ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯನ ಪಟ್ಟದ ರಾಣಿಯರು-Dr. Gopalkrisnarao‌

ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ದೇವರಾಯನ ರಾಣಿಯರ ಕುರಿತು ಹೊಸ ಬೆಳಕು

    ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಕೃಷ್ಣ ದೇವರಾಯ ಮತ್ತು ಅವನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಕುರಿತಾದ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಅವನ ವೈಯುಕ್ತಿಕ  ವಿವರಗಳು ಹಿನ್ನೆಲೆಗೆ ಸರಿದಿವೆ. ಆದರೂ ಅವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿವೆ.. ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಗಮನ ಹರಿದಿಲ್ಲದ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವಾಗಿಲ್ಲದ ಅವನ ರಾಣಿಯರ ಕುರಿತು  ಆ ಇತಿಹಾಸ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿ  ಅದರ ಮೇಲೆ ಹೊಸ  ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕಿದೆ.   ಮೊದಲು ರಾಯನು ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದ ರಾಜಕುಮಾರಿಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾದ     ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಘಟನೆ ಪರಿಶೀಲಿಸೋಣ..

                           ವಿಜಯ ನಗರ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಪ್ರಕಾರ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಾಯನು ಉಮ್ಮತ್ತೂರನ್ನು ಜಯಿಸಿ ಅವರ ಶರಣಾಗತಿಯನ್ನು  ಒಪ್ಪಿ ವೀರಪ್ಪಒಡೆಯರ ಪುತ್ರಿಯನ್ನು  ಮದುವೆಯಾದ.ನಂತರ ಕೆಲ ದಿನಗಳ ತರುವಾಯ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಮಗಳನ್ನೂ ಮದುವೆಯಾದನು. ನೂನಿಜ್‌ನು  ಕುಮಾರವೀರಯ್ಯ  ಅಥವ ವೀರೊಪ್ಪೊಡೆಯನು ರಾಯನ ಮಾವ ಎಂದು ಬರೆದಿರುವನು. ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರಿಯರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು  ಎಲ್ಲಿಯೂ ಬರೆದಿಲ್ಲ.  ಆದರೆ ತಿರುಮಲಾದೇವಿಯು ವೀರಪ್ಪೊಡೆಯನ ದೊಡ್ಡ ಮಗಳು ಎಂದು ಸರಿಯಾಗಿಯೇ ಅಂದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ರಾಯನನ್ನು ಮದುವೆಯಾದ ಚಿಕ್ಕ ಮಗಳ ಹೆಸರು ಎಲ್ಲೂ ಈ ತನಕ ಗೊತ್ತಾಗಿಲ್ಲ.

          ಪಯಾಸ್‌  ಹೇಳುವಂತೆ  ರಾಜನಿಗೆ ಮೂವರು ಪಟ್ಟದರಾಣಿಯರು ಇದ್ದರು. ಶಾಸನಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಇಬ್ಬರ ಹೆಸರನ್ನು ಮಾತ್ರ ದಾಖಲಿಸುತ್ತವೆ.. ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳು ಇನ್ನೆರಡು ಹೆಸರು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ  ಗೊಂದಲವಿದೆ.ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ  ಮೂವರು ಪಟ್ಟದ ರಾಣಿಯರು ಇದ್ದರು ಎಂಬ ಅಂಶ ಖಚಿತವಾಗಿದೆ. : , ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿರುವ  ತಿರುಮಲದೇವಿ ಮತ್ತು ಚಿನ್ನಾದೇವಿ  ಮತ್ತು ಪಯಾಸ್‌ ತಿಳಿಸಿರುವ ಕಳಿಂಗ ರಾಜಕುಮಾರಿ  ಜಗನ್ಮೋಹಿನಿ , ಮೂವರು ಪಟ್ಟದರಾಣಿಯರು ಎಂದುಒಪ್ಪಲಾಗಿದೆ..ಇಬ್ಬರು ರಾಜಕುಮಾರು ಅಲ್ಲದೆ ,ಚಿನ್ನಾದೇವಿಯು,  ನೂನಿಜ್‌ನು ಧೃಡಪಡಿಸಿರುವಂತೆ ಆಸ್ಥಾನ ನರ್ತಕಿ ಅಥವ ದೇವದಾಸಿ  , ಅರಸನಿಗೆ ಅವಳ ಮೇಲೆ ಅಪಾರ ಪ್ರೇಮವಿದ್ದುದರಿಂದ ಅವಳಿಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಮಾತು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮದುವೆಯಾದನು. ನಾವು ವಿಜಯನಗರ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ರಾಯನು ಸಾಮಾನ್ಯ ನರ್ತಕಿಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿ ತನ್ನ ಪಟ್ಟದ ರಾಣಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದ, ಅವಳನ್ನು ರಾಜವಂಶದ ಇತರ ರಾಣಿಯರೊಂದಿಗೆ ಸಮನಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿದ  ಉದಾರ ಹೃದಯಿ ಎಂದು ಹೊಗಳಿಕೆಯ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಚಿನ್ನಾದೇವಿ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ದೇವ ದಾಸಿಯೇ?    ಅಂದಿನ ೧೬ನೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಮಾಜವು ದೇವದಾಸಿಯನ್ನು  ತಮ್ಮ ರಾಣಿಯಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತೇ ಅಥವ ಇಬ್ಬರು ಪಟ್ಟದ ರಾಣಿಯರು ಪವಿತ್ರ ಸಿಂಹಾಸನವನ್ನು ಅರಸನೊಡನೆ ಅಲಂಕರಿಸಲು ಹಂಚಿಕೊಂಡರೆ ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರು  ಸಾಧ್ಯತೆ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಡುವರು.   ಕೆಳಗಿನ ವಾಸ್ತವಾಂಶಗಳನ್ನು ದಯವಿಟ್ಟು ಗಮನಿಸಿ.

ಪಯಾಸ್‌ ಹೇಳುವನು ,”....ಅರಸನಿಗೆ ಮೂವರು ಪಟ್ಟದ ರಾಣಿಯರಿದ್ದರು, ಒಬ್ಬಳು ಒರಿಸ್ಸಾದ ರಾಜಕುವರಿ ಇತರರು ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದ ಅರಸನ ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಒಬ್ಬಳು ರಾಜನರ್ತಕಿ.ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಬಹುವಚನ ಬಳಸಿರುವುದು ಸ್ಪಷ್ಠವಾಗಿ ಪಟ್ಟದ ರಾಣಿಯರಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಶ್ರೀರಂಗ ಪಟ್ಟಣದ ರಾಜಕುವರಿಯರು   ಮೂರನೆಯವಳು ಒರಿಸ್ಸಾದ ರಾಜಕುವರಿಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ    ಪಯಾಸ್‌ನ ಪ್ರಕಾರ ಹೆಸರು ಹೇಳದ ನಾಲ್ಕನೆಯವಳು ರಾಜನರ್ತಕಿ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದಳು ,ಆದರೆ ಅವಳು ಪಟ್ಟದ ರಾಣಿಯಲ್ಲ ನಮಗೆ  ಖಚಿತವಾಗಿ ಅನೇಕ ಶಾಸನಗಳು, ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಮೆಗಳಿಂದ  ರಾಯನ ಪಟ್ಟಮಹಿಷಿಯರು ತಿರುಮಲಾದೇವಿ, ಚಿನ್ನಾದೇವಿ ಮತ್ತು ಪಯಸ್‌ನ ಮಾತಿನಂತೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ತರ್ಕದಂತೆ ಕಳಿಂಗದ ರಾಜಕುವರಿ ಜಗನ್ಮೋಹಿನಿ ಮೂರನೆಯ ಪಟ್ಟದ ರಾಣಿ. ಆಗ ಈ ರಾಜನರ್ತಕಿಯು ಅರಸನ ಅಂತಃಪುರದಲ್ಲಿನ ನಾಲ್ಕನೆಯ ರಾಣಿ. ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಚಿನ್ನಾದೇವಿಯು ಶ್ರೀರಂಗ ಪಟ್ಟಣದ ರಾಜಕುಮಾರಿ ಮತ್ತು ಅವಳು ರಾಜನರ್ತಕಿ ಅಲ್ಲವೇ? ನ್ಯೂಯಿಜ್‌ನು ಚಿನ್ನಾದೇವಿಯು ರಾಜನರ್ತಕಿ ಎಂದು ಹೇಳಿರುವುದು ತಪ್ಪೇ? ಈಗ ಅದು ಸತ್ಯ ಎನಿಸುವುದು. ಕಾರಣ ಈಗ ನಮಗೆ  ದೊರಕಿರುವ. ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರದಿಂದ  ಅದು ನಿಜ ಎನಿಸಿದೆ.

                        ಹಂಪೆ ವಿಶ್ವ ವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ  ಪ್ರೊ. ಪರಮಶಿವಮೂರ್ತಿಯವರು 2009 ರಲ್ಲಿ ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಮಿಡಿ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಶಿಲಾಶಾಸನ ಶೋಧಿಸಿದರು. ಅದು ಚಿನ್ನಾದೇವಿಯು ಸಾಧು ಒಬ್ಬರಿಗೆ ನೀಡಿದ ದಾನ ಶಾಸನ .ಅದರ ಕಾ;ಲ ಏಪ್ರಿಲ್‌,, 1521 .ಅದರಲ್ಲಿ  ಚಿನ್ನಾದೇವಿಯು ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದ ವೀರಪ್ಪ ಒಡೆಯರ ಪುತ್ರಿ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ  ಲಿಖಿತವಾಗಿದೆ.. ಆದ್ದರಿಂದ ನ್ಯೂನಿಜ್‌ ಹೇಳಿದಂತೆ ಚಿನ್ನಾದೇವಿಯು ರಾಜ ನರ್ತಕಿ ಅಥವ ದೇವದಾಸಿ ಅಲ್ಲ ಮತ್ತು ರಾಜಕುವರಿ ಎಂಬುದ ಖಚಿತ.. ಹಾಗಿದ್ದರೆ ದೋಷವು ನ್ಯೂನಿಜ್‌ನದು ಅಥವ ಅವನ ಮಾಹಿತಿದಾರನದು ಅಥವ ಆಸ್ಥಾನದ ಅನುವಾದಕನದು ಅಥವ ಪ್ರತಿಕಾರನದು..

                                                                                ಕಠಿನ ಸಂಪ್ರದಾಯಸ್ಥ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ದೇವದಾಸಿಗೆ     ಕಾನೂನುಬದ್ದ ಹೆಂಡತಿಯಾಗುವ ಅವಕಾಶ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಇನ್ನು ರಾಣಿಯಾಗುವ ಮಾತು ದೂರ ಉಳಿಯಿತು.   ಅಥವ  ಡಾ.ನೆಲತುರು ಹೇಳುವಂತೆ ಅದೂ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಪಟ್ಟದ ರಾಣಿಯಾಗುವುದಂತೂ  ಆಗದ ಮಾತು.  ಪಯಾಸ್‌ ದಾಖಲಿಸಿದಂತೆ ರಾಯನು ನರ್ತಕಿಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುವ ಆಶೆಯ  ಸುದ್ದಿ ಕೇಳಿದ ಸಾಳ್ವ  ತಿಮ್ಮರಸು ನರಸಿಂಗ ಕುಟುಂಬದ ಸುಂದರ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ತಂದು ಮದುವೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ  ಮತ್ತು ಅವಳನ್ನು ಮತ್ತು ನರ್ತಕಿಯನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿದ . ಅದಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಗೋಪುರವನ್ನೂ ಕಟ್ಟಿಸಿದ. ಅಲ್ಲಿ ರಾಜನರ್ತಕಿಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾದ ಯಾವ ಮಾಹಿತಿಯೂ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ.. ಅವಳು ಅಂತಃ ಪುರವನ್ನು ಸೇರಿದಳು ಮತ್ತು ಬಹುಶಃ ಉಪಪತ್ನಿಯಾಗಿಯೇ ಇದ್ದಳು  ಮತ್ತು ಅರಸನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರೀತಿ ಪಾತ್ರಳಾಗಿದ್ದಳು.

                   ಇದು ಚಿನ್ನಾದೇವಿಯ ಕುರಿತಾದ ತಪ್ಪು ಅಭಿಪ್ರಾ ನಿವಾರಿಸಲು    ಸೂಕ್ತವಾದ ಸಮಯ.. ಆಂಧ್ರದ ಬಹುತೇಕ ಇತಿಹಾಸ ತಜ್ಞರ  ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಚಿನ್ನಾದೇವಿ ಮೃತಳಾದುದು  1521 ರಲ್ಲಿ. ಕಾರಣ ಸರಳ , ತಿರುಮಲಾದೇವಿಯ ಹೆಸರು ಮಾತ್ರ ತಿರುಪತಿಯ ಫೆಬ್ರವರಿ  1521.ಶಾಸನದಲ್ಲಿದೆ.  ಆದರೆ ಕಮಿಡಿಹಳ್ಳಿ ಶಾಸನ ಈಗ ತಾನೆ ನಾನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಶಾಸನವು ಏಪ್ರಿಲ್‌ 1521 ರದು ಮತ್ತು  ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಚಿಕ್ಕಲಪರವಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಶಾಸನ ಚಿನ್ನಾದೇವಿಯನ್ನು  1522   ಹೆಸರಿಸುವುದು. ಇನ್ನೊಂದು ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯಶಾಸನ.,  ಹಂಡೆ ಅನಂತಪುರಮ ಚರಿತ್ರೆ  ಎಂಬ ಕೈಫಿಯತ್ತು ತಿಳಿಸುವಂತೆ ಚಿನ್ನಾದೇವಿ ಮತ್ತು ತಿರುಮಲದೇವಿಯರ ನಡುವೆ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕಾಗಿ 1542ಸಂಘರ್ಷ ನಡೆಯಿತು. ತಿರುಮಲಾದೇವಿ ಅಳಿಯರಾಮರಾಯನನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದಳು. ಅವಳು 1521 ರಲ್ಲಿ ತಿರುಪತಿಯಲ್ಲಿ ಗೈರು ಹಾಜರಾಗಿರುವುದರ ಕಾರಣ  ಅದರ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಮೂದಿತ ವಾಗಿದೆ.

