀàjUÉ ¹QÌvÀÄ. zÉë ªÀÄÄgÁjæAiÀÄ ªÉÄʪÉÄ¯É §AzÀÄ £ÀgÀ§°PÉÆlgÉ §gÀÄvÁÛ¬ÄzsÉÃ£É ºÉýzÀAvÁ¬ÄvÀÄ. ZËqÀ¥Àà£ÀÄ vÀ£ÀUÉ £ÀgÀ§° PÉÆqÀĪÀ ¸ÁzsÀå«®è AiÉÄAzÀÄ AiÉÆZÀ£É ªÀiÁrzÀ£ÀÄ. AiÀÄqÀªÀªÀÄÄgÁjæAiÀÄgÀÄ ¤£ÀUÉ zÉÆgÉvÀ£À §AzÀgÉ £ÀªÀÄUÉ ºÉ¸ÀgÀÄ ºÉÆUÀ¼ÀÄ ºÁUÉ ªÀiÁqÀĪÀÅzÀÄ £ÁªÀÅ £ÀgÀ§° ºÉÆUÀĪɪÀÅ AiÀÄAzÀÄ ZËqÀ¥À£ÀÄ ¨ÉqÉAzÀgÀÆ PÉüÀzÉ £ÀgÀ§°UÉ ªÀÄÄAzÁzÀgÀÄ. CªÀgÀ

»A¨sÁUÀ

ºÉAqÀwAiÀÄgÁzÀ ªÀiÁj zÀÄVðAiÀÄgÀÄ ¸Àw ºÉÆUÀ®Ä ¹zÀÞgÁzÀgÀÄ. CAvÀÄ ¹zÁÞyð ¸ÀAªÀvÀìgÀzÀ ªÀiÁWÀ §ºÀļÀ 14gÀAzÀÄ ¢£À¤UÀ¢ ªÀiÁrPÉÆAqÀÄ CAzÀÄ ¥Áæt ©lÖgÀÄ. ¹PÀÌ PÉÆ¥ÀàjUɬÄAzÀ «dAiÀÄ£ÀUÀgÀzÀ gÁAiÀÄgÀ C¥ÀuÉ ¥ÀqÉzÀÄ £ÁAiÀÄPÀ£ÁV ZËqÀ¥À D½éPÉ £ÀqÀ¹zÀ£ÀÄ. ªÀÄgÀzÀ°è UÉÆA¨É ªÀiÁr¹zÀ£ÀÄ. PÉÆ¥ÀàjUÉ ¹PÀÌ°è ¨Á« vÉÆr¹zÀ£ÀÄ. §°AiÀiÁzÀ eÁUÀzÀ°è PÀmÉÖ PÀnÖ¹ ºÁ®Ä ªÀÄgÀ £ÉqÀ¹zÀ£ÀÄ. zÀÆvÀgÀxÀ ªÀiÁr¹ ¥ÀæwªÀµÀðªÀÅ UÁæªÀÄzÀ°è PÁwÃðPÀ CªÀiÁªÁ¸ÉAiÀÄAzÀÄ ªÀÄvÀÄÛ UÁæªÀÄ zÉêÀgÁzÀ gÁªÉÄñÀégÀ zÉêÀgÀ vÉÃj£À £ÀAvÀgÀzÀ NPÀ½AiÀÄ ¢£À gÁwæAiÀÄ°è zÀÆvÀgÀ£ÀÄß PÀÆj¹ vÉÃgÀÄ AiÀļÉAiÀÄĪÀ ºÁAUÉ ªÀiÁrzÀ£ÀÄ. ±Á¸À£À §gɹzÀ£ÀÄ. AiÀÄqÀªÀ ªÀÄÄgÁjæ AiÀÄAzÀÄ ©gÀÄzÀÄ ªÉÄgɹzÀ£ÀÄ. PɼÀ¢ ¥ÀÅgÀzÀ ªÀÄoÀzÀ UÀÄgÀÄUÀ¼ÀÄ vÉÆjzÀ ºÁ¢AiÀÄ°è £ÀqÉzÀ£ÀÄ.||AiÀÄxÁ¥Àæw||

PÉÆ®Æèj£À ºÀ¸ÀÛ¥Àæw ¸ÀAgÀPÀëuÁ ¸ÀAzÀ¨sÀðzÀ°è C°èAiÀÄ PÀnÖ£À°è zÉÆgÉvÀ wUÀ¼Áj °¦AiÀÄ°è EgÀĪÀ F ¤gÀÆ¥À PɼÀ¢ EwºÁ¸ÀzÀ ªÉÄÃ¯É ¨É¼ÀPÀÄ ZÉ®è®Ä ¸ÀºÀPÁjAiÀiÁVzÉ.

¤gÀÆ¥À 3

¸Àé¹Û ²æêÀÄzÀåd£Á¢ µÀl̪ÀÄð ¤gÀÄvÀgÁzÀAxÁ ªÉzÀªÀÄÆwð EPÉÌÃj vÁAwæPÀ ¸ÀĨÁâ ¨sÀlÖjUÉ ºÁ£ÀÄUÀ®è ªÉAPÀtÚ£ÀÄ ªÀiÁqÀĪÀ £ÀªÀĸÁÌgÀ| £Á£ÀÄ ¥ÀjuÁªÀÄzÀ°è EzÉãÉ. ¤AªÀÄ ¥ÀjuÁªÀÄzÀPÉÌ §gÀ¹ PÀ¼ÀĺÀ¨ÉÃPÀÄ| ¸ÉÆgÀ§zÀ zÉêÀgÀ CµÀÖ§AzsÀ DUÀ¨ÉÃPÀÄ|©zÀgÀÆj£AzÀ ºÀjPÁgÀ G¼ÀªÀj ¸ÀºÀ §A¢zÁgÉ|¤ªÀÄä£ÀÄ PÀgÀ¹PÉƼÀî ºÉý ªÁ¯É §gÀ¹ PÀ¼ÀÄ»zÁgÉ|CªÀgÀÆ ¤ÃªÀÅ MAzÉà PÀÄlÄA§zÀªÀgÀÄ DVzÀÝ°è CªÀgÀ PÉÊAiÀÄ°è ªÀiÁr¹zÀgÉ ©zÀgÀÆgÀªÀ¼ÀUÉ ¸ÀªÀÄ£À DUÀ¢zÀjAzÀ ¤ªÀÄä PÀgÀ¹ PÉƼÀºÉý §gÀ¢zÀÄæ| G¥ÉÃPÉë ªÀiÁqÀzÉà Që¥Àæ ºÉÆgÀlÄ §gÀĪÀzÀÄ| avÀæ¨sÁ£ÀÄ ¸ÀA|¨sÁzÀæ¥ÀzÀ § 2 ¢ªÀ¸À ®UÀß ªÀÄÆgÀÄ ªÀgÉ ªÀ¼ÀUÉ ªÀiÁr CzÉ| F ±ÀÄzÀÞ 12UÉ ªÀÄÄlÄÖªÀAvÉ vÁAwæPÀzÀ ¥ÀŸÀÛPÀ vÉUÀzÀÄPÉÆAqÀÄ ¨Á| jÃw ªÀiÁqÀ¸À¨ÉÃPÀÄ|| EAw £ÀªÀĸÁÌgÀ|| ªÁ¯É ¥Àæw ²æÃ.

EzÀÄ ¸ÉÆgÀ§zÀ ²æà gÀAUÀ£ÁxÀ zÉêÀgÀ CµÀÖ§AzsÀ PÀÄjvÀÄ £ÀqÉ¢gÀĪÀ ¥ÀvÀæ ªÀåªÀºÁgÀªÀ£ÀÄß w½¸ÀĪÀ ¤gÀÆ¥ÀªÁVzÉ. EzÀgÀ°è ©zÀgÀÆj¤AzÀ ºÀjPÁgÀgÀ£ÀÄß PÀ¼ÀÄ»¹, EPÉÌÃj vÁAwæPÀ ¸ÀĨÁâ¨sÀlÖgÀ£Éßà PÀgɹPÉƼÀÄîªÀAvÉ ºÉýgÀĪÀÅzÀ£ÀÄß, vÁAwæPÀzÀ ¥ÀŸÀÛPÀªÀ£ÀÄß vÉUÉzÀÄPÉÆAqÀÄ G¥ÉÃPÉë ªÀiÁqÀzÉ vÀPÀët ºÉÆgÀlÄ §gÀĪÀAvÉ ºÉýgÀĪÀÅzÀÄ «±ÉõÀªÁVzÉ.

¤gÀÆ¥À 4

¸Àé¹Û| AiÀÄqÀªÀ ªÀÄÄgÁj PÉÆÃmÉ PÉÆïÁºÀ® ¹zÁÞAvÀ ¥ÀæwµÁ×¥ÀPÀ ²ªÀ¨sÀQÛ ¥ÀgÁAiÀÄt PÁ²Ã PÁAaà ²æà ±ÉÊ® PÉëÃvÀæ AiÀiÁvÉæ ¥ÀgÀ²ªÀUÀÄgÀÄ¥ÁzÀ¥ÁA¸ÀÄgÉÃtÄUÀt¸ÁªÀÄå ²ªÀ¨sÀPÀÛ PÀÄ®w®PÀ PÀ£ÁðlPÀ gÁdÌ÷å ªÉʨsÀªÀ ¥ÀgÀgÁAiÀÄ «ÃgÀ «ÃgÀPÀÄAdgÀ ZÁgÀÄPÀAnÃgÀªÀ ±ÀÆ£Àå «ZÁgÀ ¥ÀgÀvÀgÀ ¥ÉæêÀiÁAvÀgÀAUÀ ²æêÀÄzï PɼÀ¢Ã ¹zÀÞ §¸ÀªÀ¥Àà £ÁAiÀÄPÀgÀ zsÀªÀÄð¥Àwßà ZÀA£À «ÃgÀªÀiÁäfAiÀĪÀgÀ ¥ÀÅvÀæ£ÁzÀ §¸ÀªÀ¥À£ÁAiÀÄPÀ£ÀÄ EPÉÌÃj ZÀAzÀæUÀÄwÛ ²SÁj¥ÀÅgÀ D£ÀAzÀ¥ÀÅgÀzÀ ºÉÆç½AiÀÄ®Ä DUÀÄwÛzÀÝ vÁAwæPÀ CµÀÖ§AzsÀ ¸ÀA¥ÉÇæÃPÀëtå gÀxÀ GvÀìªÀUÀ¼À£ÀÆß EPÉÌÃj ªÀÄzsÀÄ°AUÁ¨sÀlÖ£À PÉÊAiÀÄ®Ä ªÀiÁqÀĸÀĪÀ ºÁUÉ C¥ÀàuÉ PÉÆlÄÖ CzÉ. CzÉà ¥ÀæPÁgÀ D ¸ÁªÀÄåªÀ£ÀÄß CªÀ¤UÉ PÉÆlÄÖ DUÀĪÀ QæAiÉÄUÀ¼À£ÀÄß ªÀiÁqÀ¤ªÀºÀzÁV|AiÀÄAzÀÄ §gÀ¹PÉÆlÖ ¤gÀÆ¥ÀÅ| ±ÀÄPÀè ¸ÀAªÀvÀìgÀzÀ ¥sÁ®ÄÎt §ºÀļÀ 7 AiÀÄ®Ä C¥ÀuÉ ªÁ¯ÉÃ¥Àæw.