                 ನಾವು ಈಗ ಕೃಷ್ಣರಾಯನ ಕಳಿಂಗ ರಾಜಕುಮಾರಿ ಜಗನ್ಮೋಹಿನಿ ವಿವಾಹದ ರಹಸ್ಯಕುರಿತು ವಿವೇಚಿಸೋಣ. ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೃಷ್ಣರಾಯನು ಗಜಪತಿಯನ್ನು ಅನೇಕ ಕದನಗಳಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಿರುವುದನ್ನು ಒಪ್ಪುವರು. ಪ್ರತಾಪರುದ್ರನು ಶಾಂತಿಯ ಮಾತುಕತೆಗೆ ಬಂದಾಗ ರಾಯನು  ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಯ ಉತ್ತರಭಾಗದ ಭೂಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಅವನಿಗೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುವನು   ಅದರ ಬದಲಾಗಿ ಅವನ ಮಗಳು ಜಗನ್ಮೋಹಿನಿಯನ್ನು  ಮದುವೆಯಾಗಿ ಹೊಸವಧುವಿನೊಂದಿಗೆ ರಾಜಧಾನಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದನು..ಜಗನ್ಮೋಹಿನಿ ಕೆಲವೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಸಮಧಾನಗೊಂಡು ಕರ್ನೂಲು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಖಮ್ಮಂಗೆ ಹೋಗುವಳು.ಅಲ್ಲಿ ಅವಳು ದಾನಧರ್ಮದ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಜೀವನ ಕಳೆಯುವಳು.. ಆದರೆ ಈ ವಿಷಯ ಮೇಲುನೋಟಕ್ಕೆ ಕಾಣುವಷ್ಟು ನೇರವಾಗಿಲ್ಲ.  ಅದರಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಅಂಶಗಳು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿವೆ   ಕರ್ನಾಟಕ, ಒರಿಯಾ ಮತ್ತು ಆಂಧ್ರದ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಮದುವೆಯ ಉಲ್ಲೇಖವೇಇಲ್ಲ.     .

                                         ಒರಿಯ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಸಮಕಾಲೀನ  ಮತ್ತು ನಂತರದ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಮದುವೆಯ ಉಲ್ಲೇಖ ಇಲ್ಲ.ಪ್ರತಾಪ ರುದ್ರನ  ಕೃತಿ ,ಸರಸ್ವತಿ ವಿಲಾಸಂ ಮತ್ತು ಪುರಿದೇವಸ್ಥಾನದ ದಾಖಲೆಗಳು,ಮದಲಪಂಜಿ  ಯಲ್ಲೂ ಈ ಘಟನೆಯ ದಾಖಲು ಆಗಿಲ್ಲ  ಕೃಷ್ಣರಾಯನ ಶಾಸನಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಇಬ್ಬರು ರಾಣಿಯರನ್ನೇ  ಹೆಸರಿಸುವುದು ಕಲಿಂಗದ ರಾಜಕುಮಾರಿಯನ್ನು ಎಲ್ಲೂ ಹೆಸರಿಸಿಲ್ಲ..

                                         ತಿರುಪತಿಯಲ್ಲಿರುವ ತಾಮ್ರದ ವಿಗ್ರಹವು ಕೂಡಾ  ರಾಯನ ಜೊತೆ   ಕೇವಲ ಇಬ್ಬರು  ರಾಣಿಯರನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೊಂದಿದೆ..

ಈ ಎಲ್ಲ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಒರಿಯಾದ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಹರೇ ಕೃಷ್ಣಮೆಹತಾಬ್ ಮದುವೆ ನಡದೇ ಇಲ್ಲ ಎಂಬ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಿರುವರು! ಆದರೆ ಕೆಲವು ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳು ಈ ಮದುವೆಯ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ , ಪಾರಿಜಾತ ಅಪಹರಣಮು, ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯರ ದಿನಚರಿ, ರಾಯಕವಚಮು, ನವಲರು ಚರಿತ್ರ, ಪಯಾಸ್‌ ಮತ್ತು ನೂನಿಜ್‌ ವರದಿಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ. ಆದರೆ ನಾವು ಕಳಿಂಗರಾಜಕುಮಾರಿಯ ಹೆಸರು ಖಚಿತ ಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಇನ್ನೂಆಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ತೆಲುಗು ಕೃತಿ ‘ನರಪತಿರಾಜುಲ ಚರಿತ್ರ’ ಅವಳಹೆಸರನ್ನು “ಲುಖ”  ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವುದು.ರೆವರೆಂಡ್‌ ಟೇಲರ್‌ ತನ್ನ ರಿಯೊಸೊನ್ನೀ ( Raisonnee)ಯಲ್ಲಿ  ಅವಳನ್ನು “ರುಚಿ ದೇವಿ ”ಎನ್ನುವನು  ಮೋಹನಾಂಗಿ ರಾಯನ ದೊಡ್ಡ ಮಗಳು ಅವಳನ್ನು “ಲಕ್ಷ್ಮಿ ”  ಎನ್ನುವಳು.

                          ‘ಭದ್ರ’ ಎಂದು ಅವಳ ಹೆಸರು ನಾದಿಂಡ್ಲ ಗೋಪನ “ ಪ್ರಬೋಧ ಚಂದ್ರೋದಯಕಾವ್ಯ” ದಲ್ಲಿದೆ.                            ಕುಮಾರ ದೂರ್ಜಟಿಯು  ಅವಳನ್ನು ತನ್ನ ಕೃತಿ “ ಕೃಷ್ಣರಾಜವಿಜಯಂ’ ನಲ್ಲಿ –“ ತುಕ್ಕ” ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿರುವನು .   “ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ” ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಅವಳ ಹೆಸರು  “ಲಕ್ಷ್ಮಿದೇವಮ್ಮ, ” ಕೆಲವು ಕೈಫಿಯತ್‌ಗಳು ಅವಳನ್ನು ವರದರಾಜಮ್ಮ ಎನ್ನುವವು      ಗುರುಜಡ ತನ್ನ  “ಕವಿಜೀವಿತಮು” ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಅವಳನ್ನು “ತಿರುಮಲಮ್ಮ”ಎಂದು ಹೆಸರಿಸುವನು.

ಕೊನೆಯದಾಗಿ , 17ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿನ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ‘ರಾಯವಾಚಕಮು’ ಅವಳನ್ನುಈಗ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವ “ಜಗನ್ಮೋಹಿನಿ “  ಎಂದು ಕರೆಯುವುದು..                   

           ಅಂತಿಮವಾಗಿ  ನಮಗೆ ಕಳಿಂಗ ರಾಜಕುಮಾರಿಯ ಹೆಸರು ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ, ಅವರ ಮದುವೆಯ ಖಚಿತ ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳದ ಮಾಹಿತಿಯೂ ಇಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮದುವೆಯು ಒಂದು ಅಸಹಜ ಘಟನೆ  ಎನಿಸುವುದು. ಕಾರಣ ಅದರ ಉಲ್ಲೇಖವಿರುವ ಯಾವುದೇ ಶಾಸನವೂ  ಇಲ್ಲ. ಸಮಕಾಲೀನ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲೂ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿದೆ. ವಧುವಿನ ಹೆಸರಿನ ಬಗ್ಗೆ ಒಮ್ಮತವಿಲ್ಲ.  ಎರಡು ಹಿಂದು ರಾಜವಂಶಗಳ ನಡುವಿನ ಮದುವೆ ದಾಖಲಾಗದೇ ಹೋಗಿರುವುದು ಸಾಧ್ಯವೇ ?  ಚಚ್ಚರದ ಸಂಶೋಧನೆಯಿಂದ  ಈ ಘಟನೆ ಕುರಿತ ಈವರೆಗೂ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದ ಹಲವು ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಸತ್ಯಾಂಶಗಳು ಲಭ್ಯವಾಗಿವೆ.

            ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ಅಲ್ಲಸಾನಿ ಪೆದ್ದನ ಬರೆದ ಮನುಚರಿತ್ರೆ ಗಮನಿಸೋಣ.ಮೂರನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯದ  142^ನೆಯ   ಪದ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ಬರೆಯುವನು. ಮುಖ್ಯವಾದ ಪದಗಳು ಹೀಗಿವೆ:  ‘Yasakrunmadyat Kalingangana bandigraha……….’ ಇದನ್ನು “ ರಾಯನು ಕಳಿಂಗದ ಗರ್ವಿತ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದನು ಮತ್ತು  ಬಂಧನದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿದನು” ಎಂದು ಸಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಇನ್ನೊಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಅವನು ಕಳಿಂಗ ದೇಶವನ್ನು ಆಕ್ರಿಮಿಸಿದ. ಎಂದಿರುವರು.

                   “ ಬಂದಿ ಗೃಹ” ಎಂಬುದು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾದ ಪದವಲ್ಲ ಆದ್ದರಿಂದ  ಆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಕೈಬಿಡಬಹುದು.ಮತ್ತು ನೂನಿಜ್‌ ಖಚಿತ ಪಡಿಸುವಂತೆ ಗಜಪತಿಯ ರಾಣಿಯಯು ಕೊಂಡ ವೀಡುವಿನಲ್ಲಿ  ಸೆರೆಸಿಕ್ಕಳು. ಆದರೆ ಇದಕ್ಕೆ ಶಾಸನ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಆಧಾರ ಇಲ್ಲ.ಆದಕ್ಕೆ ನೂನಿಜ್‌ ಸಿಂಹಾಚಲದ ಕುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶಾಸನವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವನು. ಆದ್ದಾಗ್ಯೂ   ಅಮುಕ್ತ ಮಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ಮನುಚರಿತ್ರೆಯ ಸಂಬಂಧಿತ ಪದ್ಯ (1:39 &1:40) ಗಳನ್ನು ವಿದ್ವಾಂಸರು  ಕಲಿಂಗರಾಜ್ಯ ವಶವಾದುದರ ಆಧಾರವಾಗಿ  ಬಳಸಿರುವರು. ಕಲಿಂಗದ ರಾಣಿಯೇ ಕೊಂಡವೀಡುವಿಲ್ಲಿ ಸೆರೆ ಸಿಕ್ಕಿದಳು ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರೂo ಆ ಪದ್ಯವು ರಾಣಿಯನ್ನು ಕುರಿತು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ ಕಾರಣ ಸರಳ ಕಾರಣ , ನಿಘಂಟುವಿನ ವಿವರಣೆಯ “ ಅಂಗನ”  ಎಂದರೆ ಅವಿವಾಹಿತ ಯುವತಿ ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಕಳಿಗಂಗನ ಎಂದರೆ ಗಜಪತಿಯ ರಾಣಿ ಎನ್ನಲಾಗದು. ಈ ಎಲ್ಲ ಅಂಶಗಳಿಂದ ಒಂದು ಸ್ಪಷ್ಟ .  ಕೃಷ್ಣರಾಯ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು ”(bandigraha)   ಕಳಿಂಗದ ರಾಣಿಯನ್ನೂ ಅಲ್ಲ ಅಥವ ಕಳಿಂಗರಾಜ್ಯವನ್ನೂ ಅಲ್ಲ.ಹಾಗಿದ್ರೆ ಅವಳು ಕಳಿಂಗದ ಯುವರಾಣಿ ಜಗನ್ಮೋಹಿನಿಯಾಗಿರಬಹುದೇ ಎಂಬ ಊಹೆ ಸಾಧ್ಯವೇ?. ಎರಡನೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ನಾವು  ಅದೇ ಕೃತಿಯ ಷಷ್ಟ್ಯಾಯಂತಮುಲ 46ನೆಯ ಪದ್ಯ ಗಮನಿಸೋಣ.

 ‘ನಿಮಿಷಾರ್ಧ ಗೃಹಿತ ಕಲಿಂಗರಾಜತನಯ ಗ್ರನಿಕಿಂ’ ಎಂಬುದು ಈ ಚರ್ಚೆಗೆ ಸುಸಂಬದ್ದವಾಗಿದೆ. ಅದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ  ‘ಕಳಿಂಗ ತನಯ  +ಅಗ್ರನಿಕಿಂ  ’ನ ಅರ್ಥ “ ಕಲಿಂಗರಾಜನ ಮಗ , ಅರ್ಧ ನಿಮಷದಲ್ಲಿ ಸೆರೆಯಾದ “ , ಅದು ವೀರಭದ್ರ ಗಜಪತಿಯು ಕೊಂಡವೀಡು ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಸೆರೆಯಾದುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾವ್ಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿದ್ದರೂ ಕೊಂಡವೀಡು ವಶವಾದುದನ್ನು ಅರ್ಧನಿಮಿಷದ ಕೆಲಸ’ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸುವುದು ಅಸಾಧ್ಯದ ಮಾತು., ಏಕೆಂದರೆ ಉದಯಗಿರಿಯು 9-6-1514 ರಲ್ಲಿ ವಶವಾದರೆ ಮತ್ತು ಕೊಂಡವೀಡು 23-6-1515ರಲ್ಲಿ ಶರಣಾಯಿತು. ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು ಒಂದುವರ್ಷ ಬೇಕಾಯಿತುಆದರಿಂದ ಉಲ್ಲೇಕವು ಕೊಂಡವೀಡು ಕುರಿತು ಅಲ್ಲ, ತೆಲುಗುವಿನಲ್ಲಿ ’ ತನಯ’ ಎಂದರೆಗಳು ಎಂದು ಅರ್ಥ ಮಗ ಎಂದು ಅಲ್ಲ ಮತ್ತು ಮನುಚರಿತ್ರೆಯು ತೆಲುಗು ಕೃತಿ.,  ಗೃಹಿತ ಕಲಿಂಗರಾಜತನಯ ಗ್ರನಿಕಿಂ’ ಸಂಸ್ಕೃತ ಕೃತಿ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದರೂ , ಆಗಲೂ ಕಳಿಂಗ ತನಯ  +ಅಗ್ರನಿಕಿಂ  ’ ಯ ಅರ್ಥವು ಕಳಿಂಗರಾಜನ ಮಗಳು ಎಂದೇ ಆಗುವುದು. ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಪೆದ್ದನಾರ್ಯನು ಕಳಿಂಗ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಜಕುಮಾರಿ ವಶವಾದುದರ  ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿರುವನೇ ?

                             ನಾದೆಂಡ್ಲ ಗೋಪ ತನ್ನ ಪ್ರಬೋಧ ಚಂದ್ರೋದಯ ವ್ಯಾಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ರಾಯನು ಕಲಿಂಗದ ರಾಜಕುಮಾರಿಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾದುದನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವನು.