¤gÀÆ¥À 5

²æêÀÄvÀÄ µÀqÀPÀëgÉÊAiÀÄå£ÀªÀgÀÄ D£ÀAzÀ¥ÀÅgÀzÀ £ÁrUÀ ¸ÉƪÀÄAtUÉ ªÀiÁqÀĪÀ ±ÀgÀuÁyð| D£ÀAzÀ¥ÀÅgÀzÀ ºÉÆç½AiÀÄ®Ä £ÀqɪÀ GvÀìºÀ ¸ÀߥÀ£À ¸ÀA¥ÉÇæÃPÀëtå gÀxÀ GvÀìªÀUÀ¼À£ÀÄß EPÉÌj zÉêÀgÀ CZÀðPÀ ªÀÄzsÀÄ°AUÁ ¨sÀlÖgÀ PÉÊAiÀÄå°è ªÀiÁqÀ¸ÀĪÀÅzÉA§ ºÀÄdÆgÀÄ C¥ÀàuÉ CV CzÉ. F zÉêÀ zÉëAiÀÄgÀ CZÀðPÀgÁzÀ ªÀÄzsÀÄ°AUÁ ¨sÀlÖgÀ PÉÊAiÀÄå°è ªÀiÁr¹ D ¸ÁªÀÄå ªÀÄÄAvÁzÀ£ÀÄ EªÀjUÉ PÉÆlÄÖ ªÀÄÄAzÉ £ÀªÀÄä ªÁ¯É ºÉÆgÀvÁV HgÀÄPÀgÀ ¸À¯ÁUÀ G. «±ÀÄ ¸ÀAªÀvÀìgÀ ªÀiÁWÀ ±ÀÄzÀÞ 7AiÀÄ®Ä ¸É£À¨ÉÆÃUÀ VjAiÀÄAt ªÀÄuÉUÁgÀ «ÃgÀAtUÉ C¥ÀuÉ| EAw ±ÀgÀuÁyð ªÁ¯É ¥Àæw||

¤gÀÆ¥À 6

²æêÀÄvÀÄ ¸ÀPÀ¯ÁUÀÄt ¸ÀA¥ÀA£ÀgÁzÀ ¹zÀÞ §¸ÀªÉÊAiÀÄå£ÀªÀgÀÄ PÁtVÃgÀ ZÀA£ÀAtUÉ ±ÀgÀuÁyð| ²SÁj¥ÀÅgÀzÀ ºÉÆç½AiÀÄ®Äè vÁAwæPÀ GvÀìºÀ CµÀÖA§AzsÀªÀ£ÀÄß EPÉÌÃj ¨ÉƪÀÄät ¨sÁlÖUÉ C¥ÀàuÉ PÉÆlÄÖ CzÉ CªÀ£À PÉÊAiÀÄå° ªÀiÁr¸ï ¸ÁªÀÄå ªÀÄÄAvÁzÀ£ÀÄ PÉÆlÄÖ ¨ÁºÀzÀÄ AiÀÄAzÀÄ §gÀ¹PÉÆlÖ ²SÉ G¥Àj ªÀiÁ¯É ¥Àæw.

¤gÀÆ¥À 7

²æêÀÄvÀÄ gÁªÀÄ¥ÀàAiÀÄå£ÀªÀgÀÄ ªÀÄAqÀ¯ÁzÉÝà £ÁUÀtÚUÉ D²îêÁðzÀ EPÉÌÃj ¨ÉƪÀÄät¨sÀlÖgÀÄ E°èUÉ §AzÀÄ EPÉÌÃj CWÉÆÃgÉñÀégÀ zÉêÀgÀ ¸À¤ß¢üAiÀÄ°è ±ÁæªÀt ªÀiÁ¸À ¸ÀA§AzsÀ «±ÉõÀ PÀmÁÖ¯ÉAiÀiÁV ªÀiÁr¸ÀĪÀ ±ÀvÀgÀÄzÁæ©üµÉÃPÀzÀ ¸ÀA§AzsÀ vÀªÀÄUÉ ¸À®ÄªÀ ¸ÁªÀÄåªÀ£ÀÄß ¥ÀjZÁgÀPÀ ¸ÀAPÀAt£ÉA§ªÀ£ÀÄ PÉÆqÀzÉ vÁ£Éà zÀÄqÀÄQ£À ªÉÄÃ¯É vÉUÀzÀÄPÉÆAqÀÄ §gÀÄvÁÛ£ÉAzÀÄ ºÉýzÀgÀÄ|¥ÁæPï ¸ÀªÀðzsÁj ¸ÀAªÀvÀìgÀzÀ®Æè EªÀj§âgÀ£ÀÄß E°èUÉ PÀgÀ¹ EªÀjUÉ ¸À®ÄªÀAxÁ ¸ÁCªÀÄåªÀ£ÀÄß EªÀjUÉ PÉÆlÄÖ G½¢zÀÝ £ÀÄß vÉUÉzÀÄPÉÆAqÀÄ ºÁ¨É PÀlÄÖ ªÀiÁr¹vÀÄÛ| F jÃw PÀlÄÖ ªÀiÁr¹zÀ ªÉÄÃ¯É zÀÄqÀÄQ£À®Æè vÉUÀzÀÄPÉÆAqÀÄ ¨ÁºÁUÉ CªÀUÉ ¸ÀÄR §A¢üÃvÉà PÀæAiÀÄzÀ §UÉÎ ¢Ã¥ÀzÀ ¸ÀAPÀtÚ¤AzÀ FUÉÎ UÀ 50 vÀÄÛ ªÀgÀºÀªÀ£ÀÄß vÀgÀĹ UÀAlÄ PÀnÖ¹ CªÀ£À ¸ÀºÀ £ÀªÀÄä §½UÉ ¸ÀAUÀqÀ ªÀÄ£ÀĵÀågÀ PÀÆr¹ PÀ¼ÀĺÀªÀzÀÄ| ªÀÄÄAzÉ £ÀªÀÄä ªÁ¯É ºÉÆgÀvÁV AiÉÄãÀÆ ¸ÁªÀÄåªÀ£ÀÄß PÉÆqÀ¯ÁUÀzÁV EA¢ D²ÃªÁðzÀ || ªÁ¯É ¥Àæw || 1 ||=||

¤gÀÆ¥À 8

||²æêÀÄzÀÓ£Á¢ µÀmï PÀªÀÄð ¤gÀvÀgÁzÀ a¥ÀའUÉÆÃ¥Á® ¨sÀlÖgÀÄ °AUÁ¨sÀlÖjUÉ GqÀÄPÀÄAzÀzÀ ¥ÀgÀªÉÄñÀégÀ ±ÁwæUÀ¼ÀÄ ªÀiÁqÀĪÀ £ÀªÀĸÁÌgÀ|| £ÁªÀÅ AiÀÄ®èªÀgÀÆ PÉëêÀÄzÀ°è EzÉêÉ. ¤ªÀÄä PÉëêÀĸÀªÀiÁZÁgÀPÉÌ §gÀ¹ PÀ¼ÀĺÀĸÀÄvÁÛ ¨ÁºÁUÉ ªÀiÁr¸À¨ÉÃPÀÄ|CWÉÆÃgÉñÀégÀ zÉêÀ¸ÁÜ£Á ªÀĺÁd£ÀAUÀ¼ÀÄ|£ÀªÀÄäªÀgÀÄ G¥Á¢üªÀAvÀgÀ PÉÆÃqÉ ²æAUÉÃjUÉ PÁtÂPÉ ºÀt §gÀ¨ÉÃPÉAzÀÄ PÉüÀÄvÁÛgÀAvÉ| ¥ÀǪÀðzÁgÀ¨sÀå gÁªÀÄZÀAzÁæ¥ÀÅgÁ ªÀÄoÀPÉÌ PÉÆqÀÄwÛzÀÝ §½PÀ EªÀgÀÄ PÉüÀvÁgÀAvÉ|¸ÀA¥ÀæzÁAiÀĪÀ£ÀÄß ¤ÃªÀÅ w¼ÀzÀ «µÀAiÀÄ||ªÁ¯É¥Àæw ||1||=|| «¨sÀªÀ ¸ÀA|| ªÉʱÁR ±ÀÄ 5 ®Äè EPÉÌÃj zÉêÀ¸ÁÜ£ÀzÀ ¸ÁܤPÀ ¸ÀĨÁâ¨sÀlÖgÀÄ gÁªÀĨsÁlÖgÀÄ CªÀÄä£ÀªÀgÀ ¸ÀĨÁâ¨sÀlÖgÀÄ C©üµÉÃPÀzÀ gÁªÀÄPÀȵÀÚ¨sÀlÖgÀÄ £ÀUÀgÉñÀégÀzÀ ªÉAPÀl ¨sÁlÖgÀÄ CUÀæºÁgÀzÀ °AUÁ¨sÁlÖgÀÄ alÖ® vÀªÀÄät ¨sÁlÖgÀÄ PÉÆAr¨sÁlÖgÀ AiÀÄ®èAqÀÆgÀÄ ªÀÄÄZÀr °AUÁ¨sÀlÖgÀÄ PÀ¸ÀÆp ªÉAPÀmÉñÀégÀ ¨sÁlgÀÄ ªÀÄPÀgÁ® ªÉAPÀl¨sÀlÖgÀÄ ²æäªÁ¸ÁZÁAiÀÄðgÀÄ wÃxÀðzÀ ºÀ½î PÀȵÀÚ ¨sÀlÖgÀÄ DzÁAiÀÄ£À zÉêÀgÀÄ ¨sÁlÖgÀÄ ¸ÀºÀ || UÀ 15 || PÉÆlÖgÀÄ ||=||

¤gÀÆ¥À 9

²æêÀÄvÀÄ ¤ªÁðuÉÊAiÀÄå£ÀªÀgÀÄ ZÀtÚtÚUÉ ±ÀgÀuÁyð| UÀÄwÛ ªÀĺÀAªÀiÁ¬Ä zɪÀ¸ÁÜ£ÀzÀ gÀxÉÆÃvÀìºÀzÀ vÁAwæPÀ vÀ£ÀzÀ ¸ÁªÀÄåªÀ£ÀÄß »AzÁgÀ¨sÀå ¨ÉƪÀÄätÚ ¨sÁlÖUÉ £ÀqÀzÀÄ §gÀÄwÛzÀÝ°è| F PÁ® D jÃw PÉÆqÀzÉà DzÁAiÀÄ ¥ÀæADtÄ PÉÆmÉÖ£ÉAzÀÄ ºÉüÀÄwÛ¢ÝÃAiÀÄAvÉ|F jÃw DzÀgÉ ¸ÀjAiÉÄà ¸ÉãÀ¨ÉÆÃUÀgÀ ¯ÉRͪÀ£ÉÆßÃr¹ §gÀzÀ ¥ÀæAD£À PÉÆzÁ¸ÀĪÀÅzÀÄ|F «µÀAiÀÄPÉÌ ªÉÆzÀ®Ä §gÀ¹vÀÄÛ|zÀÆgÀÄ vÀgÀ¸ÀzÉ PÉÆqÀĸÀĪÀ ºÁUÉ ªÀiÁqÀ¸ÀĪÀÅzÁV|| EAw ±ÀgÀuÁyð ªÁ¯É ®àçw || 1 ||

¤gÀÆ¥À 10

²æêÀÄvÀÄ gÁªÀÄ¥ÀàAiÀÄå£ÀÄ PÉñÀªÀUÉ D²ìêÁðzÀ| ¸ÁUÀgÀzÀ ªÀĺÁUÀuÉñÀgÀ zÉêÀgÀ gÀxÉÆÃvÀìºÀªÀ£ÀÄß ¥ÀǪÀðzÁgÀ¨sÀå ªÀÄzsÀÄ°AUÀ¨sÁlÖgÀ ¨ÉƪÀÄät¨sÀlÖgÀÄ ªÀiÁr §gÀÄwÛzÀÝ°è| PÉÆÃp ±ÀAPÀgÀ¨sÀlÖ£ÀÄ vÁ£ÀÄ ªÀiÁqÀ¨ÉÃPÉAzÀÄ §A¢zÁÝ£ÀAvÉ| CªÀUÉ ¸ÀA§AzsÀªÉãÀÄ| ¥ÀǪÀðzÁgÀ¨sÀå £ÀqÀ¹PÉÆAqÀÄ £ÀqÀ¹PÉÆAqÀÄ §AzÀ ¨ÉƪÀÄät¨sÀlÖgÀ PÉÊAiÀÄå ªÀiÁqÀĸÀĪÀzÀÄ D §UÉÎ ¸ÁªÀÄåªÀ£ÀÄß E°èUÉ PÀ¼ÀÄ»¹ PÉÆqÀĪÀzÀÄ| D®¸Àå ªÀiÁrzÀ°è UÉÆ®è §AzÀÄ ¤µÀÖAPÀªÀ ªÀiÁqÁå£ÀÄ| EAw D²ÃªÁðzÀ || ªÁ¯É ¥Àæw|| 1 ||