‘  ಭದ್ರಂ ಸುಭದ್ರಮಿವ ಪಾಂಡವೇಯ”  ಅನುವಾದ ರಾಯನು ಕಳಿಂಗ ರಾಜಕುಮಾರಿಯನ್ನು ಅರ್ಜುನನು ಸುಭದ್ರಳನ್ನು ಪಡೆದಂತೆ ಪಡೆದನು’.ಮಹಾಭಾರತದ ಪರಿಚಯವಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಅರ್ಜುನ ಮತ್ತು ಸುಭದ್ರರ ವಿವಾಹವು ನೇರಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಆದುದಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿದಿರುವರು ಮತ್ತು ಹಿರಿಯರ ಸಮ್ಮತಿಇಲ್ಲದೇ ಆದುದು ಎಂದು ಗೊತ್ತಿದೆ.ಅರ್ಜುನನು ಸುಭದ್ರಳನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿ ತನ್ನರಾಜಧಾನಿಯಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯಾದನು.ನಾದೆಂಡ್ಲ ಗೋಪನು ಮದುವೆಯಲ್ಲಿರುವ ಬಲವಂತದ  ಅಂಶವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿರುವನೇ?

                                         ಬಂಡಾರು ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಸಂಗಿತಗಾರ, ಸಂಗೀತಜ್ಞನೂ ಮತ್ತು “ ಸಂಗಿತ ಸೂರ್ಯೋದಯ” ಎಂಬ ಕೃತಿರಚಿಸಿದ್ದ,, ಅವತಾರಿಕಾದ ಆರನೆಯ ಪದ್ಯದಲ್ಲಿ  ಅವನು ಹೇಳುವುದು ::

   ಉದುಹ್ಯ ಪದವು ’ ವಹ್ ಮೂಲದಿಂದ ಬಂದಿದೆ”. ಅದು ನಂತರ ಉದುಹ್ಯವಾಗಿದೆಅದರ ಅರ್ಥ ಮದುವೆಯಾಗುವುದು . ಆದಾಗ್ಯೂ ಸರ್‌.ವಿಲಿಯಂನ  ನಿಘಂಟು  ಮುಂದಿನ ಅರ್ಥ ನೀಡುವುದು: ತಳ್ಳು, ಮುಂದೆನೂಕು, ಮುಂದೆ ಚಲಿಸುಎಸೆ,ಗುಡಿಸಿಹಾಕು ಮೊದಲಾದವು. ಈ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಒತ್ತಾಯ  ಅಥವ ಬಲವಂತದ  ಅಂಶವು ಒಳಗೊಂಡಿರುವುದು ಕಂಡು ಬರುವುದು.. ಈ ನಿಧಿಷ್ಟವಾದ ಪದವನ್ನು ಸರಳವಾದ ಪದದ ಬದಲು ಕವಿಯು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಬಳಸಿರುವನು ಆದ್ದರಿಂದ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಲವಂತದ ಅಂಶದ ಸೂಚನೆ ಬಂಡಾರು ಲಕ್ಷ್ಮಮಿನಾರಾಯಣನ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಂದಿದೆ. ನಾವು ಕೂಡಾ ನೆನಪಿಡಬೇಕು ಲಕ್ಷ್ಮಿನಾರಾಯಣನು ಕಲಿಂಗದ ಆಸ್ಥಾನ ಕವಿಯಾಗಿದ್ದ ,ಬಹುಶಃ ಕೃಷ್ಣರಾಯನನ್ನುವಿಜಯಗನರಕ್ಕೆ ಅನುಸರಿಸಲು ಒತ್ತಾಯ ಬಂದಿರಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ  ಅವನಲ್ಲಿತನ್ನ ಮುಂಚಿನ ಆಶ್ರಯದಾತ ಮತ್ತು ಅವನ ಮಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ನ್ಯಾಯ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಮನಸ್ಸು ಮಾಡಿರಬಹುದು.   

                                            ಕೊಂಡವೀಡು ಕೈಫಿಯತ್‌ ಅನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸದರೆ ನಮಗೆ ನೇರವಾದ ಆಧಾರ ದೊರಕುವುದು. ಅದರ ಪ್ರಕಾರ  ‘…..ಈ ಪ್ರಕಾರಂಗಾ ರಾಯಲು ದೇಸಮುಲು ಸಾಂಧಿಂಚಿ ಕಟಕ ಮೂಲವರೆಕು ವೆಳ್ಳಿ ಗಜಪತಿ ಕುಮಾರ್ತೆನು ಬಲತ್ಕಾರಮು ಚೇತನು ವಿವಾಹಮು ಚೆಸ್ಕೊನಿ....” ಇಲ್ಲಿ ಬಲತ್ಕಾರ ಎಂಬ ಪದವು ಬಲವಂತದ ಮದುವೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ.                     

ಮತ್ತೆ  ಇತಿಹಾಸ ಕೃತಿ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಮು    ಇನ್ನೊಂದು ಆದಾರವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.ಅದು ಹೇಳುವುದು ,” ...ರಾಯಲು ಗಜಪತಿಮಿದಿಕಿ ದಂಡೆತ್ತಿಕರ್ಲಿಪೋಯಿ ಗಜಪತ ಕುಮಾರ್ತೆ ಲಕ್ಷ್ಮಿದೇವಿಯಮ್ಮವಾರಿನಿ ಹವಾಲಾ ಚೇಸಿಕೊನಿ....”  ಹವಾಲಾ ಪದವು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಬಲವಂತವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

                    ಮೇಲಿನ ಅಂಶಗಳಿಂದ  ಕೃಷ್ಣರಾಯ ಮತ್ತು ಜಗನ್ಮೋಹಿನಿಯ ವಿವಾಹವು ಬಲವಂತದ್ದಾಗಿತ್ತೆಂಬುದು ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ..

                                                      ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯನು ಸತ್ಯಸಂಧ, ನೇರ,ವಿಶಾಲಹೃದಯಿ,ಆತ್ಮ ಸಾಕ್ಷಿಯುಳ್ಳ ಅರಸನೆಂದು ಹೆಸರಾಗಿದ್ದನು . ಅಂಥವನು ಏಕೆ ತನಗೆ ಅಪಕೀರ್ತಿ ತರುವ ಈಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಎಳಸಿದನು.. ಈಗಲೂ ಒಡಿಸ್ಸಾದ ಇತಿಹಾಕಾರರು ಅವನನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸಿಲ್ಲ.  ಅದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರ ಎಂದರೆ ಸೇಡು. ಅವನು ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಗಜಪತಿಯ ಹೀನ ಕೃತ್ಯದ ಸೇಡು ತೀರಿಸ ಕೊಂಡನು.ಗಜಪತಿಯ ಸಾಲ್ವ ನರಸಿಂಹನ ಮಗಳನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಆರುತಿಂಗಳ ಕಾಲ  ಅವಳಿಗೆ ಹಿಂಸೆ ಕೊಟ್ಟು ನಂತರ ಮದುವೆಯಾದನು ಎಂದು ಕಂಚಿ-ಕಾವೇರಿ ಎಂಬ ಒರಿಸ್ಸಾದ ಐತಿಹ್ಯ ಹೇಳುತ್ತದೆ..                                 

                         ಈಗ ನಾವು ರಾಯನ ಪಟ್ಟದರಾಣಿಯ ಕಡೆಗಮನ ಹರಿಸೋಣ.ಪಟ್ಟದರಾಣಿ ತಿರುಮಲಾದೇವಿಯೋ ಅಥವ ಚಿನ್ನಾದೇವಿಯೋ ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಅನುಮಾನಗಳಿವೆ.ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಂತೆ ತಿರುಮಲದೇವಿಯೇ ಪಟ್ಟದರಾಣಿ ಅನೇಕ ಇತಿಹಾಸಕಾರರಾದ ನೆಲತುರು ವೆಂಕಟರಾಮಯ್ಯ ಹೇಳುವಂತೆ ಚಿನ್ನಾದೇವಿಯು ಪಟ್ಟಮಹಿಷಿ ಮತ್ತು ಅವಳು ಮತ್ತು ಅವಳ ಮರಣದ ತರುವಾಯ 1521 ರಲ್ಲಿ ತಿರುಮಲಾದೇವಿ ಪಟ್ಟದ ರಾಣಿಯಾದಳು. ನಾನು ಈಗಾಗಲೇ ಚಿನ್ನಾದೇವಿಯು 1521 ಮೃತಳಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ತೋರಿಸಿರುವೆ.ಮತ್ತು ಅದರಿಂದ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಒಪ್ಪಲು ಅರ್ಹವಲ್ಲ. ಅದಲ್ಲದೇ  ಚೋಳಸಮುದ್ರದ ರಾಯಸಂ ಕೊಂಡಮರಸಯ್ಯನ ಶಾಸನದಂತೆ ರಾಯನು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಿಂಹಾನವನ್ನು  ತನ್ನಲಕ್ಷ್ಮಿಯಾದ. ತಿರುಮಾಲದೇವಿಯ ಸಮೇತ ಏರಿದನು.ನಾವು ಈಗ ಅವನ ರಾಜಕುಮಾರ  ತಿರುಮಲನ ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಜನನ ಮತ್ತು ಮರಣ ಕುರಿತು ನೋಡೋಣ ನಮಗೆಲ್ಲ ಗೊತ್ತಿದೆ ರಾಜಕುಮಾರ ತಿರುಮಲನು ತಿರುಮಲಾದೇವಿಯ ಮಗ. ನುಂಜಿಯು ಇದರ ಸವಿವರ ಚಿತ್ರ ನೀಡಿರುವನು ಮತ್ತು ರಾಯನು ಆರು ವರ್ಷದ ಮಗನಿಗೆ ಪಟ್ಟ ಕಟ್ಟಿದನು ಮತ್ತು ಸಂಭ್ರಮಾಚರಣೆಯನ್ನು ಎಂಟು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಸಿದ.  ಆ ಅವಧಿಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ತಿರುಮಲನು ಮೃತನಾದ. ಈ ಸಾವಿಗೆ ತಿಮ್ಮರಸನು ಕಾರಣ ಎಂದು ರಾಯನು ತಿರಮ್ಮರಸ ಮತ್ತು ಅವನ  ಬಂಧು ವರ್ಗವನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದ. ತಿಮ್ಮರಸನ ಹಿರಿಯ ಮಗ ತಿಮ್ಮಣ್ಣ  ನಾಯಕ ನಾಂದೇಡ್ಲ ಗೊಪನ ಸಹಾಯದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು  ರಾಯನ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧಸಾರಿದ.ಆದರೆ ಅವನು ಸೆರೆ ಸಿಕ್ಕ. ಅವನ ಜೊತೆ ಎಲ್ಲರ ಕಣ್ಣು ಕೀಳಲಾಯಿತು. ತಿಮ್ಮರಸನು  ಸಾವಿಗೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಕಾರಣನೇ? ಸಾವಿನ ನಿಜವಾದ ಕಾರಣ ಯಾವದು ? ಕೆಳಗಿನ ವಾಸ್ತವಾಂಶಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ::

                                                ಚೋಳಸಮುದ್ರದ ೧ನೆಯ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೧೫೧೭ ರಾಯಸಂ ಕೊಂಡಮರಸಯ್ಯನ  ದಾನ ಮತ್ತು ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ “ ತನ್ನ ದೊರೆ ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯನಿಗೆ ಸಂತಾನ ಅಥವ ವಂಶೋದ್ಧಾರಕನ ಕೊಡಲು ಕೋರಿದೆ. ರಾಯನಿಗೆ 15 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಮಕ್ಕಳೇ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು  ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ  ಇರಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗಿರುವಾಗ ಜನಪ್ರಿಯ ಅರಸನ ಪರವಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡುವುದು ಅಸಹಜವಲ್ಲ/ ಒಂದು ಮಾತು ಒಪ್ಪಲೇ ಬೇಕು. ದಾನಿಗೆ ಅರಸನಿಗೆ ಈಗಾಗಲೇ ತಿರುಮಲಾದೇವಿಯು ಗರ್ಭಿಣಿಯಾಗಿರುವಳು ಎಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದರೆ  ಅರಸನಿಗೆ  ಸಂತಾನ ಭಾಗ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಬೇಡುವ ಅಗತ್ಯವೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ..ಆ ವೇಳೆಗೆ ತಿರುಮಲಾದೇವಿಯು ಗರ್ಭವತಿಯಾಗಿದ್ದುದು ತಿಳಿದಿದ್ದರೆ ಅವನು ಪುತ್ರೋತ್ಸವಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತಿದ್ದನು ಶಾಸನ ಹೇಳುವಂತೆ ಬರಿ ಸಂತಾನ ಭಾಗ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಅಲ್ಲ.ಆದ್ದರಿಂದ ರಾಣಿ ತಿರುಮಲಾದೇವಿಯು ಶಾಸನ ಕಂಡರಿಸಿದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಡಿಸೆಂಬರ್.1.1517  ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ  ಗರ್ಭಿಣಿಯಾಗಿದ್ದಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದುನ್ನು ತಾರ್ಕಿಕವಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸಬಹುದು..