¤gÀÆ¥À 11

²æêÀÄvÀÄ ¤ªÁðuÉÊAiÀÄå£ÀªÀgÀÄ ZÀA£ÀAtUÉ ±À¸ÀæuÁyð| EPÉÌÃj CWÉÆÃgÉñÀégÀ zÉêÀ¸ÁÜ£ÀzÀ ¥ÀAZÀ¥ÀªÀð ±ÁæªÀt ªÀiÁ¸À «±ÉõÀ PÀlÖ¯É ±ÀvÀgÀÄzÁæ©üµÉÃPÀ ºÀtÄÚPÁ¬Ä ªÀĺÁ£ÉʪÉÃzÀå ¸ÀºÁ »AzÁgÀ¨sÀå ªÀÄzsÀÄ°AUÁ¨sÀlÖgÀ ¨ÉƪÀÄät¨sÀlÖUÉ £ÀqÀqÀÄ §gÀÄwÛzÀÝ°è| F PÁ® D jÃw PÉÆqÀzÉà DzÁAiÀÄ ¥ÀæªÀiÁtÄ PÉÆmÉÖ £ÉAzÀÄ ºÉüÀÄwÛ¢ÝÃAiÀÄAvÉ| F jÃw DzÀgÉ ¸ÀjAiÉÄà ¸ÉãÀ¨ÉÆêÀìgÀ ¯ÉRͪÀ £ÉÆÃr §gÀzÀ ¥ÀæªÀiÁtÄ ¸À®ÄèªÀ PÉÆqÀĪÀzÁV F «µÀAiÀÄPÉÌ ªÀÄzÀ®Ä ¸ÀªÀðzsÁj ¸ÀAªÀvÀìgÀzÀ®Æè §gÀzÀÄ ºÀ¼ÀÄ»vÀÄÛ E£ÀÄß ªÉÄÃ¯É zÀÆgÀÄ vÀgÀĸÀzÀ jÃw E«æUÉ ¸À®ÄªÀ ¸ÁAªÀÄåªÀ£ÀÄß PÉÆqÀzÉ EzÀÝgÉ ¤£ÀUÉ ¸ÀÄR §A¢üÃvÀÄ. §æzÀ ¥ÀæªÀiÁtÄ PÉÆqÀ¸ÀĪÀÅzÁV zÀĪÀÄÄðTà ¸ÀAªÀvÀìgÀzÀ ªÀiÁWÀ ±ÀÄzÀÞ 7AiÀÄ®Äè ¸ÉãÀ¨sÉÆÃUÀ «±ÉéñÀégÀAiÀÄå ®äuÉUÁgÀ «ÃgÉÊAiÀÄåUÉ PÀlÄÖ ªÀiÁ¢¹zÀgÀÄ EAw ±ÀgÀuÁyð || ªÁ¯É ¥Àæw||

¤gÀÆ¥À 12

¸Àé¹Û ²æà CWÉÆÃgÉñÀégÀ zÉêÀgÀ £vÀå PÀlÖ¯É ªÉZÀÑzÀ «ªÀgÀ || GUÁæt¢AzÀ ¢£ÀPÉÌ ªÉZÀÑzÀ f£¸ÀÄ || PÀÄ¥Àà¸À 2= ¨É®è ¸À 2 |= eÉãÀvÀÄ¥Àà ¥À ||| PÁ¬Ä 2 ºÀtÄÚ 28 AiÀÄ¯É 13®Äè CrPÉ ºÉÆüÀÄ 56 AiÀÄuÉÚ ¸À 9 |= CQÌ ºÀ 9 ¸À 3 || GzÀÄÝ ¸À 1 ||= ºÉ¸ÀgÀÄ ¸À ¥Á 2 AiÀiÁ®QÌ UÀ 3 fÃjUÉ UÀ 3 EAUÀÄ UÀ 5 ±ÀÄAp UÀ 3 ºÀwÛ ¥À | zsÀÆ¥À ¥À | w¯ÁPÀëw ¥À | CAUÀªÀ¸ÀÛç | wA | 1 | PÀ | 2  C£ÀßzÀ gÀĪÀiÁ® | 1 | PÀ | 2 C¨sÀåAUÀzÀ AiÀÄuÉÚ | wA |1|1 ±À | 54 C©üµÉÃPÀzÀ PÁ¬Ä wA |1| PÀ 4 «AUÀqÀzÀ PÀlÖ¯É ®ít UÀ 7 || 0 CAvÀÆ F ¥ÀæPÁgÀ ºÀt fã¹£À ªÉZÀÑ || =||

¤gÀÆ¥À 13

avÀæ¨sÁ£ÀÄ ¸ÀAªÀvÀìgÀzÀ ªÀiÁWÀ ±ÀÄzÀÞ 12®Ä ±ÀĨsÉÃzÁgÁzÀ ªÉAPÀl¥Àà£ÀªÀgÀÄ EPÉÌÃj ¸ÁܤPÀ ¸ÀĨÁâ¨sÀlÖUÉ £ÀªÀĸÁÌgÀ |²æà CWÉÆÃgÉñïCgÀ zÉêÀgÀ ¸ÁV¹PÉÆAqÀÄ ¨ÁºÀ §UÉÎ GUÁætzÀ wªÀÄä£À PÀ¼ÀÄ»¹ CzÉ| zÉêÀgÀ vÉÃgɽ¹PÉÆAqÀÄ §ºÀzÁV | ²æà gÁªÀĪÁ¯É ¥Àæw || 1||

¤gÀÆ¥À 14

avÀæ¨sÁ£ÀÄ ¸ÀAªÀvÀìgÀzÀ ªÀiÁWÀ ±ÀÄzÀÞ 11®Ä ±ÀĨsÉÃzÁgÀ ªÉAPÀmÉÊ¥ÀàAiÀÄå£ÀªÀÅöæ EPÉÌÃj zÉêÀ¸ÁÜ£ÀzÀ ¥ÁæPÀÄ ªÀÄuÉUÁgÀ ªÉAPÀtÚUÉ §gÀ¹PÀ¼ÀÄ»zÀ £ÀA©UÉ ¤Ã£ÀÄ AiÀiÁªÀzÀPÀÆÌ AiÉÆÃa¸ÀzÉ £ÀªÀÄä £ÀA©UÉ zÉêÀgÀ vÉgÀ½¹PÉÆAqÀÄ «¤AiÉÆÃUÀzÀªÀgÀÄ PÀgÀzÁ¸ÁgÀªÀgÀÄ ¸ÀºÀPÁgÀPÉÆAqÀÄ §ºÀzÁV ²æà gÁªÀÄ ªÁ¯É¥Àæw

¤gÀÆ¥À 15

PɼÀ¢ «ÃgÀ¨sÀzÀæ gÁªÉÄñÀégÀ zÉêÀgÀ CµÀÖ§AC ¸ÀA§AzsÀ ªÀÄ£ÀäxÀ ¸ÀAªÀvÀìgÀzÀ ªÀiÁWÀ ±ÀÄzÀÞ 2AiÀÄ®Äè D«£ÀºÀ½î £ÀgÀ¸À¥ÀàAiÀÄåUÉ §gÀzÀÄ PÀ¼ÀÄ»zÀ ¤gÀÆ¥ÀÅ. ªÀAzÀÄ vÁAwæPÀvÀ£ÀªÀ£ÀÄß ªÀÄzsÀÄ°AUÁ¨sÀlÖgÀ ¨ÉƪÀÄät ¨sÀlÖgÀ PÉÊAiÀįÉèà £ÀqɸÀĪÁAiÀÄA§ ºÁUÉ ºÀÄfÃjAzÀ §AzÀ PÁUÀzÀ ²ÃSÉ GzÀªÀj 1 PÉÆÃgÉà gÁA ¨sÀlÖgÀÄ vÁAwæPÀvÀé vÀªÀÄzÉAzÀÄ ªÀÄgɪÀiÁ¹ ºÉý ªÁ¯É vÀAzÀ°è| F ¨ÉƪÀÄät ¨sÀlÖ PÁ®¨sÀlÖ£À ¸ÀºÁ ¤ªÀðtAiÀÄå£À §½UÉ PÀ¼ÀÄ»zÀÝ°è CªÀgÀÄ «ZÁj¹ §PÀ̸ÀzÀ ¹zÀÞ §¸ÀªÉÊAiÀÄå£ÀªÀjUÉ §gÀzÀ ªÁ¯É ¥Àæw.

¤gÀÆ¥À 16

²æêÀÄvÀÄ ¸ÀPÀ® UÀÄt ¸ÀA¥À£ÀßgÁzÀ ¹zÀÞ §¸ÀªÉÊAiÀÄå£ÀªÀjUÉ £ªÁðuÉÊAiÀÄå£ÀÄ ªÀiÁqÀĪÀ ±ÀgÀuÁyð PɼÀ¢ «ÃgÀ¨sÁzÀæ gÁªÉÄñÀégÀ zÉêÁ CµÀÖ§AzsÀ F ¨ÉƪÀÄät ¨sÀlÖ£À PÉÊAiÀįÉè ªÀiÁr¹ ¸À®ÄªÀ ¸ÁªÀÄå ªÀÄÄAvÁzÀA£ÀÄ F ¨ÉƪÀÄät¨sÁlÖ£À PÉÊAiÀįÉèà PÉÆqÀĪÀÅzÁV EAw ±ÀgÀuÁwð ªÁ¯É ¥Àæw ªÀÄÄAzÉ zÀÆgÀÄ vÀgÀ¯ÁUÀzÀÄ.

¤gÀÆ¥À 17

¥ÀǪÀðzÀ°è PɼÀ¢AiÉÄA§ UÁæªÀÄzÀ ªÀ¼ÀUÀt ºÀ°è §AiÀÄ®Ä ¸ÀܼÀzÀ°èzÀÝ ¨Á¼ÉºÀ½î ªÀÄoÀzÀ ²µÀå §¸À¥ÀàgÀ ¥ÀÅvÀægÁzÀ ZËqÀ¥Àà ¨sÀzÀæ¥ÀàgÀÄ UÀzÉÝ ªÀiÁrPÉÆArgÀ®Ä EªÀgÀ ªÀÄ£É zÀ£ÀPÀgÀÄ UÀzÉÝUÀ¼À£ÀÄß ºÉƯÉAiÀiÁ¼ÀÄ AiÀÄqÀªÀ ªÀÄÄgÁj JA§ªÀgÀÄ £ÉÆrPÉÆArzÀÝgÀÄ. MAzÀÄ ¢£À AiÀÄqÀªÀ ªÀÄÄgÁjAiÀÄgÀÄ UÀzÉÝ ºÀÆqÀÄwÛgÀ®Ä, ZÀªÀÅqÀ¥Àà£ÀÄ DAiÀiÁ¸À¢AzÀ ªÀÄ®VgÀ®Ä CªÀ£À vÀ¯É ªÉÄ¯É ©zÀÝ ©¹®£ÀÄß £ÁUÀ¸À¥ÀðªÀÅ ªÀÄgɪÀiÁrvÀÄÛ. EvÀÛ PÀqÉ §gÀÄwÛzÀÝ eÉƬĸÀgÀÄ EzÀ£ÀÄß C°è ¤AvÀÄ £ÉÆÃr ºÁªÀÅ ºÉÆzÀ ªÉÄ¯É ZÀªÀÅqÀ¥Àà¤UÉ JZÀÑj¹ ¤£ÀUÉ gÁeÁ¢üPÁgÀ §gÀÄvÀÛzÉ JA§ÄzÁV ºÉýzÀgÀÄ.

F vÀgÀºÀzÀ ¤gÀÆ¥ÀUÀ¼ÀÄ F ¸ÀÄvÀÛªÀÄÄvÀÛ®°è EAzÀÆ ¸ÁPÀµÀÄÖ ¥ÀæªÀiÁtzÀ°è zÉÆgÉAiÀÄÄvÀÛ¯Éà EªÉ. DzÀgÉ EªÀÅUÀ¼ÀÄ ºÉZÁÑV wUÀ¼Áj, £ÁUÀj °¦AiÀÄ°èªÉ. ¸ÀħæºÀätå zÉêÁ®AiÀÄzÀ°è PɼÀ¢ CgÀ¸ÀgÀ £Á¯ÁÌgÀÄ ¤gÀÆ¥ÀUÀ¼ÀÄ EgÀĪÀÅzÀ£ÀÄß PÉýzÉÝãÉ. CªÀÇ ¸ÀºÀ wUÀ¼ÁjAiÀÄ°ègÀĪÀÅzÁV PÉýzÉÝãÉ. PÉÆ®ÆègÀÄ CrUÀgÀ ªÀÄ£ÉAiÀÄ ºÀ¸ÀÛ¥Àæw ¸ÀAUÀæºÀzÀ°è ¸ÀĪÀiÁgÀÄ LªÀvÀÛPÀÆÌ ºÉZÀÄÑ PɼÀ¢ CgÀ¸ÀgÀ PÁ®zÀ ¤gÀÆ¥ÀUÀ¼À£ÀÄß £Á£ÀÄ UÀªÀĤ¹zÉÝãÉ. EAvÀºÀ ¤gÀÆ¥ÀUÀ¼À£ÀÄß ¸ÀAUÀ滸ÀĪÀ, CªÀÅUÀ¼À£ÀÄß ¥ÀæPÀn¸ÀĪÀ PÉ®¸À DUÀ¨ÉÃQzÉ. EzÀPÉÌ wUÀ¼Áj °¦AiÀÄ ¥ÀjZÀAiÀÄ ºÉZÀÄÑ ªÀÄÄRåªÁVzÉ.

­  PɼÀ¢ ªÀ¸ÀÄÛ ¸ÀAUÀæºÁ®AiÀÄ ªÀÄvÀÄÛ EwºÁ¸À ¸ÀA±ÉÆÃzsÀ£Á®AiÀÄ, PɼÀ¢, ¸ÁUÀgÀ vÁ||, ²ªÀªÉÆUÀÎ f¯Éè-577401.

ಕನ್ನಡದ ಸೇವೆಗೆ ಅನನ್ಯ ಅವಕಾಶ

ಹಸ್ತ ಪ್ರತಿಗಳು ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ.ಅವು ನಮ್ಮ ನಾಡಿನ ಪರಂಪರಾಗತ ಸಂಪತ್ತು.ನಾಶದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಅವುಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ಮತ್ತು ಅಭ್ಯಸಿಸಲು ಅಭಿಯಾನ ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿದೆ.ಆಧುನಿಕತಂತ್ರ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಈ ಕೆಲಸ ಸರಳ ಮತ್ತು ಸುಲಭ.ಈಗಾಗಲೇ  ದೇಶವಿದೇಶದ ಮೂವತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನ ಸ್ವಯಂ ಸೇವಕರು ಈ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿತೊಡಗಿಸಿ ಕೊಂಡಿರುವರು.ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಸರಕಾರವನ್ನೇ ನಂಬಿಕೊಂಡರೆ ಕೆಲಸ ಆಗದು.  ಹಣ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಜನ ಇದ್ದರೆ ಸಾಕು. ಈಗ ಒಂದು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ೫೦ ಕೃತಿಗಳ ಡಿಜಿಟಲೈಜೇಷನ್‌ ಮತ್ತು ಸೂಚಿಯ ಕರಡು ತಯಾರಿ ಕೆಲಸ ಆಗಿದೆ. ಇನ್ನೂ ಒಂದು ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಮಿಗಿಲು ಗರಿಗಳು ಇವೆ.ಈಗ ಆಗಿರುವ ಕೆಲಸ ಅಡಿಕೆಯಷ್ಟು ಆಗ ಬೇಕಾದುದು ಬೆಟ್ಟದಷ್ಟು. ಕನ್ನಡದ ತೇರು ಎಳೆಯಲು ಕೈಗಳು ಬೇಕಿವೆ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ , ವಿದ್ವಾಂಸ, ತಂತ್ರಜ್ಞ, ಗೃಹಿಣಿ, ವೃತ್ತಿಪರ ಮತ್ತು ನಿವೃತ್ತrOಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲರೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ.ಬಿಡುವಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಮಾಡುವ ದೃಢ ಮನ ಬೇಕು.ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇಂಟರ್‌ನೆಟ್‌ ಸೌಲಭ್ಯ ಹೊಂದಿದವರು ಜಗತ್ತಿನ ಯಾವ ಮೂಲೆಯಲ್ಲೊ ಇದ್ದರೂ ಈ ಅನನ್ಯ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಬಹುದು.ಇಲ್ಲದವರು ಬೆಂಗಳೂರಿನವರಾದರೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿ   ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು.ಜ್ಞಾನ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಉಳಿಸುವ, ಹರಡುವ ಮತ್ತು  ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶ ಒದಗಿಸುವ ಹೆಮ್ಮೆ ನಿಮ್ಮದಾಗಲು  ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ

ಎಚ್‌.ಶೇಷಗಿರಿರಾವ್‌

ನಿರ್ದೇಶಕರು

ಹಸ್ತ ಪ್ರತಿ ಅಭಿಯಾನ

ಬಿ.ಎಂ.ಶ್ರೀ. ಪ್ತತಿಷ್ಠಾನ, ಬೆಂಗಳೂರು-೧೯

ಚರದೂರವಾಣಿ – 9448442323,  ಸ್ಥಿರ ದೂರವಾಣಿ-080-26613929

ಧರ್ಮಪುರದ ಪ್ರಾಚ್ಯಾವಶೇಷಗಳು-ಡಿ.ಸ್ಮಿತಾರೆಡ್ಡಿ

»jAiÀÄÆgÀÄ vÁ®ÆèQ£À zsÀªÀÄð¥ÀÅgÀzÀ ¥ÁæZÁåªÀ±ÉõÀUÀ¼ÀÄ

r. ¹ävÁgÉrØ

zsÀªÀÄð¥ÀÅgÀªÀÅ avÀæzÀÄUÀð f¯ÉèAiÀÄ »jAiÀÄÆgÀÄ vÁ®ÆQ£À MAzÀÄ ºÉÆç½ ºÁUÀÆ £ÉƼÀA§ªÁr 32000zÀ CAvÀUÀðvÀ ¥ÀæzÉñÀªÁVvÀÄÛ. Qæ.±À. 8-10£Éà ±ÀvÀªÀiÁ£ÀzÀªÀgÉUÉ D½éPÉ £ÀqɹzÀ £ÉƼÀA§gÀÄ
vÀĪÀÄPÀÆgÀÄ ªÀÄvÀÄÛ avÀæzÀÄUÀðzÀ PÉ®ªÀÅ ¨sÁUÀUÀ¼ÀÄ, C£ÀAvÀ¥ÀÄgÀ f¯ÉèAiÀÄ PÉ®ªÀÅ ¥ÀæzÉñÀUÀ¼ÀÄ, ¸ÉîA ªÀÄvÀÄÛ GvÀÛgÀ DPÁðmï f¯ÉèUÀ¼À PÉ®ªÀÅ ¨sÁUÀUÀ¼À£ÀÄß M¼ÀUÉÆAqÀ £ÉƼÀA§ªÁr 32000 ¸Á«gÀzÀ°è D½éPÉ £ÀqɹzÀgÀÄ. EªÀgÀÄ ¸ÀévÀAvÀæªÁV D½éPÉ £ÀqɹzÀÝQÌAvÀ ºÉZÁÑV UÀAUÀ, gÁµÀÖçPÀÆl ªÀÄvÀÄÛ ¨ÁzÁ«Ä ZÁ®ÄPÀågÀ ¸ÁªÀÄAvÀgÁVAiÉÄà ºÉaÑ£À PÁ® D½éPÉ £ÀqɹzÀgÀÄ. UÀAUÀ, ¥À®èªÀ, ¨ÁtgÉÆA¢UÉ ªÉʪÁ»PÀ ¸ÀA§AzsÀªÀ£ÀÄß K¥Àðr¹PÉÆArzÀÝgÀÄ. ¹AºÀ¥ÉÇÃvÀ, ZÁgÀÄ¥ÉÇ£ÉßÃgÀ, «ÃgÀªÀĺÉÃAzÀæ, CAiÀÄå¥ÀzÉêÀ, ¢°Ã¥ÀgÀ¸À F ªÀA±ÀzÀ ¥Àæ¹zÀÞ CgÀ¸ÀgÁVzÁÝgÉ. «dAiÀÄ£ÀUÀgÀzÀ CgÀ¸ÀgÀ D½éPÉUÀÆ F ¥ÀæzÉñÀ M¼À¥ÀnÖvÀÄÛ JA§ÄzÀPÉÌ E°è zÉÆgÉwgÀĪÀ zÉêÀgÁAiÀÄ£À PÁ®zÀ ±Á¸À£À ºÁUÀÆ «dAiÀÄ£ÀUÀgÀ PÁ®zÀ ºÀ®ªÁgÀÄ «ÃgÀUÀ®Äè-ªÀiÁ¹ÛUÀ®ÄèUÀ¼ÀÄ ¸ÁQë¨sÀÆvÀªÁV ¤AwªÉ. zsÀªÀÄð¥ÀÅgÀªÀÅ £ÉƼÀA§gÀ gÁdzsÁ¤ ºÉAeÉÃgÀÄ«¤AzÀ PÉêÀ® 13 Q.«ÄÃ.UÀ¼À CAvÀgÀzÀ°èzÉ. F ºÉÆç½AiÀÄÄ ZÁjwæPÀªÁV ªÀĺÀvÀézÀ ¸ÁÜ£ÀªÀ£ÀÄß ¥ÀqÉ¢zÉ. E°ègÀĪÀ ¥ÀAZÀ°AUÉñÀégÀ PÁ¯ÉÃf£À PÀ£ÀßqÀ CzsÁå¥ÀPÀgÁzÀ ²æà eÉ. ¹zÉÝñÀégÀ¥Àà£ÀªÀgÀÄ ¸ÀĪÀiÁgÀÄ 25 ªÀµÀðUÀ¼À »AzÉ F UÁæªÀÄzÀ D¸ÀÄ¥Á¹£À°è zÉÆgÉwgÀĪÀ C¥ÀǪÀðªÁzÀ ©r ²®àUÀ¼À£É߯Áè vÀªÀÄä «zÁåyðUÀ¼À ¸ÀºÁAiÀÄ¢AzÀ vÀAzÀÄ E°è ¤°è¹zÁÝgÉ. ²®àPÀ¯ÉAiÀÄ zÀȶ֬ÄAzÀ ªÉʲµÀÖöå¥ÀÇtðªÁzÀ F ²®àUÀ¼À §UÉÎ FªÀgÉUÉ £ÀªÀÄä UÀªÀÄ£ÀPÉÌ §AzÀAvÉ AiÀiÁªÀÅzÉà ¸ÀA±ÉÆÃzsÀ£À ¯ÉÃR£ÀUÀ¼ÀÄ ¥ÀæPÀlªÁV®è.

E°ègÀĪÀ ¥ÁæZÁåªÀ±ÉõÀUÀ¼ÀÄ vÀÄA¨Á «©ü£Àß PÁ®WÀlÖPÉÌ ¸ÉÃjzÀÄÝ ªÉʲµÀÖöå¥ÀÇtðªÁVªÉ. E°ègÀĪÀ PÉ®ªÀÅ ²®àUÀ¼ÀÄ £ÉƼÀA§gÀ ±ÉÊ°AiÉÄAzÀÄ UÀÄgÀÄw¸À¯ÁUÀĪÀ ²®àPÀ¯ÉUÉ ªÀiÁzÀjAiÀiÁVªÉ ªÀÄvÀÄÛ §ºÀÄvÉÃPÀ ²®àUÀ¼ÀÄ ºÉêÀiÁªÀwAiÀÄ°è zÉÆgÉwgÀĪÀ ²®àUÀ¼À ªÀiÁzÀjAiÀÄ°èAiÉÄà EªÉ. EªÀÅ ²®àPÀ¯ÉAiÀÄ zÀȶ֬ÄAzÀ C¨sÀå¸À¤ÃAiÀÄ AiÉÆÃUÀåªÁVªÉ. E°è zÉÆgÉwgÀĪÀ ²®àUÀ¼À£ÀÄß CzsÀåAiÀÄ£ÀzÀ zÀȶ֬ÄAzÀ ªÀÄÆgÀÄ jÃwAiÀÄ°è ªÀVðÃPÀj¸À§ºÀÄzÁVzÉ.