ಅಲ್ಲದೆ ಮೈಸೂರಿನ ಒಂದು ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಅರಸನಮಗನ ಜನನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ದಾನದ ಉಲ್ಲೇಖವಿರುವ ಶಾಸನವಿದೆ.ಅದರಲ್ಲಿ ಕಾಲವನ್ನು 19-7-1518 ಎಂಬ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ. .ಅಂದರೆ ರಾಜಕುಮಾರ ತಿರುಮಲನ ಜನ್ಮ ದಿನಾಂಕ19-7-1518 ಎಂದಾಯಿತು. ಈ ಎರಡು ಶಾಸನಗಳ ನಡುವಿನ ಅವಧಿ ಎಷ್ಟು? ಎಂಬುದು ಗಣನೀಯ, ಎರಡರ ನಡುವಿನ ಸಮಯವು ಏಳುತಿಂಗಳು ಇಪ್ಪತ್ತು ದಿನ. ಅಂದರೆ ತಿರುಮಲನು ತಾಯಿಗೆ ಪೂರ್ಣ ದಿನ ತುಂಬುವುದಕ್ಕೆ ಐದು ವಾರ ಮೊದಲೆ ಜನಿಸಿದನು.ಅಂದರೆ ಒಂಬತ್ತು ತಿಂಗಳಿಗೂ ಮೊದಲೇ ಜನಿಸದ ಅವಧಿ ಪೂರ್ವ ಮಗು. ಅದರ ಸಾಧ್ಯತೆಯು ಹೆಚ್ಚಿದೆ ವೈದ್ಯಕೀಯವಾಗಿ ಹೇಳ ಬೇಕೆಂದರೆ ರಾಣಿತಿರುಮಲಾದೇವಿಯು ಆ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅಂದರೆ 1517  ರಹೊತ್ತಿಗೆ ವಯಸ್ಸು 37 ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಕಡಿಮೆ ಇರಲಿಲ್ಲ.ಅಲ್ಲದೆ ಅವಳ ಫಲವತ್ತತೆ ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದಿತು ಕಾರಣ ಅವಳಿಗೆ 17  ವರ್ಷವಾದರೂ ಮಕ್ಕಳಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.ಅವಳ ವಯಸ್ಸು ಮತ್ತು ಫಲವತ್ತತೆಯ ಕೊರತೆಯ ಕಾರಣ ಅವಧಿಪೂರ್ವ ಮಗು ಹುಟ್ಟಿತು ಆಯಿತು . ಸ್ತ್ರೀ ರೋಗತಜ್ಞರು ಇದನ್ನುಅನುಮೋದಿಸುವರು. ಅವಧಿಗೆ ಮುಂಚೆ ಹುಟ್ಟಿದ ಮಗುವಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಆರೋಗ್ಯದ ಕೊರತೆ ಇದ್ದವು .ರೋಗ ನಿರೋಧಕಶಕ್ತಿ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಅಂಗಾಂಗಗಳು ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ.ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಅವನು ಪದೇ ಪದೇ ಅನಾರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಈಡಾಗುತಿದ್ದನು.  ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕುಂಠಿತವಾದ  ದುರ್ಬಲ ಮಗು.ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನ ಹೆಸರನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಸುಮಾರು 15 ಶಾಸನಗಳಿವೆ ಆದರೆ ಅವನೇ ಹೊರಡಿಸಿದ ಶಾಸನ ಒಂದೂ ಇಲ್ಲ . ತಿರುಮಲನು ಎಲ್ಲಿಗಾದರು ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ರಾಜ್ಯದ ಒಳಗೆ ಮತ್ತು ಹೊರಗೆ ದಾಖಲೆ ಇಲ್ಲ.ಅವನನ್ನು ಒಂದು ಸಲವೂ ಮನೆದೇವರ ಹೆಸರೇ ಇಟ್ಟಿದ್ದರೂ ಮನೆದೇವರ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ತಿರುಪತಿಗೆ ಕೂಡಾ ಕರೆದೊಯ್ದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ರೋಗಿಷ್ಠ ದುರ್ಬಲ ಹುಡುಗ ಯುವರಾಜ ತನ್ನ ಸೀಂಹಾಸನಾರೋಹಣದ ಎಂಟು ತಿಂಗಳು ಅವಧಿಯ ಸಂಭ್ರಮಾಚರಣೆಯ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಸಹಿಸಲು ಆಗಿಲ್ಲ. ಈ ವಿಷಯವು ಎಲ್ಲ ಇತಿಹಾಸಕರರಿಗೂ ಸಮಾಧಾನ ತರುವುದು ಕಾರಣ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಮಗನಿಗೆ ಸಾಳುವ ತಿಮ್ಮರಸನು ಮಹಾಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ವಿಷಪ್ರಾಶನ ಮಾಡಿಸಿದ ಎಂದು ನಂಬಲು ಹಿಂದು ಮುಂದು ನೋಡಿರುವರಿಗೆ ಹೊಸಸಾಧ್ಯತೆ ಬಗ್ಗೆ  ಯೊಚಿಸಬೇಕಿದೆ.                                           

       ರಾಯನಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಜನ ಹೆಂಡದಿರಿದ್ದರು? ಪಯಾಸ್‌ನ ಪ್ರಕಾರ ರಾಯನಿಗೆ 12 ಜನ ಅಧಿಕೃತ ಪತ್ನಿಯರಿದ್ದರು..ನಮಗೆ ೩ ಮಹಾರಾಣಿಯರ ಹೆಸರು ಗೊತ್ತಿದೆ.ಆದರೆ ಗುರುತಿಸಬಹುದಾದ ಇತರೆ ರಾಣಿಯರು ಯಾರು?  ಹೌದು,ಕನಿಷ್ಟ ಒಬ್ಬ ಹೆಸರು ಗೊತ್ತಾಗದ ರಾಣಿಯು- ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಸಾಳ್ವ ವಂಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವಳು ಇದ್ದಳು. ಮೊದಲು ಸತ್ಯಾಂಶವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸೋಣ:

:

                                 ನಮಗೆ ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯನ ಖಚಿತ ಜನ್ಮ ದಿನಾಂಕ ಗೊತ್ತಿದೆ ಅದು 17-1-1471.  ಕೃಷ್ಣ ರಾಜತನಯೆ ಮೋಹನಾಂಗಿ ರಚಿಸಿದ “ಮರಿಸಿ ಪರಿಣಯಮು“ ಪ್ರೊ.ಸಿ.ವಿ ರಾಮಚಂದ್ರರಾವ್ ತುಂಬ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸಂಪಾದಿರುವರು ಅವರು ಈ ಮಾಹಿತಿ ಕೊಡುವರು.ಮೋಹನಾಂಗಿಯು ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು  1517-18 ರಚಿಸಿದಳು ಮತ್ತು ಆ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅಳಿಯ ರಾಮರಾಯನನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದಳು ಅವಳುತನ್ನ ಸೋದರನ ಜನನದ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಪತಿಯ ಸಾಹಸದ ಬಗ್ಗೆ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆದಿರುವಳು. ನಾವು ಅವಳು 1515 ರಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯಾದಳು ಎಂದುಕೊಂಡರೂ ಆ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅವಳಿಗೆ 15 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸು..ಅದರಿಂದ ಅವಳ ಜನ್ಮದಿನಾಂಕ 1500  ಆಗಿರಬಹುದು. ಅಲ್ಲದೆ ನಾವು ರಾಯನ ತಿರುಮಲಾಂಬಳ ಜೊತೆವಿವಾಹವು. ಕಡೆಪಕ್ಷ 1496-98 ನಡುವೆ ಆಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಕೃಷ್ಣರಾಯನ ವಯಸ್ಸು   1498 ರಲ್ಲಿ ತಿರುಮಲಾಂಬೆಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾದಾಗ ಎಷ್ಟು?   27 ವರ್ಷಗಳು!  ಆಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೆಂಗಸರು  15 ವರ್ಷದವರಾದಾಗ ಮತ್ತು ಗಂಡಸರು 18 ವರ್ಷದರಾದಾಗ ಮದುವೆಯಾಗುತಿದ್ದರು.ಹಾಗಿದ್ದಾಗ ರಾಯನು 27.ವರ್ಷದನಾಗುವವರೆಗ ಅವಿವಾಹಿತನಾಗಿದ್ದನು ಎಂದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಸಹಜ. ಅಥವ ಅವನಿಗೆ ಆ ಮೊದಲೇ ಮದುವೆಯಾಗಿತ್ತೇ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಬರುವ ಉತ್ತರ “ ಹೌದು:  ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದ ಶಾಸನ ಒಂದು ರಾಯನ ಮುಂಚಿನ ಮದುವೆ ಕುರಿತು ತಿಳಿಸುವುದು. ಬೆಂಗಳೂರು ಕೋಲಾರ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿರುವ ವಾಗಟ ಎಂಬ ಚಿಕ್ಕ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿದೊರಕಿದ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ “ ಇಮ್ಮಡಿ ನರಸಿಂಗರಾಯರ ಅಳಿಯ ( ಅಲ್ಲುಡು)ಕೃಷ್ಣರಾಯ ಒಡೆಯರು...” ಮತ್ತು ಅದರ ಕಾಲ 1494.  ಅದು ಬಹಳ ಮುಂಚಿನದಾಗಿರುವುದರಿಂದ “ತುಳುವ” ಪೂರ್ವಪ್ರತ್ಯಯ ಇನ್ನೂ ಹೆಸರಿಗೆ ಸೇರಿರಲಿಲ್ಲ.  ವೀರನರಸಿಂಹ ನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಶಾಸನ ಮತ್ತು ವರಾಹ ಪುರಾಣಮು ಮೊದಲಾದ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ  ಬಂದಿದೆ. ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯ ಎಂಬ ಹೆಸರು ವಿಜಯನಗರದ ರಾಯನದೇ. ಅದಕ್ಕೆ  ಕಾರಣ ಎರಡಿವೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ಅದು ನರಸನಾಯಕನ ಪುತ್ರನದು ಮಾತ್ರಾಕಾದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಆ ಹೆಸರಿನ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅದೂ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಇಮ್ಮಡಿ ನರಸಿಂಹನ ಅಳಿಯ ಅದು ನರಸನಾಯಕನ ಮಗನಾದೇ ಮುಖ್ಯವಾದುದು., ಕೃಷ್ಣರಾಯ.ನಮಗೆ ತಿಳಿದಿರುವಂತೆ ಪಯಾಸ್‌ ತಿಳಿಸಿದಂತೆ ಸಾಲ್ವ ತಿಮ್ಮರಸನು, ರಾಯನು ಆಸ್ಥಾನ ನರ್ತಕಿ ಚಿನ್ನಾಸಾನಿಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಲು ಬಯಸಿರುವನು ಎಮದು ತಿಳಿದೊಡನೆ , ಅವನಿಗಾಗಿ  ನರಸಿಂಗವಂಶದ  ಸುಂದರ ಹುಡುಗಿಯನ್ನುತಂದು ಮದುವೆ ಮಾಡಿದರು ಇದು ಪಯಾಸ್‌ನ ಹೇಳಿಕೆಗೆ ಆಧಾರ ಮತ್ತು ಅವನ ಮಾತು ಸತ್ಯ ಎಂದು ತೋರಿಸುವುದು.ಆದರೆ ಇದರಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಏಳುವುದು, ರಾಯನು ಪಟ್ಟಕ್ಕೆ ಏರಿದಾಗ ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದನೆ ? ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಸಾಳುವ ತಿಮ್ಮರಸನು ರಾಯನ ಮದುವೆಗೆ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕದ ಮುನ್ನವೇ ಅವಸರ ಮಾಡಿದುದು ಏಕೆ ? ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಪಯಾಸ್‌ ಕಾಲಗಣನೆಯಲ್ಲಿ ಎಡವಿರುವನು ಅದ 1490 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದಿರಬೇಕು, 1510 ರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ.ಅದು ಅಲ್ಲದೆ ಈ ಸಾಳುವ ಯುವರಾಣಿ  1494 ನಂತರ ಮೃತಳಾಗಿರಬಹುದು.ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ತಿಮ್ಮರಸನು ಅವಸರದಿಂದ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕದ ಮೊದಲೇ ಮದುವೆ ಮಾಡಿಸಿದ.ಆದರೆ ಪಯಸ್‌ನ ಆಧಾರದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಈ ಸಾಲ್ವ ವಂಶದ ಮದುವೆ ಸಂಬಂಧವು ಪ್ರಶ್ನೆಯೊಂದನ್ನು ಹುಟ್ಟು ಹಾಕುವುದು. “ಮರಿಸಿ ಪರಿಣಯಮು” ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಮೋಹನಾಂಗಿಯು ತಿಳಿಸಿರುವಳು ,ತುಳುವರು ಗುಂಡನ ಕಿರಿಯ ಮಗನಾದ ತಿಮ್ಮನ  ಮಕ್ಕಳು , ಸಾಳುವರು ಹಿರಿಯ ಮಗ ನರಸಿಂಹನ ವಂಶಜರು.  ಅಂದರೆ ಸಾಳುವರು ಮತ್ತು ತುಳುವರು ತಂದೆಯ ಕಡೆಯ ಸೋದರಸಂಬಂಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಒಂದೇ ಗೋತ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರ ನಡುವೆ ಮದುವೆ ಯಾಗುವುದ ಅಸಾಧ್ಯ. ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ನಾನು ಯಾವುದೇ ವಿವರಣೆ ಕೊಡುವುದು ಆಗದು. ಆದರೆ ಸಗೋತ್ರವಿವಾಹವು  ಹಲವು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅನುಮೋದಿಸಲಾಗುತಿತ್ತು.

                                       (  ಡಾ. ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ರರಾವ್‌ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ಲೇಖನದ ಅನುವಾದ)..

                                                   

                                                          

                                              

ಫುರಾತನ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಡಾ.ಶ್ಯಾಮಲಾರತ್ನಕುಮಾರಿ

ಡಾ. ಶ್ಯಾಮಲಾ ರತ್ನ ಕುಮಾರಿ

೪

’ವಡ್ಡಾರಾಧನೆ’ಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಚಿತ್ರಣ 

        

  ’ವಡ್ಡಾರಾಧನೆ’ ಶಿವಕೋಟಾಚಾರ್ಯರಿಂದ ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೦ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕೃತಿ ಈವರೆಗೆ ನಮಗೆ ಉಪಲಬ್ದ  ವಾಗಿರುವ ಪ್ರಥಮ ಕನ್ನಡ ಗದ್ಯಕೃತಿ ಮೂಲತಃ ಜೈನ ಕೃತಿಯಾದ ಇದರಲ್ಲಿ ೧೯ ಜನ ಮಹಾಪುರುಷರ ಗಾಹೆ(ಗಾದೆ-ಚರಿತೆ)ಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ. ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಿನ್ನಲೆಯಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾಗಿದ್ದರೂ ಈ ಕೃತಿಯು ಬಗ್ಗೆ ಸಮಕಾಲಿನ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅತ್ಯುಪಯುಕ್ತವಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನೊದಗಿಸುತ್ತದೆ.

          ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ವೈದಿಕರ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಕ್ರಮ ಹಾಗೂ ಜೈನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಕ್ರಮಗಳೆರಡನ್ನೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಪುರಸ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಲೌಕಿಕ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣಗಳೆರಡಕ್ಕೂ ಮಾನವ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವರ ಸುಕುಮಾರ ಸ್ವಾಮಿಯ ಕಥೆ, ಸನತ್ಕುಮಾರ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಕಥೆ ವಿದ್ಯುಚ್ಚೋರರಿಸಿಯ ಕಥೆ, ಗುರುದತ್ತ ಭಟಾರರ ಕಥೆ, ಚಿಲಾತಪುತ್ರನ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ರಮದ ಬಗ್ಗೆ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

          ಸುಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿಯ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ವತ್ಸದೇಶದ ಕೌಶಾಂಬಿನಗರದ ರಾಜ ಅತಿಬಳನ ಮಂತ್ರಿ ಸೋಮಶರ್ಮನ ಮಕ್ಕಳಾದ ಅಗ್ನಿಭೂತಿ, ವಾಯುಭೂತಿ ವಿದ್ಯಾವಂತರಲ್ಲ, ಸೋಮಾರಿಗಳು ಹಾಗೂ ಉಂಡಾಡಿಗಳಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಸೋಮಶರ್ಮನ ಮರಣಾನಂತರ ಮಂತ್ರಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಯೋಗ್ಯತಾ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ರಾಜನು ಅವರ ದಾಯಾದಿಗೆ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ. ಇದರಿಂದ ಅಪಮಾನಗೊಂಡು ತಮ್ಮ ತಾಯಿ ಕಾಶ್ಯಪಿಗೆ ಈ ವಿಷಯನ್ನರುಹಿ ತಾವು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ವಿದ್ಯೆ ಕಲಿಯುವುದರಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ತೋರುವೆವು ಎಂದು ಹೇಳಲು ತಾಯಿಯು ಅವರಿಬ್ಬರನ್ನೂ ತನ್ನ ಸೋದರ ಮಗಧೆಯ ಮಂತ್ರಿ ಸೂರ್ಯಮಿತ್ರನಲ್ಲಿಗೆ ಕಳುಹುವಳು ಈ ಪ್ರಸಂಗದಿಂದ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವೇ ಅರ್ಹತೆಯ ಸಾಧನವೆಂದೂ, ಓದದಿರುವವರು ಮೂರ್ಖರಿಂದೂ ಅಂತಹವರಿಗೆ ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ವಂಶ ಪಾರಂಪರ‍್ಯತಾಧಾರ ಮೇಲಾದರೂ ಕೊಡಲಾಗದು, ಯೋಗ್ಯತಾಧಾರದ ಮೇಲೆ ಉನ್ನತಾಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ನೇಮಕ ಎಂಬ ಕೃತಿಕಾರನ ಸ್ಪಷ್ಟ ಧೋರಣೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುವುದು.

          ಅಗ್ನಿಭೂತಿ, ವಾಯುಭೂತಿ ಪಂಡಿತನಾದ ತಮ್ಮ ಸೋದರಮಾವ ಸೂರ್ಯಮಿತ್ರನೆಡೆಗೆ ಬಂದಾಗ ಸೂರ್ಯಮಿತ್ರ ಬಾಂಧವ್ಯ ಹಾಗೂ ಸಲಿಗೆ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಹಾನಿಕರವೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಬಂಧುತ್ವವನ್ನು ಮರೆಮಾಚಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಾಗಿ ತನ್ನ ಬಳಿ ಇರಲು ಅರ್ಹತಾ ನಿಯಮಗಳನ್ನೊಡ್ಡುವನು. ’ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಾಗಿ ಯೋದಂ ಕಲ್ವೆಮೆಂಬೞ್ತಯೊಳ್ ಬಂದಿರಪ್ಪೊಡೆಬೈಕಂದಿರಿದು ಕಪ್ಪಡಮುಟ್ಟಿರುಳಂ ಪಗಲುಮಲಸದೆ ನಿರ್ಬಂಧದಿಂದೋದಲಾರ್ಪೊಡೆ ನಿಮ್ಮನೋದಿಸಲಕ್ಕುಂ’  ಎಂದು. ಅಂದರೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಓದು ಕಲಿಯಬೇಕೆಂಬ ಶ್ರದ್ಧಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಹೊಂದಿರ ಬೇಕು, ಭಿಕ್ಷಾಟನೆಯಿಂದ ತಮ್ಮ ಆಹಾರವನ್ನು ತಾವೇ ಗಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಹಾಗೂ ವೇಷಭೂಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ತೋರದೆ ನಿಯಮಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಹಗಲು ರಾತ್ರಿಗಳೆಂದೆಣಿಸದೆ ಸೋಮಾರಿತನ ಬಿಟ್ಟು ಕಷ್ಟ ಪಟ್ಟು ಓದಬೇಕು. ಇದೇ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಲಕ್ಷಣ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಹೇಳಿರುವ ಈ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿವೆ ಹಾಗೂ ಆಚರಣಯೋಗ್ಯವಾಗಿವೆ.

          ವಿದ್ಯಾರ್ಜನೆಗೆ ತೀವ್ರಾಕಾಂಕ್ಷೆ, ಛಲ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಗದ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಎಷ್ಟಿದೆ ಎಂಬುದು ದೃಷ್ಟಾಂತಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ತಿಳಿದು ಬರುತ್ತದೆ. ಸೂರ್ಯಮಿತ್ರನು ಸುಧರ್ಮಾಚಾರ್ಯರಿಂದ ಜ್ಯೋತಿಶ್ಶಾಸ್ತ್ರ ಕಲಿಯಲು ಬಂದ ಸಂಧರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯಮಿತ್ರ ಸ್ವತಃ ತಾನೇ ಸರ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಶಾರದ ಪಂಡಿತನಾದರೂ ಸುಧರ್ಮಾಚಾರ್ಯರು ತಾನು ಕಳೆದಿದ್ದ ಅರಸನ ಉಂಗುರವನ್ನು ತಮ್ಮ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ ವಿದ್ಯೆಯಿಂದ ದೊರಕಿಸಿ ಕೊಟ್ಟು ಪ್ರಾಣ ಉಳಿಸಿದ್ದನ್ನು ಕಂಡು ಅಂತಹ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ ವಿದ್ಯಯನ್ನು ಕಲಿಯಲಪೇಕ್ಷಿಸಿ ಸುಧರ್ಮಾಚಾರ್ಯರಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಡಬೇಕೆಂದು ಕೇಳಿಕೊಂಡಾಗ ಸುಧರ್ಮಾಚಾರ್ಯರು ಇಂತೆಂದರು - ’ತಮಾ, ಯಮ್ಮಜೋಯಿಸನೆಂತಪ್ಪ ರೂಪಿದ ಋಷಿಯರ್ಗಲ್ಲದೆ ಪೇೞಲುಂ ಕಲಲುಮಾಗದು’. ಆ ಮೇರೆಗೆ ಸೂರ್ಯಮಿತ್ರನು ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯವನ್ನು ಕಲಿಯಲೇಬೇಕೆಂಬ ತೀವ್ರಾಕಾಂಕ್ಷಯಿಂದ ಸುಧರ್ಮಾಚಾರ್ಯರನ್ನು ಬೇಡಿ ಅವರಿಂದ ದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಪಡೆದು ಸುಧರ್ಮಾಚಾರ್ಯರ ನಿಯಮಗಳಿಗೊಪ್ಪಿ ಪಂಚಮಹಾವ್ರತಗಳು(ಸತ್ಯ, ಅಹಿಂಸೆ, ಅಸ್ತೇಯ, ಅಪರಿಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ) ಪರಿಕ್ರಮಣ ನಮಸ್ಕಾರ(ಪಶ್ಚಾತಾಪ, ಪ್ರಕೀರಣಕ ಮತ್ತು ಪಂಚನಮಸ್ಕಾರ) ಗಳನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನ ಮಾಡಿ, ತ್ರಿಷಷ್ಠಿ(೬೩) ಶಲಾಕಾ ಪುರುಷಚರಿತ್ರೆ, ಚರಣಗ್ರಂಥ, ಕರಣಗ್ರಂಥ ಹಾಗೂ ದ್ರವ್ಯಾನುಯೋಗಗಳನ್ನೂ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದನು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಕೇವಲ ಜ್ಯೋತಿಷ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಸನ್ಯಾಸಿಯಾದವನು ಈಗ ನಿಷ್ಟೆಯಾದ ತಪೋಜೀವನವನ್ನು ಸ್ವ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದಲೇ ಕೈಗೊಂಡನು, ತಪಃಶಕ್ತಿಯಿಂದಲೇ ಜ್ಯೋತಿಷ ವಿದ್ಯೆಯು  ಸಾಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.

          ಅಂದಿನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಬೋಧಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ವಿಷಯಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಎಷ್ಟು ವಿಸ್ತ್ರುತವಾಗಿತ್ತೆಂದು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಬೋಧನಾ ವಿಷಯಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಸೂರ್ಯಮಿತ್ರನು ತನ್ನ ಶಿಷ್ಯನಾದ ಅಗ್ನಿಭೂತಿಗೆ ಬೋಧಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳೆಂದರೆ ಚತುರ್ವೇದಗಳು, ಷಡಂಗಗಳು, ಹದಿನೆಂಟು ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಗಳು(ಮನು, ಗೌತಮ, ವಶಿಷ್ಠ, ಅತ್ರಿ, ದಕ್ಷ, ಅಂಗೀರಸ, ಉಶನಸ್, ವಾಕ್ಪತಿ, ವ್ಯಾಸ, ಆಪಸ್ತಂಭ, ಕಾತ್ಯಾಯನ, ವಿಷ್ಣು, ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯ, ನಾರದ, ಪರಾಶರ, ಶಂಖ, ಹಾರೀತ - ಇವರಿಂದ ಪ್ರಣೀತವಾದ ಸ್ಮೃತಿಗಳು), ಮೀಮಾಂಸಾ, ನ್ಯಾಯವಿಸ್ತರ(ತರ್ಕಶಾಸ್ತ್ರ), ಪ್ರಮಾಣಂ(ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ, ಅನುಮಾನ, ಶಬ್ದ, ಅನುಪಲಬ್ದಿ, ಅರ್ಥಪತ್ತಿ), ಛಂದಸ್ಸು, ಅಲಂಕಾರ, ನಿಗಂಟು, ಕಾವ್ಯ, ನಾಟಕ, ಚಾಣಕ್ಯ, ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ, ಸಾಮಂತ್ರಿಕ, ಶಾಲಿಹೋತ್ರ(ಶಾಲಿಹೋತ್ರನೆಂಬ ಋಷಿವಿರಚಿತ ಅಶ್ವಶಾಸ್ತ್ರ), ಪಾಳಕಾಪ್ಯ(ಪಾಳಕಾಪ್ಯನೆಂಬ ಋಷಿವಿರಚಿತ ಗಜಶಾಸ್ತ್ರ), ಹಾನಿತಂ, ಚರಕಂ, ಅಶ್ವಿನೀಮತಂ, ಬಾಹಲಾ, ಶುಶ್ರುತಂ, ಕ್ಷಾರಪಾನೀಯಂ ಎಂಬ ಆರು ವೈದ್ಯಪದತ್ತಿಗಳು, ಜ್ಯೋತಿಷ ಹಾಗೂ ಮಂತ್ರವಿದ್ಯೆ. ಈ ಬೋಧನಾ ವಿಷಯಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ವೈದಿಕ, ಧಾರ್ಮಿಕ, ಲೌಕಿಕ, ಪ್ರಾಣಿಕ ಮುಂತಾದ ವೈವಿಧ್ಯಪೂರ್ಣ ವಿಷಯಗಳು ಅಡಕವಾಗಿದ್ದು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸಮಕಾಲೀನ ಜನಸಮುದಾಯದ ಆವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಹಾಗೂ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಬಹುದಾಗಿದ್ದು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ತಂದಿದ್ದಿತು ಎಂಬುದು ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶ.

         

          ವೈದಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಜೊತೆ ಜೊತೆಗೇ ಜೈನ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ರಮವು ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ವಿವೇಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಜೈನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಬೋಧಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ವಿಷಯಗಳೆಂದರೆ ೧೪ ಪೂರ್ವಗಳು(ಉತ್ಪಾದಪೂರ್ವ, ಆಗ್ರಾಯಣೀಪೂರ್ವ, ನೀರ್ಯಾನುವಾದಪೂರ್ವ, ಅಸ್ತಿ-ನಾಸ್ತಿಪ್ರವಾದಪೂರ್ವ, ಜ್ಞಾನಪ್ರವಾದಪೂರ್ವ, ಸತ್ಯಪ್ರವಾದಪೂರ್ವ, ಆತ್ಮಪ್ರವಾದಪೂರ್ವ, ಕರ್ಮಪ್ರವಾದಪೂರ್ವ, ಪ್ರತ್ಯಾಖ್ಯಾನುವಾದಪೂರ್ವ, ವಿದ್ಯಾನುವಾದಪೂರ್ವ, ಕಲ್ಯಾಣವಾದ ಪೂರ್ವ, ಪ್ರಾಣವಾದ ಪೂರ್ವ, ಕ್ರಿಯಾವಾದ ಪೂರ್ವ, ತ್ರಿಲೋಕಪೂರ್ವ ಬಿಂದುಸಾರ ಪೂರ್ವ), ದ್ವಾದಶಂಗಗಳು(ಆಚಾರಂಗ, ಸೂತ್ರಕೃತಾಂಗ, ಸ್ಥಾನಾಂಗ, ಸಮವಾಯಾಂಗ, ವ್ಯಖ್ಯಾಪ್ರಜ್ಞಪ್ತಿ, ಜ್ಞಾತೃಧರ್ಮ ಕಥಾಂಗ, ಉಪಾಸಕಾಧ್ಯಾಂಗ, ಅಂತಕೃದ್ಧಶಾಂಗ, ಅನುಕ್ತರೋಪಪಾದಕ ದಶಾಂಗ, ಪ್ರಶ್ನವ್ಯಾಕರಣಾಂಗ, ವಿಪಾಕಸೂತ್ರಂಗ, ದೃಷ್ಟಿಪ್ರವಾದಾಂಗ), ಚರಣಗ್ರಂಥ, ಕರಣಗ್ರಂಥ, ದ್ರವ್ಯಾನುಯೋಗ, ತ್ರಿಷಷ್ಠಿ  ಶಲಾಕ ಪುರುಷರ ಚರಿತೆ ಮುಂತಾದವು.

          ಸ್ತ್ರೀ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಈ ಕೃತಿಯು ಕೆಲವು ವಿವರಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಸ್ತ್ರೀಯರು ಅಕ್ಷರ ಆಲೇಖ್ಯಗಣಿತ, ಗಾಂಧರ್ವ, ನೃತ್ಯ, ಚಿತ್ರಕರ್ಮ, ಪತ್ಯಚ್ಛೇದ್ಯ ಮುಂತಾದ ಚತುಷ್ಷಷ್ಠಿ(೬೪) ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ವಿದ್ಯುಚ್ಚೋರನ ಕಥೆ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಚೋರ ವಿದ್ಯೆ - ಕರ್ಪಟ ವಿದ್ಯೆ(ಕರಪಟ್ಟಿ ರಚಿತ ಶಾಸ್ತ್ರ), ಕಳ್ಳತನವನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚುವುದನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ಶಾಸ್ತ್ರ(ಸುರಖಶಾಸ್ತ್ರ) ಹಾಗೂ ಚೋರವಿದ್ಯೆಯ ಪ್ರಕಾರಗಳಾದ ಜೃಂಭಿನಿ(ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ, ಮಾಯ), ಸ್ಥಂಭಿನಿ(ಗತಿ ನಿರೋಧ), ಮೋಹಿನಿ(ಮೂರ್ಛೆ), ಸರ್ಷಪಿ(ಚರ್ಮ ರೋಗ ಉಂಟುಮಾಡುವಿಕೆ), ತಾಳ್ತೋದ್ಘಾಟಿನಿ(ಬೀಗ ತೆಗೆಯುವುದು), ಮಂತ್ರ, ಚೂರ್ಣ, ಯೋಗ, ಘುಟಿಕಾ(ಗುಳಿಗೆ) ಮತ್ತು ಅಂಜನಗಳ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ.