I ªÉÊ¢PÀ ²®àUÀ¼ÀÄ

II eÉÊ£À ²®àUÀ¼ÀÄ

III ¸ÁägÀPÀ ²¯ÉUÀ¼ÀÄ

I ªÉÊ¢PÀ ²®àUÀ¼ÀÄ:

ªÉÊ¢PÀ ²®àUÀ¼À°è §ºÀÄvÉÃPÀ ²®àUÀ¼ÀÄ ¸À¥ÀÛªÀiÁvÀÈPÁ ¥ÀjªÁgÀzÀ ²®àUÀ¼ÁVªÉ JAzÀgÉ ZÁªÀÄÄAqÁ, ªÀiÁºÉñÀéj ²®àUÀ¼ÀÄ ºÁUÀÆ ¸À¥ÀÛªÀiÁvÀÈPÉAiÀÄgÀ ¥ÀjªÁgÀ zÉêÀvÉUÀ¼ÁzÀ ¨sÉÊgÀªÀ ªÀÄvÀÄÛ UÀt¥ÀwAiÀÄ ²®àUÀ¼ÀÄ EªÉ. EªÀ®èzÉ ¨sÉÊgÀ«AiÀÄ ²®àªÀÇ E°èzÉ. ZÁªÀÄÄAqÁ ²®àªÀÅ CzsÀð¥ÀAiÀÄðAPÁ¸À£ÀzÀ°è PÀĽvÀ ¨sÀAVAiÀÄ°èzÉ. EzÀÄ CvÀåAvÀ ¸ÀÄAzÀgÀ ºÁUÀÆ DPÀµÀðPÀªÁzÀ ²®àªÁVzÉ. £ÀgÀªÁºÀ£ÉAiÀiÁVzÀÄÝ gÀÄAqÀªÀiÁ¯ÉAiÀÄ£ÀÄß zsÀj¹zÁݼÉ. ºÉÆmÉÖAiÀÄ ¨sÁUÀªÀ£ÀÄß DPÀµÀðPÀªÁV awæ¸À¯ÁVzÉ (vÀ¼ÉÆÃzÀjAiÀiÁVzÁݼÉ) ZÀvÀĨsÀÄðeÉAiÀiÁzÀ ZÁªÀÄÄAqÁ JqÀªÀÄÄAUÉÊAiÀÄ°è PÀ¥Á®ªÀ£ÀÄß ºÁUÀÆ »AUÉÊ£À°è qÀªÀÄgÀÄUÀªÀ£ÀÄß »r¢zÁݼÉ. PÉÆgÀ¼À°è MAzÀÄ PÀApºÁgÀ«zÉ.

§®ªÀÄÄAUÉÊAiÀÄ°è wæ±ÀÆ® »r¢zÁݼÉ. »AUÉÊAiÀÄ°è »r¢gÀĪÀ  ªÀ¸ÀÄÛªÉãÉAzÀÄ ¸ÀàµÀÖ«®è. zÉúÀzÀ ¸ÀªÁðAUÀªÀÇ ¸À¥Àð¨sÀƶvÀªÁVzÉ. ¸À¥ÀðPÀÄAqÀ®UÀ¼À£ÀÄß, ¸À¥ÀðPÉÃAiÀÄÆgÀUÀ¼À£ÀÄß zsÀj¹zÁݼÉ. ªÀĸÀÛPÁ¨sÀgÀtªÀÇ JAzÀgÉ QjÃlªÀÇ ¸ÀºÀ ¸À¥ÀðUÀ½AzÀ C®APÀÈvÀªÁVzÉ. PÉÆÃgÉzÁqÉUÀ¼À£ÀÄß ©r¸À¯ÁVzÉ. ¥Àæ¨sÁªÀ½AiÀÄÄ vÀÄA¨Á ¸ÀgÀ¼ÀªÁV ¸ÀÄAzÀgÀªÁVzÉ. ¸ÉÆAlPÉÌ ¸ÀÄwÛgÀĪÀ MAzÀÄ PÀn¸ÀÆvÀæzÀ ºÉÆgÀvÁV ²®àªÀÅ £ÀUÀߪÁVgÀĪÀAvÉ vÉÆÃgÀÄvÀÛzÉ. £ÉƼÀA§gÀ PÁ®WÀlÖzÀ CvÁåPÀµÀðPÀ, ªÀĺÀvÀézÀ ²®àUÀ¼À ¸Á°UÉ EzÀ£ÀÄß ¸ÉÃj¸À§ºÀÄzÀÄ.

¨sÉÊgÀ« ²®àªÀÇ ¸ÀºÀ ZÁªÀÄÄAqÁ ²®àzÀAvÉ vÀÄA¨Á ¸ÀÄAzÀgÀªÁVzÉ. JvÀÛgÀ«®èzÀ ¦ÃoÀzÀ ªÉÄÃ¯É CzsÀð¥ÀAiÀÄðAPÁ¸À£ÀzÀ°è PÀĽvÀ ¨sÀAVAiÀÄ°ègÀĪÀ F ¨sÉÊgÀ« ²®àzÀ ¥ÁzÀUÀ¼À PɼÀUÉ ¦ÃoÀzÀ ªÉÄÃ¯É ZÉüÀ£ÀÄß ©r¸À¯ÁVzÉ. CµÀÖ¨sÀÄeÉAiÀiÁzÀ ¨sÉÊgÀ« qÀªÀÄgÀÄUÀ, wæ±ÀÆ®, RqÀÎ, UÀÄgÁtÂ, PÀ¥Á®, ©®Äè, PÀwÛ ªÀÄÄAvÁzÀ DAiÀÄÄzsÀUÀ¼À£ÀÄß zsÀj¹zÁݼÉ. ¥ÀvÀæPÀÄAqÀ®UÀ¼À£ÀÄß zÉÆqÀØzÁV ©r¸À¯ÁVzÉ. PÉÆgÀ¼À°è MAzÀÄ PÀApAiÀÄ£ÀÄß ºÁUÀÆ PÉÆgÀ½AzÀ §AzÀÄ PÀÄZÀUÀ¼À ªÀÄzsÀå¨sÁUÀ¢AzÀ ºÉÆmÉÖAiÀÄ ªÉÄÃ¯É ºÀgÀrzÀAwgÀĪÀ MAzÀÄ ºÁgÀªÀ£ÀÄß ©r¸À¯ÁVzÉ. EzÀ®èzÉ ªÀ¸ÀÛçAiÀÄeÉÆÕÃ¥À«ÃvÀ ªÀiÁzÀjAiÀÄ MAzÀÄ ºÁgÀªÀ£ÀÄß JqÀ ¨sÀÄd¨sÁUÀ¢AzÀ PɼÀUÉ PÁ°£ÀªÀgÉUÉ zsÀj¹gÀĪÀAvÉ PÀAqÀj¸À¯ÁVzÉ. QjÃl ZÁªÀÄÄAqÁ ²®àzÀ QjÃlzÀAvÉAiÉÄà EzÀÄÝ zÁæ«qÀ ±ÉÊ°AiÀÄ zÉêÁ®AiÀÄUÀ¼À ªÀiÁzÀjAiÀÄ°èzÉ. PÀn¸ÀÆvÀæzÀ ºÉÆgÀvÁV ²®à £ÀUÀߪÁVzÉ.

ªÀiÁºÉñÀéj ²®à »A¢£À ²®àUÀ¼À ªÀiÁzÀj AiÀÄ°èAiÉÄà CzsÀð¥ÀAiÀÄðAPÁ¸À£ÀzÀ°è PÀĽvÀ ¨sÀAVAiÀÄ°ègÀĪÀ ªÀiÁºÉñÀéj ²®àzÀ JqÀ¨sÁUÀ ¨sÀUÀßUÉÆArzÉ. ºÁUÁV ²®àzÀ JqÀ¨sÁUÀzÀ MAzÀÄ PÉÊ ºÁ¼ÁVzÀÄÝ ªÀÄvÉÆÛAzÀÄ PÉÊAiÀÄ°è PÀ¥Á®«zÉ. MAzÀÄ §®UÉÊAiÀÄ°è RqÀÎ ºÁUÀÆ ªÀÄvÉÆÛAzÀÄ PÉÊAiÀÄ°è wæ±ÀÆ®«zÉ. ªÀÄÄRzÀ ¨sÁUÀ ¸ÀªÉzÀĺÉÆÃVzÉ. zÉÆqÀØ ¥ÀvÀæPÀÄAqÀ®UÀ½ªÉ, QjÃl »A¢£À ²®àUÀ¼À ªÀiÁzÀjAiÀÄ°èAiÉÄà EzÀÝgÀÆ, QjÃlzÀ°è£À C®APÁjPÀ ªÀÄd®ÄUÀ¼À ¸ÀASÉå ºÉZÁÑVzÉ. ªÀÄzsÀåzÀ°è ¸À¥Áð®APÀÈvÀªÁVzÉ. PÁ°£À §½ ªÀȵÀ¨sÀªÀ£ÀÄß PÀAqÀj¸À¯ÁVzÉ. gÀÄAqÀªÀiÁ¯ÉAiÀÄ£ÀÄß zsÀj¹zÁݼÉ. F ²®àªÀÅ ¨sÉÊgÀ« ²®àzÀ ªÀiÁzÀjAiÀÄ°èAiÉÄà EzÉ. JgÀqÀÆ PÉÊUÀ¼À°è PÀAPÀtUÀ¼À£ÀÄß ºÁUÀÆ vÉÆüÀÄUÀ¼À°è ªÀÄtªÀiÁ¯ÁAiÀÄÄPÀÛ PÉÃAiÀÄÆgÀUÀ¼À£ÀÄß ©r¸À¯ÁVzÉ. JqÀUÁ°£À°è £Á®ÄÌ ªÀ®AiÀÄUÀ¼ÉÆA¢UÉ MAzÀÄ QAQtÂAiÀÄ£ÀÄß §®UÁ°£À°è ªÀÄÆgÀÄ ªÀ®AiÀÄUÀ¼ÉÆA¢UÉ MAzÀÄ QAQtÂAiÀÄ£ÀÄß PÀAqÀj¸À¯ÁVzÉ. ²®à PÀnªÀ¸ÀÛçªÀ£ÀÄß zsÀj¹zÀÄÝ CzÀgÀ ¤jUÉUÀ¼ÀÄ PÁtĪÀAwªÉ. PÉÆgÀ¼À°è »A¢£À ¨sÉÊgÀ« ²®àzÀ ªÀiÁzÀjAiÀÄ°è MAzÀÄ PÀApAiÀÄ£ÀÄß ºÁUÀÆ MAzÀÄ ºÁgÀªÀ£ÀÄß ©r¸À¯ÁVzÉ.

¨sÉÊgÀªÀ£À ²®àªÀÇ ¸ÀºÀ CzsÀð ¥ÀAiÀÄðAPÁ¸À£ÀzÀ°è ¦ÃoÀzÀ ªÉÄÃ¯É PÀĽvÀ ¨sÀAVAiÀÄ°èzÉ. ²®àzÀ ªÀÄÄRzÀ ¨sÁUÀ ¸ÀªÉzÀÄ ºÉÆÃVgÀĪÀÅzÀjAzÀ ªÀÄÄR¨sÁªÀ ¸ÀàµÀÖªÁV PÁtÄwÛ®è. F ²®àzÀ dmÉAiÀÄ£ÀÄß vÀÄA¨Á «²µÀÖªÁV ©r¸À¯ÁVzÉ. ¸ÁªÀiÁ£ÀåªÁV ¨sÉÊgÀªÀ£À PÀÆzÀ®£ÀÄß ¥Àæ¼ÀAiÀĸÀzÀȱÀªÁV eÁé¯ÉAiÀÄAvÉ ©r¸À¯ÁVgÀÄvÀÛzÉ. DzÀgÉ F ²®àzÀ°è ¸ÀÄgÀĽ-¸ÀÄgÀĽAiÀiÁPÁgÀzÀ UÀÄAUÀÄgÀÄ PÀÆzÀ®ÄUÀ¼ÀÄ £Á®ÄÌ ¥ÀzÀgÀÄUÀ¼ÁV vÀ¯ÉAiÀÄ »AzÉ ¥Àæ¨sÁªÀ½AiÀÄAvÉ ºÀgÀrPÉÆArªÉ. gÀÄAqÀªÀiÁ¯É zsÀj¹zÀÄÝ, ZÀvÀĨsÀÄðdzsÁjAiÀiÁVzÉ. ¸À¥ÀðPÉÃAiÀÄÆgÀUÀ¼À£ÀÄß ²°à¸À¯ÁVzÉ. JqÀªÀÄÄAUÉÊ£À°è PÀ¥Á® ªÀÄvÀÄÛ »AUÉÊ£À°è qÀªÀÄgÀÄUÀ«zÀÝgÉ, §® ªÀÄÄAUÉÊ£À°è wæ±ÀÆ®«zÉ. »AUÉÊ vÀÄAqÁVzÉ. Q«AiÀÄ°è zÀÄAqÁzÀ ºÁUÀÆ CUÀ®ªÁzÀ D¨sÀgÀt«zÉ. ¦ÃoÀzÀ ªÉÄÃ¯É ZÉüÀ£ÀÄß ©r¸À¯ÁVzÉ. ²®à ºÉAeÉÃj£À ¹zÀÝ¥Àà£À ²®àzÀ ªÀiÁzÀjAiÀÄ°èAiÉÄà EzÉ.