          ಅಧ್ಯಯನ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತಯೂ ಮಾಹಿತಿ ದೊರಕುತ್ತದೆ ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ. ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವ ಶಿಕ್ಕಣ ವಿಧಾನಗಳೆಂದರೇ ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ(ಮನನಪೂರ್ವಕ ಸ್ವತಃ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವಿಕೆ, ಅರ್ಥೈಸುವಿಕೆ), ವಾದ(ಪರಪಕ್ಷಖಂಡನಪೂರ್ವಕ ಸ್ವಪಕ್ಷ ಮಂಡನೆ), ಗ್ರಂಥಾರ್ಥ ಸ್ವರೂಪಾಧ್ಯಯನ, ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ(ಪದವಿಭಾಗ, ಪದಶಃ ಅರ್ಥ, ಅನ್ವಯ, ತಾತ್ಪರ್ಯ, ವಿಮರ್ಶೆ), ವಾಕ್ಯಾರ್ಥ(ಹೇತು ನಿದಿರ್ಷ್ಟವಾಗಿ ಆಂತರಿಕ, ಬಾಹ್ಯ ಪ್ರಮಾಣ ಪೂರ್ವಕ ತರ್ಕಬದ್ಧವಾಗಿ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಥೈಸುವಿಕೆ), ವೇದಾಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾದ ವಿಧಾನವೆಂದರೇ ಮೊದಲು ಪ್ರಣವ(ಓಂಕಾರ)ದ ಉಚ್ಛಾರಣೆ ಸ್ವರ, ವರ್ಣ, ಬೇಧದಿಂದ ಮೊದಲು ೬೪ ಋಕ್ ಸಂಹತಿಗಳನ್ನು, ಪದಕ್ರಮಬೇಧದಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಆರಣ್ಯಕ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಓದುವುದು, ಋಗ್ಯಜುಸ್ಸಾಮಾರ್ಥವಣ ವೇದಗಳನ್ನು ಸ್ವರವರ್ಣಬೇಧದಿಂದ ಮಂತ್ರಸಹಿತ ಪಾಠ, ಪದ ಕ್ರಮ, ಜಟೆ, ಘನ ಬೇಧದಿಂದ ಯಥಾಕ್ರಮದಿಂದ ಉಚ್ಛಾರಣೆ, ಮೀಮಾಂಸ, ನ್ಯಾಯಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಓದಿ ಕ್ರಿಯಾಕಾರಕ ಸಂಬಂಧದಿಂದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಮಾಡುವುದು. ಈ ಕಾರ್ಯಕಾರಣ ವಿಧಾನಗಳನ್ನೇ ನಾಗಶ್ರೀ ಅನುಸರಿಸಿ ತನಗಿರುವ ವಿದ್ಯಾ ಪಾಂಡಿತ್ಯವನ್ನು ಚಂದ್ರವಾಹನನೆಂಬ ಅರಸನ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯಮಿತ್ರ, ಅಗ್ನಿಭೂತಿ ಭಟಾರರ ಸಮುಖದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಳಿಸಿದಳೆಂದು ಸುಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿಯ ಕಥೆಯಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ ಅಲ್ಲದೇ, ಗುರುದತ್ತ ಭಟ್ಟಾರರ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಿನಾಪುರದ ರಾಜ ವಿಜಯದತ್ತನ ಪುತ್ರನಾದ ಗುರುದತ್ತನು ಚಿಂತಾಗತಿಯಂಬ ವಿದ್ಯಾಧರನು ಆಕಾಶಕ್ಕೇರುವ ವಿದ್ಯಾಸಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿ ಮಂತ್ರಪಠನಗೈದಾಗ ಅದರಲ್ಲಿದ್ದ ಹೀನಾಧಿಕಾಕ್ಷರ ದೋಷಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಮಂತ್ರವ್ಯಾಕರಣಪರಿಣತಿಯಿಂದ ಕಂಡುಹಿಡಿದು ಮಂತ್ರ ಉಚ್ಛಾರಣೆಯನ್ನು ತಿದ್ದಿ ಸಕ್ರಮಗೊಳಿಸಿ ವಿದ್ಯಾಧರನ ವಿದ್ಯಾಸಾಧನೆಗೆ ನೆರಾವಾದನೆಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಈ ಪ್ರಸಂಗದಿಂದ ಮಂತ್ರಸಿದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೀನಾಧಿಕಾಕ್ಷರ ಮಹತ್ವ ಎಷ್ಟೆಂಬುದು ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂತೆಯೇ ಭದ್ರಬಾಹುಭಟಾರರ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ವಾಚಕದ ತಪ್ಪಿನಿಂದ ಎಂಥ ಪ್ರಮಾದವಾಯಿತೆಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಅಶೋಕ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯು ತಾನು ಯುದ್ಧ ಕೈಗೊಂಡಾಗ ಆ ಪರದೇಶದಿಂದ ತನ್ನ ಮಂತ್ರಿ, ಪುರೋಹಿತ ಮುಂತಾದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಓಲೆಯೊಂದನ್ನು ಬರೆಯಿಸಿ ರಾಜಕುಮಾರನ ಕುನಾಲನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಏರ್ಪಡಿಸಲು "ಉಪಾಧ್ಯಾಯನಂಗೆ ಕೞಮೆಯುಂ ಕೂೞುಂ ತುಪ್ಪಮುಂ ತೊವ್ವೆಯುಮಮುಣನಲ್ಕೊಟ್ಟು ಕುಮಾರನೋದಿಸುಗೆ" ಎಂದು ಆದೇಶ ನೀಡಿದನು. "ಕುಮಾರಂ ಅಧ್ಯಾಪಯೇತ್" ಎಂಬುದನ್ನು ವಾಚಕನು "ಕುಮಾರಮಂಭಾಪಯೇತ್" ಎಂದು ವಿಪರೀತವಾಗಿ ಓದಿದ್ದರಿಂದ ಆದೇಶದ ಮೇರೆಗೆ ಉಪಾಧ್ಯಾಯನಿಗೆ ಅಕ್ಕಿ, ತುಪ್ಪ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಕುಮಾರ ಕುನಾಲನ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಕೀಳಿಸಿ ಕುರುಡನನಾಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದೃಷ್ಟಾಂತದಿಂದ ಓಲೆಯ ಪಾಠದ ಯಥಾರ್ಥವಾಚನ ಕಲೆಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಎಷ್ಟೆಂದು ಸ್ಫಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.

          ಶಿಕ್ಷಣದ ಅವಧಿಯ ಬಗ್ಗೆ ’ವಡ್ಡಾರಾಧನೆ’ಯು ನೀಡುವ ಮಾಹಿತಿಯು ಇಂತಿದೆ: ’ವೈದಿಕ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಎಂಟು ವರ್ಷಗಳೆಂದೂ, ದೀಕ್ಷಾಪೂರ್ವಕ ಜೈನಧರ್ಮದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳೆಂದೂ ನಿಗದಿಯಾಗಿತ್ತೆಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯು ನಗರಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ ಪಂಡಿತ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪಂಡಿತರೊಂದಿಗೆ ವಾದ ಮಾಡಿ ಗೆದ್ದು ಕೀರ್ತಿವಂತನಾಗುವುದರೊಂದಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣದ ಪರಿಸಮಾಪ್ತಿಯು ಆಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಭದ್ರಬಾಹುಭಟಾರರ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಗುರುಕುಲದ ಖ್ಯಾತಿಯು ರಾಜನವರೆಗೂ ತಲುಪಿ ರಾಜನು ಸ್ವತಃ ಗುರುಕುಲದ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಮುಂದಾಗುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತದೆ.

          ಈಗ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದಾದ ’ವಡ್ಡಾರಾಧನೆ’ಯಲ್ಲಿನ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಚಿತ್ರಣವು ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಬಹುದೆಂದು ತುಲಾನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ನೋಡೋಣ. ಶಿಕ್ಷಣವು ವಿದ್ಯಾ ಎಂದರೆ ಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ದರ್ಶನವನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೇ ಆಗಿದೆ. ಶಿಕ್ಷಣದ ಮಹತ್ವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನದ ಸಂಪನ್ನತೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರಗತಿಗಾಗಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಶಿಕ್ಷಣವು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪರಂಪರೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ವಿಸ್ತರಣೆಯಲ್ಲಿ ನೆರವು ನೀಡುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗೆ ಸಮಾಜದ ಕಲ್ಯಾಣದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು, ತನ್ನ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನ ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ನಿಭಾಯಿಸಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ. ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಕಾಸ, ಸಮಾಜದ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸಾಮಾಜಕೀಕರಣ, ಮಾನವ ಸಭ್ಯತೆಯ ನಿರ್ಮಾಣ, ಜ್ಞಾನ ಪ್ರಸಾರ, ಆ ಮೂಲಕ ಚರಿತ್ರೆ ನಿರ್ಮಾಣ - ಇವು ಶಿಕ್ಷಣದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶಗಳು. ಈ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗನುಗುಣವಾಗಿ ಪಠ್ಯಕ್ರಮ ರೂಪಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಪಠ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿನ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಸುವುದರಿಂದಲೇ ಆಯಾ ಕಾಲದ ಶಿಕ್ಷಣದ ದೇಯೋದ್ಧೇಶಗಳು, ಜೀವನ ದರ್ಶನದ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರವು ಈಡೇರುತ್ತದೆ.

          ಈ ಹಿನ್ನಲೆಯಲ್ಲಿ ’ವಡ್ಡಾರಾಧನೆ’ಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿತವಾಗಿರುವ ಪಠ್ಯಕ್ರಮಸ್ವರೂಪವನ್ನು ವೇಚಿಸಿದಾಗ ವೇದಗಳು, ವೇದಾಂಗಗಳು, ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ಅಥವಾ ಸ್ಮೃತಿಗಳು ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಾಗೂ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಜ್ಷಾನದ ನೆಲೆಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಚಾರಿತ್ರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಆ ಮೂಲಕ ಮಾನವನ ಪರಮೋಚ್ಛ ಗುರಿಯಾದ ಮೋಕ್ಷದೆಡೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದವು. ಮೀಮಾಂಸಾ - ಕ್ರಿಯಾಶಕ್ತಿಯನ್ನೂ, ನ್ಯಾಯವಿಸ್ತರ - ವಾಕ್ ಶಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಪ್ರಮಾಣವು - ಸೂಕ್ಮದರ್ಶಿತ್ವವನ್ನೂ, ಛಂದಸ್ಸು, ಅಲಂಕಾರ, ಕಾವ್ಯ, ನಾಟಕ - ಭಾವನಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನೂ ಭಾವಾಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತದ್ದವು. ಪ್ರಾಣಿ ಹಾಗೂ ಮಾನವ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು,  ಸಾಮುದ್ರಿಕ, ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ ಹಾಗೂ ಮಂತ್ರವಿದ್ಯೆಗಳು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಜೀವನೋಪಾರ್ಜನೆಗೆ ವೃತ್ತಿಶೀಕ್ಷಣ ನೀಡಿ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ’ವಡ್ಡಾರಾಧನೆ’ಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ವಿದ್ಯುಚ್ಛೋರನ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಚೋರ ವಿದ್ಯಾಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಕಳ್ಳತನ ನಡೆದ ಬಗೆಯನ್ನು ತಿಳಿದು, ಕಳ್ಳನನ್ನು ಹಿಡಿಯಲೂ ಹಾಗೂ ಮುಂದೆ ಆ ರೀತಿ ಕಳ್ಳತನ ನಡೆಯದಂತೆ ಏರ್ಪಡಿಸಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಸ್ಫಷ್ಟವಾಗುವ ಅಂಶವೆಂದರೇ ಚೋರತನವು ಅಂದು ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮುಖ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಅಪರಾಧವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಅದನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿ ವಿವಾರಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನೂ ರಚಿಸಿದ್ದರು ಎಂದು. ಅಂತಹ ಗ್ರಂಥಗಳಾದ ಕರ್ಪಟಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಸುರಖಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಳ್ಳನನ್ನು ವಿಧಾನಗಳನ್ನೂ, ಕಳ್ಳನನ್ನು ಯಾವ ರೀತಿಯ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಬೇಕೆಂಬ ನಿಯಮಗಳನ್ನೂ ಹೇಳಲಾಗಿದ್ದು ಅವುಗಳನ್ನು ಇಂದೂ ಕಳ್ಳತನವನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚುವ, ಕಳ್ಳತನವನ್ನು ತಡೆಯುವ, ಕಳ್ಳತನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಪರಾಧ ಕಾಯ್ದೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಈ ಬಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸುವ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿದೆ.

          ’ವಡ್ಡಾರಾಧನೆ’ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಿಧಾನಗಳಾದ ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ, ವಾದ, ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಹಾಗೂ ವಾಕ್ಯಾರ್ಥಗಳು ಇಂದಿನ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲೂ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪಡೆಯಬೇಕಾಗಿದೆ. ಇಂದು ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿರುವ ಶಿಕ್ಷಣ ವಿಧಾನಗಳಾದ ಕಥನ, ವಿವರಣೆ, ವರ್ಣನೆ, ಚರ್ಚೆ, ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರ, ನಿರೂಪಣೆ ಮುಂತಾದವುಗಳು ಈ ಮೇಲಿನ ಶಿಕ್ಷಣ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿವೆಯಾದರೂ ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ ಹಾಗೂ ಮನನ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.

ಆಧಾರ : ’ವಡ್ಡಾರಾಧನೆ’, ಸಂ: ಡಿ.ಎಲ್.ನರಸಿಂಹಾಚಾರ್

-------------------------

ಸವಣೂರಿನ ಚಂದ್ರನಾಥ ಬಸದಿ

ಶ್ರದ್ದಾಕೇಂದ್ರ ಸವಣೂರಿನ ಚಂದ್ರನಾಥ ಬಸದಿ

                                                                                              *ಪ್ರವೀಣ್ ಚೆನ್ನಾವರ

ದ.ಕ.ಜಿಲ್ಲೆಯು ಹಲವಾರು ಜೈನ ಬಸದಿಗಳ ತಾಣವಾಗಿದೆ.ಈ ಬಸದಿಗಳ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಗಳ,ಕಟ್ಟಡ ವಿನ್ಯಾಸ ಅವರ್ಣನೀಯ.ಇಂತಹ ಬಸದಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬಸದಿ ಪುತ್ತೂರು ತಾಲೂಕಿನ ಸವಣೂರಿನ ಪುಷ್ಪಪುರದಲ್ಲಿದೆ.ಜೈನರ ಎಂಟನೇ ತೀರ್ಥಂಕರ ಚಂದ್ರನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯಿಂದ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿದೆಯೆನ್ನಲಾಗಿರುವ ಈ ಬಸದಿಗೆ ಸುಮಾರು ೧೫೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕದ ಎಲ್ಲಾ ಬಸದಿಗಳಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಾವತಿ ದೇವಿಯೂ   ಉತ್ತರಭಾಗದಲ್ಲಿ  ನಲೆನಿಂತಿದ್ದರೆ ಇಲ್ಲಿನ ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಾವತಿ ದೇ ವಿಯು ಪೂರ್ವಭಾಗದಲ್ಲಿನಿಂತಿದ್ದಾರೆ.ಭಕ್ತರು ದೇವಿಗೆ ಹೂವಿನ ಪೂಜೆಯ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಬೇಡಿಕೆಯಿಡುತ್ತಾರೆ.ಪೂಜೆಯ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ದೇವಿಯ ಬಲಭಾಗದಿಂದ ಹೂವು ಬಿದ್ದರೆ ತಮ್ಮ ಬೇಡಿಕೆ ಈಡೇರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಭಕ್ತರ ನಂಬಿಕೆ..ಪುತ್ತೂರು ತಾಲೂಕಿನ ಸವಣೂರು ಹಾಗೂ ಉಡುಪಿ ತಾಲೂಕಿನ ಅಲೆವೂರು ಜೈನ ಶ್ರಾವಿಕರಿಂದ ತುಂಬಿತುಳುಕಿದ ಊರೆಂದು  ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

sssಸವಣೂರಿನ ಜಿನಮಂದಿರದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಒಂದು ಕಿ.ಮೀ ದೂರವಿರುವ ಮಠವೆಂಬ ಸ್ಥಳದ ತನಕ ಪುದ್ದೊಟ್ಟು ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಪೇಟೆ ಇದ್ದು ಇಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಮನೆಗಳಿದ್ದವು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ ನೂರೊಂದು ಬಾವಿಗಳ ಕುರುಹುಗಳು ಸುಮಾರು ಹಿಂದಿನ ತನಕ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದವು.ಆದರಿಂದ ಹಿಂದೆ ಜೈನ ಶ್ರಾವಣರು ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ ಕಾರಣ ಶ್ರವಣೂರು (ಶ್ರವಣರ ಊರು) ಮುಂದೆ ಸವಣೂರು ಎಂಬುದು ಆಗಿರಬೇಕು.

ಇಲ್ಲಿನ ಮೂಲ ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ ಶಿಲಾಬಿಂಬವಿದ್ದು ಜೀರ್ಣೊದ್ದಾರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸುಳ್ಯ ತಾಲೂಕಿನ ಬೆಳ್ಳಾರೆಯ ಬಸದಿಯಲ್ಲಿದ್ದ  ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ ಲೋಹದ ಬಿಂಬವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.ಈಗ ಅದೇ ಬಿಂಬವಿದೆ. ಈ ಹಿಂದಿನ ಚಂದ್ರನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ ಬಿಂಬವನ್ನು ಕುಮಾರಧಾರನದಿಯಲ್ಲಿ ವಿಸರ್ಜನೆ ಮಾಡುವಾಗ ಎರಡು ಸಲ ಅದು ಮುಳುಗದೆ ತೇಲಿ ಬಂತಂತೆ.ಆಗ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಹರಿಕೆಯಂತೆ ದೇವರಿಗೆ ನಿತ್ಯ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುವಾಗ ಮೊದಲು ಚಂದ್ರನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ ಸ್ತುತಿಪಾಠ ಮಾಡಿ ಆನಂತರ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಸ್ತುತಿ ಮಾಡಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ ಎಂದಾಗ ಬಿಂಬವು ನದಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿತಂತೆ ಆದ್ದರಿಂದ ಈಗಲೂ ಕೂಡ ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ಶ್ರೀ ಚಂದ್ರನಾಥಯ ನಮಃ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಮಕ್ಕಳ ಬಸದಿ

ಮುಖ್ಯಬಸದಿಯ ಎದುರು ಗುಡ್ಡದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಬಸದಿಯಿದ್ದು ಇದು ಕರಿಕಲ್ಲಿನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾಗಿದೆ.ಇದನ್ನು ಮಕ್ಕಳೇ ಸೇರಿ ರಚಿಸದ್ದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.ಇಲ್ಲಿ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯಿದ್ದು ಅದರ ಎಡಬಾಗದಲ್ಲಿ ಧgಣೇಂದ್ರ , ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಾವತಿಯು ಯಕ್ಷಯಕ್ಷಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಮಕ್ಕಳ ಬಸದಿಯ ಹಿಂಬದಿಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಜಿನೈಕ್ಯರಾದ ಜೈನಮುನಿಗಳ ಸ್ತೂಪಗಳು ಕಾಣ ಸಿಗುತ್ತಿದೆ. ಶ್ರೀಕ್ಷೇತ್ರ ಹೊಂಬುಜ ಮಠದ ಪೀಠ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿರುವ ಈ ಜಿನಮಂದಿರ ಈ ಭಾಗದ ಭಕ್ತರ ಶ್ರದ್ದಾಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.

ಹದಿನಾರು ಎಸಳಿನ ಕೇಪುಳ ಹೂವು

ಇಲ್ಲಿನ ಇನ್ನೊಂದು ವಿಶೇಷತೆ ೧೬ ಎಸಳಿನ ಕೇಪಲ ಹೂ ನಿತ್ಯ ಅರಳಿ ಶೋಭಿಸುತ್ತಿರುವುದು.ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಾವತಿ ಮಾತೆಯ ಕೃಪಾಕಟಾಕ್ಷ ಅತಿಶಯವಾಗಿದ್ದು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರ ಬಡಗು ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೆರೆದುಕೊಂಡಿದೆ.ಇಲ್ಲಿಗೆ ಪೂಬೆಟ್ಟು ಅಥವಾ ಪುಷ್ಪಪುರವೆಂದು ಹೆಸರು ಪಡೆಯಲು ಇಲ್ಲಿರುವ ಹದಿನಾರು ಎಸಳಿನ ಕೇಪಲ ಹೂವು ನಿತ್ಯ ಅರಳಿ ಶೋಭಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಕೂಡಾ ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

ಇಲ್ಲಿ ಪಾಶನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಗೆ ಕ್ಷೀರಾಭಿಷೇಕ,ಪದ್ಮಾವತಿ ಮಾತೆಗೆ ಕುಂಕುಮಾರ್ಚನೆ,ವರಹ ಪೂಜೆ,ನಿತ್ಯ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

            

ವಿಳಾಸ:ಪ್ರವೀಣ್ ಕುಮಾರ್

      ಚೆನ್ನಾವರ ಮನೆ,

      ಪಾಲ್ತಾಡಿ ಅಂಚೆ & ಗ್ರಾಮ

      ಪುತ್ತೂರು.ದ.ಕ.೫೭೪೨೦

ಮೊ:೯೯೦೨೪೫೯೫೪೩

ರಾಜ ರಂಗಪ್ಪನಾಯಕನ ಅಪ್ರಕಟಿತ ತಾಮ್ರಶಾಸನ

²gÁ-gÀvÀßVjAiÀÄ gÁd gÀAUÀ¥Àà£À C¥ÀæPÀnvÀ vÁªÀÄæ±Á¸À£À
qÁ.J¸ï.ªÉÊ. ¸ÉÆêÀıÉÃRgï

¸ÀºÁAiÀÄPÀ ¥ÁæzsÁå¥ÀPÀgÀÄ

¥ÁæaãÀ EwºÁ¸À ªÀÄvÀÄÛ ¥ÀÄgÁvÀvÀé CzsÀåAiÀÄ£À «¨sÁUÀ

PÀ£ÀßqÀ «±Àé«zÁå®AiÀÄ, ºÀA¦, «zÁågÀtå

PÀ£ÁðlPÀzÀ ZÀjvÉæAiÀÄ°è «dAiÀÄ£ÀUÀgÉÆÃvÀÛgÀ PÁ®zÀ D½éPÉAiÀÄ°è £ÁAiÀÄPÀ CgÀ¸ÀgÀ ¥ÁvÀæ vÀÄA¨Á »jzÀÄ. F CªÀ¢üAiÀÄ°è C£ÉÃPÀgÀÄ ¸ÁªÀÄAvÀgÁV ºÁUÀÆ ¸ÀévÀAvÀæªÁV D½éPÉ £ÀqɹzÁÝgÉ. EªÀgÀ°è avÀæzÀÄUÀð ªÀÄvÀÄÛ vÀĪÀÄPÀÆgÀÄ ¥Àj¸ÀgÀzÀ°è D½éPÉ ªÀiÁr vÀªÀÄäzÉà DzÀ PÉÆqÀÄUÉUÀ¼À£ÀÄß ¤ÃrzÀªÀgÀ°è ºÀgÀw £ÁAiÀÄPÀgÀÄ ¥ÀæªÀÄÄRgÁVgÀĪÀgÀÄ. F ºÀgÀw ªÀÄ£ÉvÀ£ÀªÀÅ C£ÉÃPÀ PÀªÀ®ÄUÀ¼À°è ¨ÉÃgÉ ¨ÉÃgÀAiÀiÁV D½gÀĪÀÅzÀ£ÀÄß PÁt§ºÀÄzÀÄ. CªÀgÀ°è ²gÁ-gÀvÀßVj ªÀÄ£ÉvÀ£ÀªÀÇ ªÀÄÄRåªÁVzÉ.

²gÁ-gÀvÀßVj ªÀÄ£ÉvÀ£ÀªÀÅ DgÀA¨sÀzÀ°è gÀvÀßVjAiÀÄ£ÀÄß gÁdzsÁ¤AiÀÄ£ÁßV ªÀiÁrPÉÆAqÀÄ DqÀ½vÀ £ÀqɹzÀÝgÀÄ. £ÀAvÀgÀ EªÀgÀÄ ²gÁªÀ£ÀÄß vÀªÀÄä PÉÃAzÀæªÀ£ÁßV ªÀiÁrPÉÆAqÀÄ DqÀ½vÀ £ÀqɹzÀÄzÀ£ÀÄß PÁt§ºÀÄzÀÄ. F ªÀÄ£ÉvÀ£ÀzÀ gÀAUÀ¥Àà  ರಾd¤UÉ ¸ÀA§A¢ü¹zÀ vÁªÀÄæ¥ÀlªÉÇAzÀÄ £Á£ÀÄ PÉÊUÉÆAqÀ PÉëÃvÀæPÁAiÀÄðzÀ ¸ÀAzÀ¨sÀðzÀ°è ¨É¼ÀQUÉ §A¢zÉ. EzÀÄ ²gÁ-gÀvÀßVj £ÁAiÀÄPÀ CgÀ¸ÀgÀ ªÀÄÆ®£É¯É, ªÀÄ£ÉvÀ£À, ªÀÄÆ®¥ÀÄgÀĵÀ£À®èzÉ EªÀgÀÄ ¸Áܦ¹zÀ UÁæªÀÄ, PÉÆÃmÉ, zÉêÁ®AiÀÄUÀ¼À «ªÀgÀUÀ¼À£ÀÄß ¸ÀàµÀ×¥Àr¸ÀÄwÛgÀĪÀÅzÀÄ UÀªÀÄ£ÁºÀð. ºÁUÉAiÉÄà zÉêÁ®AiÀÄzÀ ¥ÀÆeÁjPÉ «µÀAiÀÄzÀ°è GAmÁzÀ ªÉÄîéUÀðUÀ¼À ªÀÄ£À¸ÁÛ¥ÀªÀÇ E°è ¥ÀæPÀlªÁVgÀĪÀÅzÀÄ UÀªÀĤÃAiÀÄ.

vÁªÀÄæ¥Àl «ªÀgÀ: ¥Àæ¸ÀÄÛvÀ vÁªÀÄæ¥ÀlªÀÅ avÀæzÀÄUÀð f¯ÉèAiÀÄ »jAiÀÄÆgÀÄ vÁ®ÆQ£À ªÀĸÀ̯ï UÁæªÀÄzÀ°è PÀAqÀħA¢zÉ. EzÀ£ÀÄß UÁæªÀÄzÀ ªÁ°äÃQ ¸ÀªÀÄÄzÁAiÀÄzÀ PÉ. ¥ÁAqÀÄgÀAUÀ¥Àà JA§ÄªÀªÀgÀ ªÀÄ£ÉAiÀÄ°èzÀÄÝ, ²æà JA.J. ªÉAPÀmÉñï JA§ÄªÀªÀgÀ ¸ÀºÀPÁgÀ¢AzÀ ¨É¼ÀQUÉ §gÀ®Ä ¸ÁzsÀåªÁVzÉ. F vÁªÀÄæ¥ÀlzÀ GzÀÝ ¸ÀĪÀiÁgÀÄ 13 EAZÀÄ GzÀÝ, 9 MAZÀÄ CUÀ®ªÁVzÉ. vÁªÀÄæ¥ÀlzÀ JgÀqÀÆ PÀqÉUÀ¼À°è ±Á¸À£À«zÉ. ªÀÄÄA¨sÁUÀzÀ°è 27 ¸Á®ÄUÀ¼ÀÄ, »A¨sÁUÀzÀ°è 10 ¸Á®ÄUÀ½ªÉ. ¨sÁµÉ ºÁUÀÆ °¦ PÀ£ÀßqÀªÁVzÀÄÝ, ¸ÀÄ®¨sÀªÁV NzÀĪÀAwzÉ.

vÁªÀÄæ¥ÀlzÀ ªÉÄïÁãUÀzÀ°è ``²æà gÁd gÀAUÀ¥Àà gÁd¸ÀA¸ÁÜ£À ²gÁ-gÀvÀßVj'' JA§ÄzÁV ªÀÈvÀÛzÀ°è §gÉAiÀįÁVzÉ. F ±Á¸À£ÀzÀ°è JgÀqÀÄ PÁ®UÀ¼À G¯ÉèÃRUÀ½ªÉ. MAzÀ£ÉAiÀÄzÀÄ Qæ.±À. 1933£Éà dįÉÊ 12 JA§ÄzÀÄ. E£ÉÆßAzÀÄ ±Á°ªÁºÀ£À ±ÀPÀªÀgÀĵÀ 1050£Éà gÁPÀë¸À£ÁªÀÄ ¸ÀAªÀvÀìgÀ PÁwðPÀ ±ÀÄ 10 JA¢gÀĪÀÅzÀÄ.