F ²®àzÀ ¥ÀPÀÌzÀ°èAiÉÄà £ÁUÀ±ÀAiÀÄ£À ²®àªÉÇA¢zÀÄÝ, §ºÀıÀB ¨sÉÊgÀªÀ£À ²®àªÉAzÀÄ H»¸À§ºÀÄzÁVzÉ. ²®àzÀ ªÀÄÄR «gÀÆ¥ÀUÉÆArzÉ. JqÀ »AUÉÊ£À°è qÀªÀÄgÀÄUÀ ªÀÄvÀÄÛ ªÀÄÄAUÉÊ£À°è PÀ¥Á®«zÀÝgÉ, §® »AUÉÊ£À°è wæ±ÀÆ® ªÀÄvÀÄÛ ªÀÄÄAUÉÊ£À°è RqÀΫzÉ. PÉÆgÀ¼À°è ºÁgÀ«zÉ ºÁUÀÆ ªÀ¸ÀÛç, AiÀÄeÉÆÕÃ¥À«ÃvÀªÀ£ÀÄß JqÀ¨sÀÄd¢AzÀ §®¨sÁUÀPÉÌ E½©qÀ¯ÁVzÉ. Q«AiÀÄ°è ¥ÀvÀæ PÀÄAqÀ®UÀ½ªÉ. vÉÆüÀÄUÀ¼À°è zÀÄAqÁzÀ PÉÃAiÀÄÆgÀUÀ½ªÉ. §®UÁ®°è PÀqÀUÀ ªÀÄvÀÄÛ QAQtÂUÀ¼ÉgÀqÀ£ÀÆß PÁt§ºÀÄzÀÄ. ªÉÆtPÁ®ÄUÀ¼À §½ ¸ÉÆAlzÀ §½ ªÀ¸ÀÛçzÀ £ÉjUÉUÀ¼À£ÀÄß ¸ÀàµÀÖªÁV ©r¸À¯ÁVzÉ. ¸ÉÆAlzÀ°è PÀn¸ÀÆvÀæ ¸ÀàµÀÖªÁV PÀAqÀħgÀÄvÀÛzÉ.

UÀt¥ÀwAiÀÄ fÃuÁðªÀ¸ÉÜAiÀÄ°ègÀĪÀ ²®àªÉÇAzÀÄ F DªÀgÀtzÀ¯Éèà EzÀÄÝ, ¸ÀgÀ¼ÀªÁzÀ PÉvÀۣɬÄAzÀ PÀÆrzÀÄÝ 10£Éà ±ÀvÀªÀiÁ£ÀPÉÌ ¸ÉÃjzÉ. C®èzÉ ¸À¥ÀÛªÀiÁvÀÈPÉAiÀÄgÀ ¥sÀ®PÀzÀ ¨sÀUÀßUÉÆAqÀ MAzÀÄ ¥sÀ®PÀ«zÉ. DzÀgÉ, »AzÉ «ªÀj¸À¯ÁzÀ ©r ªÀiÁvÀÈPÁ ²®àUÀ½UÀÆ, F ¥sÀ®PÀPÀÆÌ ¸ÀA§AzsÀ«®è. EªÀ®èzÉ, «dAiÀÄ£ÀUÀgÀ PÁ®WÀlÖzÀ E§âgÀÄ ¨sÀPÀÛgÀ ²®àUÀ¼ÀÄ E°èªÉ.

zsÀªÀÄð¥ÀÅgÀ UÁæªÀÄzÀ PÉgÉAiÀÄ KjAiÀÄ ªÉÄÃ¯É MAzÀÄ ¨sÀUÁߪÀ¸ÉÜAiÀÄ°ègÀĪÀ ¸ÀĪÀiÁgÀÄ 5 CrUÀ¼ÀµÀÄÖ JvÀÛgÀ«gÀĪÀ ¸ÀªÀÄ¥ÁzÀ ¨sÀAVAiÀÄ°è ¤AwgÀĪÀ ¸ÀÆAiÀÄð£À ²®à«zÉ. ²®àzÀ ¥ÁzÀUÀ¼À ¸Àé®à ¨sÁUÀ ¨sÀÆ«ÄAiÀÄ°è ºÀÄzÀÄV ºÉÆÃVzÉ. £Á®ÄÌ PÉÊUÀ¼ÀÆ ªÀÄÄjzÀĺÉÆÃVzÉ. ²®àPÉÌ JuÉÚ ºÁUÀÆ PÀÄAPÀĪÀÄUÀ¼À£ÀÄß ºÁQgÀĪÀÅzÀjAzÀ ²®àzÀ ªÀÄÄR¨sÁªÀªÀÇ ¸ÀàµÀÖ«®è. JqÀ¨sÀÄd¨sÁUÀ¢AzÀ ªÉÆtPÁ°£ÀªÀgÉUÉ Cf£À AiÀÄeÉÆÕÃ¥À«ÃvÀªÀ£ÀÄß ©r¸À¯ÁVzÉ. AiÀÄeÉÆÕÃ¥À«ÃvÀªÀ£ÀÄß ²®àzÀ »A¨sÁUÀzÀ®Æè ¸ÀàµÀÖªÁV ©r¸À¯ÁVzÉ. GzÀgÀ§AzsÀ«zÉ. PÀn¸ÀÆvÀæUÀ¼À£ÀÄß ªÀÄÆgÀÄ ºÀAvÀUÀ¼À°è ²°à¸À¯ÁVzÉ. ªÉÆzÀ®£ÉAiÀÄzÀÄ MAzÀÄ ¸ÁªÀiÁ£Àå ªÀ¸ÀÛçªÀ£ÀÄß ¸ÀÄwÛgÀĪÀAwzÀÝgÉ, JgÀqÀ£Éà ºÀAvÀzÀ°è ¸ÉÆAlzÀ ¸ÀÄvÀÛ®Æ zÁgÀzÀAwzÀÄÝ ªÀÄzsÀåzÀ°è §æºÀä¸ÀÆvÀæzÀAvÉ ©r¸À¯ÁVzÉ. ªÀÄÆgÀ£Éà ºÀAvÀzÀ°è £Á®ÄÌ J¼ÉUÀ¼À ªÀ¸ÀÛçªÉÄÃR¯ÁªÀ£ÀÄß ©VzÀÄPÀlÖ¯ÁVzÉ. ²®àzÀ »A¨sÁUÀzÀ®Æè EzÀ£ÀÄß ¸ÀàµÀÖªÁV vÉÆÃj¸À¯ÁVzÉ. ªÀ¸ÀÛçªÉÄÃR¯ÁzÀ G½zÀ ¨sÁUÀªÀ£ÀÄß ¸ÉÆAlzÀ JqÀ ªÀÄvÀÄÛ §®¨sÁUÀUÀ¼À°è C®APÁjPÀªÁV UÀAlĺÁQ CªÀÅUÀ¼À£ÀÄß PɼÀUÉ PÁ°£ÀªÀgÉUÉ E½©qÀ¯ÁVzÉ. QjÃlªÀÄÄPÀÄl GzÀݪÁVzÉ. ²®àzÀ »A¨sÁUÀ ªÀÄvÀÄÛ ªÀÄÄA¨sÁUÀzÀ°è ¸ÀÆAiÀÄðQgÀtUÀ¼À ¸ÀÄAzÀgÀ ¥Àæ¨sÁªÀ½¬ÄzÉ. Q«AiÀÄ°è ¸ÀÄAzÀgÀªÁzÀ ªÀÄPÀgÀPÀÄAqÀ®UÀ½ªÉ. PÀwÛ£À°è MAzÀÄ ªÀÄtºÁgÀ ªÀÄvÀÄÛ EvÀgÀ ºÁgÀUÀ½ªÉ. ºÉêÀiÁªÀwAiÀÄ°è£À ¸ÀÆAiÀÄð²®àUÀ¼ÀÄ ªÀ¸ÁÛç¨sÀgÀtzÀ ºÉÆgÀvÁV EzÉà ¨sÀAV-ªÀiÁzÀjAiÀÄ°èªÉ.

¥ÀzÀä¥ÀÅgÁt ªÀÄvÀÄÛ ²®àgÀvÀßPÀÈwUÀ¼À ¥ÀæPÁgÀ ¸ÀÆAiÀÄð£À ¥ÁzÀUÀ¼ÀÄ PÁtĪÀAwgÀ¨ÁgÀzÀÄ. ¸ÁªÀiÁ£ÀåªÁV GvÀÛgÀ ¨sÁgÀvÀzÀ°è zÉÆgÉvÀ ¸ÀÆAiÀÄð²®àUÀ¼À ¥ÁzÀUÀ¼À£ÀÄß gÀxÀ¢AzÁUÀ° CxÀªÁ ¥ÁzÀgÀPÉëUÀ¼À£ÀÄß ºÁPÀĪÀ ªÀÄÆ®PÀªÁUÀ° ªÀÄgɪÀiÁr F ¸ÀA¥ÀæzÁAiÀĪÀ£ÀÄß C£ÀĸÀj¸À¯ÁUÀÄvÀÛzÉ. DzÀgÉ zÀQët ¨sÁgÀvÀzÀ ²®àUÀ¼À£ÀÄß F ¸ÀA¥ÀæzÁAiÀÄzÀ°è ²°à¸ÀzÉ, §jUÁ®Ä ¸ÀàµÀÖªÁV PÁtĪÀAvÉ awæ¹gÀĪÀÅzÀÄ PÀAqÀħgÀÄvÀÛzÉ. (Shantilal Nagar, 1995/138).

CzÉà PÉgÉAiÀÄ KjAiÀÄ ªÉÄÃ¯É £ÉƼÀA§gÀ PÁ®zÀ ©üêÉÄñÀégÀ zÉêÁ®AiÀÄzÀ §½AiÀÄ°è ¸À¥ÀÛªÀiÁvÀÈPÉAiÀÄgÀ ²¯Á¥sÀ®PÀ«zÉ. F J®è ²®àUÀ¼ÀÆ £ÉƼÀA§gÀ PÁ¯ÁªÀ¢üUÉ ¸ÉÃjzÀ ²®àUÀ¼ÁV ¥ÀæªÀiÁt§zÀÞªÁV PÀAqÀj¸À¯ÁzÀ vÀÄA§ DPÀµÀðPÀªÁzÀ ²®àUÀ¼ÁVªÉ.

II eÉÊ£À ²®àUÀ¼ÀÄ

»jAiÀÄÆgÀÄ vÁ®ÆQ£À°è Qæ.±À.15£Éà ±ÀvÀªÀiÁ£ÀzÀªÀgÉUÉ eÉÊ£ÀzsÀªÀÄð C¹ÛvÀézÀ°èvÀÄÛ. E°ègÀĪÀ MAzÀ£ÉAiÀÄ zÉêÀgÁAiÀÄ£À D½éPÉAiÀÄ Qæ.±À.1410gÀ CªÀ¢üAiÀÄ vÀÄænvÀ ±Á¸À£ÀªÉÇAzÀÄ zÀwÛ ¤ÃrzÀÝ£ÀÄß zÁR°¸ÀÄvÀÛzÉ. DzÀgÉ F ±Á¸À£ÀQÌAvÀ ºÉZÁÑV ±Á¸À£À²®à ºÉZÀÄÑ UÀªÀÄ£À ¸É¼ÉAiÀÄÄvÀÛzÉ. ±Á¸À£ÀzÀ ªÀÄzsÀå¨sÁUÀzÀ°è ªÀÄÄPÉÆÌqÉAiÀÄ ªÀÄvÀÄÛ K¼ÀÄ ºÉqÉUÀ¼À ¸À¥ÀðzÀ PɼÀUÉ ¥Á±Àéð£ÁxÀ ¥ÀzÁä¸À£ÀzÀ°è zsÁå£À¸ÀÜ ¨sÀAVAiÀÄ°è PÀĽwzÁÝ£É. ²®àzÀ §®¨sÁUÀzÀ°è DPÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ PÀgÀÄ«£À ²®à«zÉ. ¥Á±Àéð£ÁxÀ£À JqÀ¨sÁUÀzÀ°è ZÀvÀĨsÀÄðeÉAiÀiÁzÀ ¥ÀzÁäªÀw AiÀÄQëAiÀÄ£ÀÄß ¥Á±Àéð£ÁxÀ£À PÀqÉUÉ wgÀÄVPÉÆAqÀÄ ¤AvÀÄPÉÆArgÀĪÀ ºÁUÉ PÀAqÀj¸À¯ÁVzÉ. F ¨sÁUÀzÀ°è PÀ®Äè ¹Ã¼ÀÄ©nÖgÀĪÀÅzÀjAzÀ PÉÊUÀ¼À°è K£À£ÀÄß »r¢zÁݼÉA§ÄzÀÄ ¸ÀàµÀÖ«®è. ¥ÀzÁäªÀw AiÀÄQëAiÀÄ ¥ÀPÀÌzÀ°è AiÀÄQëëAiÀÄ ªÁºÀ£ÀªÁzÀ PÀÄPÀÄÌl¸À¥ÀðzÀ (¸À¥ÀðzÀ vÀ¯É PÉÆýAiÀÄ zÉúÀ) ²®à«zÉ.

CA©PÁ AiÀÄQë ²®àªÀÅ PÀĽvÀ ¨sÀAVAiÀÄ°èzÉ. ²®à ¨sÀUÀßUÉÆArzÀÄÝ, MAzÀÄ PÉÊ vÀÄAqÁVzÉ. ªÀÄvÉÆÛAzÀÄ PÉÊAiÀÄ°è AiÀiÁªÀÅzÉÆà MAzÀÄ ¥sÀ®zÀAvÀºÀ ªÀ¸ÀÄÛªÀ£ÀÄß »rzÀÄPÉÆArzÀÄÝ CzÀÄ K£ÉA§ÄzÀÄ ¸ÀàµÀÖªÁV PÁt¸ÀĪÀÅ¢®è, PÀÆzÀ®£ÀÄß C®APÁjPÀªÁV QjÃlzÀAvÉ ¸ÀÄvÀÛ¯ÁVzÉ. vÀ¯É ºÁUÀÆ ¥Àæ¨sÁªÀ½AiÀÄ ¸ÀܼÀzÀ°è ªÀiÁ«£À ªÀÄgÀ ªÀÄvÀÄÛ ªÀiÁ«£ÀPÁ¬ÄUÀ¼À£ÀÄß PÉvÀÛ¯ÁVzÉ. PÀwÛ£À°è zÁæPÁë¥sÀ®ºÁgÀzÀAvÀºÀ MAzÀÄ zÉÆqÀØ ºÁgÀ«zÉ. vÉÆý£À°è ¸ÀÄAzÀgÀªÁzÀ ¥ÀĵÀà PÉÃAiÀÄÆgÀ«zÉ. ¸ÉÆAlzÀ°è PÀnªÀ¸ÀÛç«zÀÄÝ CzÀgÀ £ÉjUÉUÀ¼À£ÀÄß PÁ°£ÀªÀgÉUÀÆ ¸ÀÄAzÀgÀªÁV ©r¸À¯ÁVzÉ. ²®àzÀ JqÀ¨sÁUÀzÀ°è MAzÀÄ ºÉtÄÚªÀÄUÀÄ ªÀÄvÀÄÛ §®¨sÁUÀzÀ°è MAzÀÄ UÀAqÀĪÀÄUÀÄ«£À ²®àUÀ¼À£ÀÄß ©r¸À¯ÁVzÉ. UÀAqÀÄ-ºÉtÄÚ ªÀÄPÀ̼À£ÀÄß ¥ÀævÉåÃPÀªÁV UÀÄgÀÄw¸ÀĪÀ ¸À®ÄªÁV ºÉtÄÚªÀÄUÀÄ«£À zÉúÀzÀ ªÉÄÃ¯É ºÉZÀÄÑ D¨sÀgÀtUÀ¼À£ÀÄß ©r¸À¯ÁVzÉ. UÀAqÀĪÀÄUÀÄ«£À zÉúÀzÀ ªÉÄÃ¯É AiÀÄeÉÆÕÃ¥À«ÃvÀªÀ£ÀÄß ¸ÀàµÀÖªÁV awæ¸À¯ÁVzÉ. E°è ªÀÄvÉÆÛAzÀÄ ¨sÀUÀßUÉÆAqÀ ²®à«zÀÄÝ §ºÀıÀB AiÀÄPÀë£À ²®à«gÀ§ºÀÄzÉAzÀÄ vÉÆÃgÀÄvÀÛzÉ.

¸ÁägÀPÀ ²¯ÉUÀ¼ÀÄ

avÀæzÀÄUÀð f¯Éè CAvÉAiÉÄà »jAiÀÄÆgÀÄ vÁ®ÆPÀÄ UÀAUÀ-gÁµÀÖçPÀÆl-¨Át-£ÉƼÀA§gÀ ºÁUÀÆ vÀgÀĪÁAiÀÄ «dAiÀÄ£ÀUÀgÀ ªÀÄvÀÄÛ «dAiÀÄ£ÀUÀgÉÆÃvÀÛgÀ PÁ®WÀlÖzÀ ºÀ®ªÁgÀÄ AiÀÄÄzÀÞUÀ½UÉ ªÉâPÉAiÀiÁVvÀÄÛ. E°è zÉÆgÉwgÀĪÀ «ÃgÀUÀ®Äè ªÀÄvÀÄÛ ªÀiÁ¹ÛUÀ®ÄèUÀ¼ÀÄ F CA±ÀªÀ£ÀÄß ªÀÄvÀÛµÀÄÖ ¥ÀŶ×ÃPÀj¸ÀÄvÀÛªÉ.

¥ÀAZÀ°AUÉñÀégÀ PÁ¯ÉÃf£À DªÀgÀtzÀ°ègÀĪÀ MAzÀÄ «ÃgÀUÀ®Äè £ÉƼÀA§gÀ PÁ®PÉÌ ¸ÉÃjzÉ. ªÀÄÆgÀÄ ºÀAvÀUÀ¼À£ÀÄß M¼ÀUÉÆArgÀĪÀ F «ÃgÀUÀ°è£À PɼÀ¨sÁUÀzÀ ¸Àé®à¨sÁUÀ ºÁ¼ÁVzÉ. PɼÀºÀAvÀzÀ°è «ÃgÀ UÀÄgÁt ºÁUÀÆ PÀwÛAiÀÄ£ÀÄß »rzÀÄPÉÆAqÀÄ ºÉÆÃgÁqÀÄwÛzÁÝ£É. CªÀ£À »AzÉ E§âgÀÄ «ÃgÀgÀÄ ¤AwzÁÝgÉ. D «ÃgÀgÀ PɼÀ¨sÁUÀzÀ°è D£É ºÀÄ°AiÉÆA¢UÉ ºÉÆÃgÁl ªÀiÁqÀÄwÛzÀÄÝ, ºÀÄ°AiÀÄ PÁ®£ÀÄß D£É ¸ÉÆAr°¤AzÀ ¸ÀÄwÛ »rzÀÄPÉÆArzÉ. D£ÉAiÀÄ ªÉÄÃ¯É M§â «ÃgÀ PÀĽvÀÄPÉÆArzÁÝ£É. ªÀÄzsÀåºÀAvÀzÀ°è «ÃgÀ£À£ÀÄß C¥ÀìgÉAiÀÄgÀÄ ¸ÀéUÀðPÉÌ PÉÆAqÉÆAiÀÄÄåwÛzÁÝgÉ. C¥ÀìgÉAiÀÄ ¥ÀPÀÌzÀ°è M§â ZÁªÀÄgÀzsÁj ZÁªÀÄgÀ ©Ã¸ÀÄwÛzÁݼÉ. ªÀÄÆgÀ£Éà ºÀAvÀzÀ°è JAzÀgÉ ªÉÄïÁãUÀzÀ°è «ÃgÀ ²ªÀ£À ¸Á¤zsÀåzÀ°èzÁÝ£É. ªÀÄzsÀåzÀ°è ²ªÀ°AUÀ«zÀÄÝ CzÀPÉÌ M§â AiÀÄw ¥ÀÆeÉ ¸À°è¸ÀÄwÛzÁÝ£É. AiÀÄwAiÀÄ PÀÆzÀ®£ÀÄß vÀ¯É¬ÄAzÀ E½©qÀ¯ÁVzÀÄÝ, §ºÀıÀB PÁ¼ÁªÀÄÄR AiÀÄwAiÀiÁVgÀĪÀAvÉ vÉÆÃgÀÄvÀÛzÉ.

JgÀqÀÄ ºÀAvÀUÀ¼À°ègÀĪÀ «dAiÀÄ£ÀUÀgÀ PÁ®zÀ «ÃgÀUÀ°è£À°è «ÃgÀ PÀÄzÀÄgÉAiÀÄ ªÉÄÃ¯É PÀĽvÀÄ AiÀÄÄzÀÞ¸À£ÀßzÀÝ£ÁVgÀĪÀAvÉ awæ¸À¯ÁVzÉ. §®UÉÊAiÀÄ°è FnAiÀÄ£ÀÄß »rzÀÄPÉÆAqÀÄ, JqÀUÉÊAiÀÄ°è PÀÄzÀÄgÉAiÀÄ fãÀ£ÀÄß »r¢zÁÝ£É. vÀ¯ÉUÉ ¨ÉÆÃUÀÄtÂAiÀiÁPÁgÀzÀ C®APÁjPÀ QjÃl zsÀj¹zÁÝ£É. JgÀqÀ£Éà ºÀAvÀzÀ°è ªÀÄzsÀåzÀ°è °AUÀ«zÀÄÝ «ÃgÀ JqÀ¨sÁUÀzÀ°è ¤AvÀÄ ¥ÀÇeÉ ªÀiÁqÀÄwÛzÁÝ£É. §®¨sÁUÀzÀ°è £ÀA¢AiÀÄ£ÀÄß awæ¸À¯ÁVzÉ.

«ÃgÀªÀiÁ¹Û ²®à «dAiÀÄ£ÀUÀgÀ PÁ¯ÁªÀ¢üAiÀÄzÁÝVzÀÄÝ, «ÃgÀ JqÀUÉÊAiÀÄ°è PÀwÛ »rzÀÄPÉÆAqÀÄ §®UÉÊAiÀÄ£ÀÄß E½©lÄÖ «±ÁæAvÀ ¹ÜwAiÀÄ°è ¤AvÀÄPÉÆArzÀÝgÉ, «ÃgÀ£À ºÉAqÀw JgÀqÀÆ PÉÊUÀ¼À£ÀÄß ªÉÄîPÉÌwÛPÉÆAqÀÄ ¤AwzÁݼÉ. §®UÉÊAiÀÄ°è ¤A¨ÉºÀtÄÚ JqÀUÉÊAiÀÄ°è MAzÀÄ ªÀ¸ÀÄÛªÀ£ÀÄß (PÀ£Àßr?) »rzÀÄPÉÆAqÀÄ ¤AwzÁݼÉ. vÀÄgÀħ£ÀÄß PÉÆAqÉ ªÀiÁr, CzÀPÉÌ £À«®Ä UÀj©aÑ PÉÆArgÀĪÀ ªÀiÁzÀjAiÀÄ°è PÉÃzÀUÉ ºÀÆ«¤AzÀ C®APÁgÀ ªÀiÁqÀ¯ÁVzÉ.

ªÀÄvÉÆÛAzÀÄ «ÃgÀªÀiÁ¹Û PÀ°è£À°è «ÃgÀ ªÉÆzÀ°£À ²®àzÀAvÉAiÉÄà PÀwÛ »rzÀÄPÉÆAqÀÄ «±ÁæAvÀ ¹ÜwAiÀÄ°è ¤AwzÀÝgÉ, DvÀ£À ¥Àwß PÉÆAqÀPÉÌ ºÁgÀĪÀ ¨sÀAVAiÀÄ°è JgÀqÀÆ PÉÊUÀ¼À£ÀÆß ªÉÄîPÉÌwÛPÉÆAqÀÄ ¤AwzÁݼÉ. §®UÉÊAiÀÄ°è ¤A¨ÉºÀtÄÚ ºÁUÀÆ JqÀUÉÊAiÀÄ°è PÀ£Àßr »rzÀÄPÉÆArzÁݼÉ. vÀ¯ÉAiÀÄ£ÀÄß ¨Áa GzÀݪÁV dqÉ ºÉuÉAiÀįÁVzÉ. vÀ¯ÉUÉ ¨ÉÊvÀ¯ÉAiÀÄ£ÀÄß ºÁQ ªÉÄïÁãUÀzÀ°è ºÀÆ«¤AzÀ C®APÁgÀ ªÀiÁqÀ¯ÁVzÉ. ¸ÉÆAl¢AzÀ E½ ©nÖgÀĪÀ ªÀ¸ÀÛç ªÉƼÀPÁ°£ÀªÀgÉUÀÆ EzÀÄÝ PÁ°£À EPÉÌ®UÀ¼À°è ªÀÄrPÉUÀ¼À£ÀÄß ºÁUÀÆ ªÀÄzsÀå¨sÁUÀzÀ°è £ÉjUÉUÀ¼À£ÀÄß C®APÁjPÀªÁV ²°à¸À¯ÁVzÉ.

ªÀiÁ¹ÛUÀ°è£À°è ªÀiÁ¹Û ²®à ªÀiÁvÀæ«zÉ. ªÀiÁ¹Û JgÀqÀÆ PÉÊUÀ¼À£ÀÄß ªÉÄïÉwÛPÉÆAqÀÄ JqÀUÉÊAiÀÄ°è PÀ£Àßr, §®UÉÊAiÀÄ°è ¤A¨ÉºÀtÄÚ »rzÀÄPÉÆAqÀÄ PÉÆAqÀPÉÌ ºÁgÀ®Ä ¸À£ÀßzÀÞ¼ÁVzÁݼÉ. ¸ÀªÁð¨sÀgÀt ¨sÀƶvÉAiÀiÁV zÁݼÉ. dqÉAiÀÄ£ÀÄß CvÀåAvÀ ¸ÀÄAzÀgÀªÁV ©r¸À¯ÁVzÉ. vÀ¯ÉAiÀÄ ªÉÄÃ¯É PÉÃzÀUÉ (?) ºÀÆ«£À C®APÁgÀ«zÉ. ªÀ¸ÀÛçzÀ £ÉjUÉUÀ¼ÀÄ ¸ÀºÀ CvÀåAvÀ ¸ÀÄAzÀgÀªÁVzÉ. F ²®à §ºÀÄvÉÃPÀ 12£Éà avÀæzÀ ªÀiÁ¹ÛAiÀÄAvÉAiÉÄà EzÀÄÝ §ºÀıÀB M§â£Éà ²°à MAzÉà CªÀ¢üAiÀÄ°è F ²®àUÀ¼À£ÀÄß PÉwÛgÀ§ºÀÄzÉAzÀÄ vÉÆÃgÀÄvÀÛzÉ.

F J®è «ÃgÀUÀ®Äè ºÁUÀÆ «ÃgÀªÀiÁ¹Û PÀ®ÄèUÀ¼ÀÄ (ªÉÆzÀ® «ÃgÀUÀ®è£ÀÄß ºÉÆgÀvÀÄ¥Àr¹) «dAiÀÄ£ÀUÀgÀ PÁ®WÀlÖPÉÌ ¸ÉÃgÀÄvÀÛªÉ.

zsÀªÀÄð¥ÀÄgÀzÀ ¥ÀAZÀ°AUÉñÀégÀ PÁ¯ÉÃf£À DªÀgÀt zÀ°ègÀĪÀ ²®àUÀ¼À°è ªÉÊ¢PÀ ²®àUÀ¼À°è ºÉaÑ£ÀªÀÅ £ÉƼÀA§gÀ PÁ¯ÁªÀ¢üAiÀÄ ²®àUÀ¼ÁVªÉ. CªÀÅUÀ¼À°è ZÁªÀÄÄAr, ²®àªÀÅ CvÁåPÀµÀðPÀ CvÀå¥ÀgÀÆ¥ÀzÀ PÀ¯ÁPÀÈwAiÀiÁVzÉ. ²®àzÀ°è DAVPÀ ¸ËAzÀAiÀÄðPÉÌ ºÉZÀÄÑ DzÀåvÉ ¤ÃrgÀĪÀÅzÀ£ÀÄß PÁt§ºÀÄzÀÄ. G½zÀ ¨sÉÊgÀ«, ªÀiÁºÉñÀéj, ¨sÉÊgÀªÀ£À ²®àUÀ¼ÀÆ ¸ÀºÀ vÀÄA¨Á ¸ÀÄAzÀgÀªÁVzÉ. F jÃwAiÀÄ «²µÀÖªÁzÀ ²®àUÀ¼ÀÄ PÀ£ÁðlPÀzÀ°è CvÀåAvÀ C¥ÀgÀÆ¥ÀzÀªÀÅUÀ¼ÁVªÉ. £ÉƼÀA§gÀ PÁ®zÀ ²®àPÀ¯ÉUÉ CvÀÄåvÀÛªÀÄ GzÁºÀgÀuÉAiÀiÁV ¤®ÄèvÀÛªÉ. £ÉƼÀA§gÀ ²®àPÀ¯ÉAiÀÄ §UÉÎ PÉ. PÀȵÀÚªÀÄÆwðAiÀĪÀgÀ “Indeed the Nolamba art, in all its gandeur, impress us greatly by its rhythm, symmetry and decorative beauty and perfect handling of the figural, floral and animal motifs” ªÀiÁvÀÄUÀ¼ÀÄ E°è£À ²®àUÀ¼À PÀÄjvÀAvÉ ºÉýgÀĪÀgÉãÉÆà JA§ ¨sÁªÀ£É ªÀÄÆqÀÄvÀÛzÉ. E°è£À ¨sÉÊgÀªÀ, ZÁªÀÄÄAqÁ, ¸ÀÆAiÀÄð, UÀuÉñÀ£À ²®àUÀ¼ÀÄ ºÉêÀiÁªÀwAiÀÄ ²®àUÀ¼À ªÀiÁ¢jAiÀÄ°è EªÉ. §ºÀıÀB E°è£À ªÀiÁºÉñÀéj, ZÁªÀÄÄAr, ¨sÉÊgÀ« ²®àUÀ¼À£ÀÄß UÀªÀĤ¹zÀgÉ, EªÀÅ ¸À¥ÀÛªÀiÁvÀÈPÉAiÀÄgÀ ©r ²®àUÀ¼ÁVgÀĪÀAvÉ vÉÆÃgÀÄvÀÛzÉ. ªÀÄvÀÛµÀÄÖ PÉëÃvÀæPÁAiÀÄð PÉÊUÉÆAqÀ°è ¸À¥ÀÛªÀiÁvÀÈPÉAiÀÄgÀ G½zÀ ©r²®àUÀ¼ÀÆ zÉÆgÉAiÀħºÀÄzÀÄ.

eÉÊ£À±Á¸À£À ²®àzÀ°è ¥ÀzÁäªÀw AiÀÄQëAiÀÄ ²®à «²µÀÖ ¨sÀAVAiÀÄ°èzÀÄÝ, ¥ÀzÁäªÀw AiÀÄQëAiÀÄ£ÀÄß ¸ÁªÀiÁ£Àå ¯ËQPÀ ²®àUÀ¼À ªÀiÁzÀjAiÀÄ°è ²°à¸À¯ÁVzÉ. E°ègÀĪÀ CA©PÁ AiÀÄQë ªÀÄvÀÄÛ AiÀÄPÀë£À ²®àUÀ¼À£ÀÄß UÀªÀĤ¹zÁUÀ F ¥ÀæzÉñÀzÀ°è Qæ.±À.15£Éà ±ÀvÀªÀiÁ£ÀzÀ®Æè eÉÊ£ÀzsÀªÀÄð C¹ÛvÀézÀ°èvÉÛAzÀÄ w½zÀħgÀÄvÀÛzÉ.

«dAiÀÄ£ÀUÀgÀ PÁ®zÀ «ÃgÀUÀ®Äè ºÁUÀÆ «ÃgÀªÀiÁ¹Û PÀ®ÄèUÀ¼ÀÄ CªÀÅUÀ¼À ²®àPÀ¯ÉAiÀÄ zÀȶ֬ÄAzÀ UÀªÀÄ£À ¸É¼ÉzÀgÉ, ªÀiÁ¹ÛAiÀÄ C®APÁgÀªÀ£ÀÄß ²°à vÀÄA¨Á ªÉÆúÀPÀªÁV ¥ÀrªÀÄÆr¹zÁÝ£É. zsÀªÀÄð¥ÀÅgÀzÀ ¥Éǰøï oÁuÉAiÀÄ §½ gÁµÀÖçPÀÆlgÀ PÁ®zÀ MAzÀÄ C¥ÀǪÀð vÀÄgÀÄUÉÆÃ¼ï «ÃgÀUÀ®Äè ±Á¸À£À«zÀÄÝ, EzÀ£ÀÄß ²æêÀÄw AiÀıÉÆÃzÀªÀÄä£ÀªÀgÀÄ EwºÁ¸À zÀ±Àð£À ¸ÀA¥ÀÅlzÀ°è FUÁUÀ¯Éà zÁR°¹zÁÝgÉ. F ¥ÀæzÉñÀzÀ°è ªÀÄvÀÛµÀÄÖ PÉëÃvÀæPÁAiÀÄð PÉÊUÉÆAqÀ°è E£ÀÆß ºÉZÀÄÑ ºÉZÀÄÑ «µÀAiÀÄUÀ¼ÀÄ ¨É¼ÀQUÉ §gÀ§ºÀÄzÀÄ. ¥ÀæPÀÈvÀ ¯ÉÃR£ÀzÀ°è C¤ªÁAiÀÄð PÁgÀtUÀ½AzÀ E°è «ªÀj¹gÀĪÀ J¯Áè ²®àUÀ¼À bÁAiÀiÁavÀæUÀ¼À£ÀÄß ¸ÉÃj¸À®Ä ¸ÁzsÀåªÁUÀzÉà EzÉ. EzÀPÁÌV «µÁ¢¸ÀÄvÉÛêÉ.

[F §UÉÎ ªÀiÁ»w ¤Ãr PÉëÃvÀæPÁAiÀÄðzÀ ¸ÀAzÀ¨sÀðzÀ°è £À£ÀUÉ £ÉgÀªÀÅ ¤ÃrzÀ ¸ÀºÉÆÃzÉÆåÃV «ÄvÀægÁzÀ ²æà JA.Dgï. ªÉAPÀlgÀªÀÄt ºÁUÀÆ CªÀgÀ ¥ÀÅvÀæ JA.«. PÀÈwPïgÀªÀjUÉ ºÁUÀÆ £À£Àß ªÀÄUÀ¼ÁzÀ J¸ï.©. ¸ÀȶÖUÉ PÀÈvÀdÕvÉUÀ¼ÀÄ.]

±ÁSÁ¢üPÁj, ¨sÁµÁAvÀgÀ ±ÁSÉ, 216 ©, PÀ£ÁðlPÀ «zsÁ£À ¥ÀjµÀvÀÄÛ ¸ÀaªÁ®AiÀÄ, «zsÁ£À¸ËzsÀ, ¨ÉAUÀ¼ÀÆgÀÄ-560001.

DzsÁgÀ¸ÀÆa

1.      Nolamba Sculptures – A Cultural Study – K. Krishna Murthy, 1987.

2.        Sapta Matrka  - Worship and Sculptures – Shivaji K. Panikkar, 1996.

3.        Surya and Sun Cult, Shantilal Nagar, 1995.

4.      Mysore Gazetter, Vol – 1,  B.L.Rice, 1897.

5.      Epigraphia Carnatica, XI, B.L. Rice, 1903.