F vÁªÀÄæ±Á¸À£ÀªÀ£ÀÄß CA§®UÉgÉAiÀÄ ¤ªÀiÁðtzÀ ¸ÀAzÀ¨sÀðzÀ°è ºÁQ¹zÀÄÝzÀÄ ¸ÀàµÀתÁUÀÄvÀÛzÉ. DzÀgÉ F ªÀÄÆ® ±Á¸À£ÀzÀ ¥ÀæwAiÀÄ£ÀÄß ªÀĸÀ̯ï UÁæªÀÄzÀ CA§®£ÁAiÀÄÌ£À ªÀÄUÀ zÁ¸À£ÁAiÀÄÌ, wªÀÄä£ÁAiÀÄÌ ºÁUÀÆ ºÀÄZÀÑgÀAUÀ£ÁAiÀÄÌ£À ªÀÄUÀ gÀAUÀ£ÁAiÀÄÌgÀ PÉÆÃjPÉAiÀÄ ªÉÄÃgÉUÉ PÁ¦ü(¥Àæw) ªÀiÁr¹PÉÆlÖ ¸ÀAUÀw DgÀA¨sÀzÀ°è ªÀÄvÀÄÛ PÉÆ£ÉAiÀÄ°è zÁR°¸À¯ÁVzÉ. G½zÀ ¨sÁUÀªÀÅ ªÀÄÆ®zÀAvÉ ``²æà ¸ÁgÁéqÉñÀégÀ ¥Àæ¸À£Àß'' JA§ÄzÁV DgÀA¨sÀUÉÆArzÉ. EzÀgÀ PÁ®ªÀ£ÀÄß ±À.±ÀPÀ 1050 JAzÀÄ ºÉýzÉ. F PÀÄjvÀÄ ºÉaÑ£À CzsÀåAiÀÄ£À CUÀvÀå«zÉ.

 <http://3.bp.blogspot.com/-

±Á¸À£ÀzÀ ªÀĺÀvÀé

F vÁªÀÄæ±Á¸À£ÀªÀÅ ²gÁ-gÀvÀßVj ªÀÄ£ÉvÀ£ÀzÀ ªÀÄÆ®¥ÀÄgÀĵÀ w¥Àà£ÁAiÀÄÌ£ÉAzÀÄ ºÉýzÉ. C®èzÉ EªÀgÀÄ «dAiÀÄ£ÀUÀgÀ gÁdå¢AzÀ §AzÀªÀgÉAzÀÆ w½¸ÀÄvÀÛzÉ. F w¥Àà£ÁAiÀÄÌ£ÀÄ ºÀwð ¸ÁgÁél¢AzÀ §AzÀªÀ£ÉAzÀÆEªÀ£ÉÆA¢UÉ ®ZÀѪÉÆ£ÉÃgÀ ¨ÉƪÀÄä£ÁAiÀÄÌ ºÁUÀÆ PÁªÀÄ£ÁAiÀÄÌ£À ¸ÀAvÀwAiÀĪÀgÀÄ §AzÀgÉAzÀÆ zÀÈqsÀ¥Àr¸ÀÄvÀÛzÉ. C®èzÉ w¥Àà£ÁAiÀÄÌ£ÀÄ ¸Áܦ¹zÀ UÁæªÀÄ, PÉÆÃmÉ ªÀÄvÀÄÛ zÉêÁ®UÀ¼À «ªÀgÀªÀ£ÀÆß E°è PÁt§ºÀÄzÀÄ. w¥Àà£ÁAiÀÄÌ£ÀÄ ªÉÆzÀ°UÉ CAPÀ¸ÀªÀÄÄzÀæzÀ PÉÆÃmÉAiÀÄ£ÀÄß ¤«Äð¹, £ÀAvÀgÀ ºÀwð UÁæªÀĪÀ£ÀÄß ¸Áܦ¹ C°è ¸ÁªÀðqÉñÀégÀ¸Áé«Ä ºÁUÀÆ «ÃgÀ¨sÀzÀæ zÉêÀgÀ zÉêÀ¸ÁÜ£ÀUÀ¼À£ÀÄß ¤ªÀiÁðt ªÀiÁrzÀ£ÉAzÀÄ ºÉýzÉ. F zÉêÁ®AiÀÄUÀ¼À£ÀÄß EA¢UÀÆ ºÀgÀw UÁæªÀÄzÀ°è PÁt§ºÀÄzÀÄ. ªÁ¸ÀÄÛ±ÉÊ°AiÀÄ£ÀÄß UÀªÀĤ¹zÀgÉ F zÉêÁ®AiÀÄUÀ¼À PÁ®ªÀÇ EzÀPÉÌ ¸ÀjºÉÆAzÀÄvÀÛzÉ. ºÁUÉAiÉÄà ºÀgÀw UÁæªÀÄPÉÌ ¸Àé®àªÉà zÀÆgÀzÀ°ègÀĪÀ CA§®UÉgÉ UÁæªÀĪÀ£ÀÄß EzÉà ¸ÀAzÀ¨sÀðzÀ°è ¸Áܦ¹ C°è vÀ£Àß ªÀÄ£ÉzÉêÀgÁzÀ gÀAUÀ¸Áé«Ä zÉêÁ®AiÀĪÀ£ÀÄß ¤ªÀiÁðt ªÀiÁrzÀ£ÉAzÀÆ ¸ÀàµÀÖ¥Àr¸ÀÄvÀÛzÉ. CA§®UÉgÉAiÀÄ gÀAUÀ£ÁxÀ¸Áé«Ä zÉêÁ®AiÀĪÀÅ «dAiÀÄ£ÀUÀgÀ ±ÉÊ°AiÀÄ°ègÀĪÀ F ¨sÁUÀzÀ ¸ÀÄAzÀgÀªÁzÀ zÉêÁ®AiÀĪÁVzÉ. ¸ÀzÁ²ªÀgÁAiÀÄ£À((EC-XI, Hiriyur-21, 1554AD) PÁ®zÀ°è F gÀAUÀ£ÁxÀ(±Á¸À£ÀzÀ°è wgÀĪÉÃAUÀ¼À£ÁxÀ zÉêÀjUÉ JA¢zÉ) zÉêÀjUÉ G¥ÀjPÀgÀºÀ½î ¥Àæw£ÁªÀĪÁzÀ ªÉAUÀ¼Á¥ÀÄgÀªÀ£ÀÄß zÁ£À ªÀiÁrzÀ «ªÀgÀªÀżÀî ²¯Á±Á¸À£À«zÉ. EzÀPÉÌ ¥ÀÆgÀPÀªÉ£ÀÄߪÀAvÉ Qæ.±À.1517gÀ ²æà PÀȵÀÚzÉêÀgÁAiÀÄ£À PÁ®zÀ ±Á¸À£ÀzÀ°è(EC-XI, Hiriyur-36, 1517AD) ²æêÀÄ£ÀäºÁ£ÁAiÀÄPÁZÁAiÀÄð ºÀgÀvÉʪÀÄAUÀ¼À w¥Àà¼À£ÁAiÀÄÌ JA§ ºÉ¸Àj£À G¯ÉèÃR«zÉ. EzÀjAzÀ ²æÃPÀȵÀÚzÉêÀgÁAiÀÄ£À PÁ®zÀ°è w¥Àà£ÁAiÀÄÌ£ÀÄ ºÀgÀw ªÀÄvÀÄÛ LªÀÄAUÀ¼ÀzÀ DqÀ½vÀªÀ£ÀÄß £ÉÆÃrPÉƼÀÄîwÛzÀÝ£ÉA§ÄzÀÄ ²¯Á±Á¸À£À ªÀÄvÀÄÛ ¥Àæ¸ÀÄÛvÀ vÁªÀÄæ¥ÀlUÀ¼À §gÀºÀUÀ½AzÀ ¸ÀÖµÀתÁUÀÄvÀÛzÉ. F ºÉÆwÛUÉ ºÀgÀw ªÀÄvÀÄÛ LªÀÄAUÀ¼ÀUÀ¼ÀÄ DqÀ½vÀzÀ ¥ÀæªÀÄÄR PÉÃAzÀæUÀ¼ÁVzÀݪÀÅ. F »£É߯ÉAiÀÄ°è gÀAUÀ£ÁxÀ¸Áé«Ä zÉêÁ®AiÀĪÀÅ CA§®UÉgÉAiÀÄ°è ²æÃPÀȵÀÚzÉêÀgÁAiÀÄ£À PÁ®zÀ ºÉÆwÛUÉ w¥Àà£ÁAiÀÄÌ£À £ÉÃvÀÈvÀézÀ°è ¤ªÀiÁðtªÁVgÀĪÀÅzÀ£ÀÄß RavÀ¥Àr¸À§ºÀÄzÀÄ.

w¥Àà£ÁAiÀÄÌ£ÀÄ CA§®UÉgÉ UÁæªÀÄ ªÀÄvÀÄÛ zÉêÁ®AiÀÄUÀ¼À£ÀÄß PÀnÖ¹ C°è£À £ÁAiÀÄPÀvÀ£À, UËrPÉ, gÀAUÀ£ÁxÀ¸Áé«Ä zÉêÁ®AiÀÄzÀ AiÀÄdªÀiÁ¤PÉ ºÁUÀÆ ¥ÀÆeÁjPÉAiÀÄ PÁAiÀÄðUÀ½UÉ ªÁ°äÃQ ªÀÄvÀzÀ ºÁUÀÆ ¨ÉƪÀÄä£ÁAiÀÄÌ, PÁªÀÄ£ÁAiÀÄÌ£À ¸ÀAvÀwAiÀĪÀ£ÁzÀ gÀAUÀ£ÁAiÀÄ̤UÉ ªÀ»¸ÀÄvÁÛ£É. DzÀgÉ EªÀÅUÀ¼À°è zÉêÁ®AiÀÄzÀ ¥ÀÆeÁPÁAiÀÄðPÉÌ ªÁ°äÃQ ªÀÄvÀzÀªÀgÀ£ÀÄß £ÉëĹzÀÄzÀÄ ªÉÄîéUÀðzÀ ²ªÁZÁgÀ(°AUÁAiÀÄvÀ)zÀªÀgÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ¨ÁæºÀätgÀÄ «gÉÆâü¹zÀ «ªÀgÀ«zÉ. C®èzÉ F PÀÄjvÀÄ w¥Àà£ÁAiÀÄ̤UÉ CjPÉ ªÀiÁrPÉƼÀÄîªÀ ¥Àæ¸ÀAUÀªÀ£ÀÄß ±Á¸À£ÀzÀ°è, ``ªÁ°äPÀgÀ PÉÊAiÀÄ°è wÃxÀð ¥Àæ¸ÁzÀ vÉUÉzÀÄPÉƼÀÄîªÀÅzÀÄ ºÉÃUÉ'' JAzÀÄ ºÉýzÉ. DUÀ w¥Àà£ÁAiÀÄÌ£ÀÄ CªÀgÀ ªÀÄ£À«AiÀÄ£ÀÄß ¥ÀÄgÀ¸ÀÌj¹ ¨ÁæºÀät ªÀUÀðPÉÌ ¸ÉÃjzÀ PÉÆÃmÉPÉgÉAiÀÄ ±ÉªÉÄgÁAiÀÄ PÉñÀªÀ¥Àà JA§ÄªÀ£À£ÀÄß PÀgɹPÉÆAqÀÄ CªÀ¤UÉ zÉêÀgÀ ¥ÀÆeÉ ªÀiÁrPÉÆAqÀÄ ºÉÆÃUÀ®Ä £ÉëĸÀÄvÁÛ£É. DzÀgÉ gÀAUÀ£ÁAiÀÄ̤UÉ UÁæªÀÄzÀ UËrPÉ, £ÁAiÀÄPÀvÀ£À, zÉêÁ®AiÀÄzÀ AiÀÄdªÀiÁ¤PÉUÀ¼À£ÀÄß ¥ÀÄvÀæ¥ËvÀæ ¥ÁgÀA¥ÀAiÀÄðªÁV C£ÀĨsÀ«¹PÉÆAqÀÄ ºÉÆÃUÀĪÀAvÉ  DzÉò¹ F ±Á¸À£ÀªÀ£ÀÄß ºÁQ¹zÀÄzÁV w½zÀħgÀÄvÀÛzÉ.

 <https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjuI3ObEb1CVy_K0MhR6WCEG3EC-SPJkfiw2LZ-Qxa360oohGhQ7X6c3XHxTbpzKfGuOiQ98hVqUS5F_xYkjyFLHxmgp3oOhS588qa6UdUG8c6_fmtSITlp9pYh8AMFMuLQeO56P7H2OPU/s1600/SC-3.png>

vÁªÀÄæ±Á¸À£ÀzÀ PÉÆ£ÉAiÀÄ°è JA¢£ÀAvÉ ±Á¥Á±ÀAiÀÄ«zÉ. EzÀgÀ°è ``F zÁ£À¥ÀvÀæzÀ PÀgÁjUÉ AiÀiÁgÁzÀgÀÆ vÀ¦àzÀ°è PÁ²AiÀÄ°è UÉÆúÀvÉå ªÀiÁrzÀ ºÁUÉ, PÀëwæAiÀÄ PÀÄ®zÀ CgÀ¸ÀÄUÀ¼ÀÄ C¯ÁèAiÉÄAzÀ°è ¹AºÁ¸À£ÀPÉÌ zÉÆæúÀ ªÀiÁrzÀ ºÁUÉ'' JA¢zÉ. PÉÆ£ÉAiÀÄ°è ¸ÀA¸ÀÌøvÀ ±ÉÆèÃPÀªÁzÀ ``¸ÀéºÁ¸Á¢éUÀÄtÄ£ÁA ¥ÀÄtåA ¥ÀgÀzÀvÁÛ£ÀÄ¥Á®£ÀA ¥ÀgÀzÀvÁÛ¥ÀºÁgÉãÁ ¸ÀézÀvÀÛA ¤µÀáPÀA¨sÀªÉvï'' JA§ÄzÁVzÉ. ±ÉÆèÃPÀzÀ £ÀAvÀgÀ PÀA¸ÀzÀ°è £ÀªÀÄä »jAiÀÄgÀÄ PÉÆnÖgÀĪÀ zÁ£À¥ÀvÀæzÀ PÁ¦AiÀÄ£ÀÄß ¤ªÀÄUÉ PÉÆnÖgÀÄvÉÛêÉ. C¸À°UÉ ¸ÀjAiÀiÁVgÀÄvÉÛ JAzÀÄ ªÀÄPÁÌA vÁªÀgÀUÉgÉ ¸ÀA¸ÁÜ£ÀzÀ ªÉAPÀlgÀªÀÄt¥Àà, gÁdgÀAUÀ¥ÀàgÁd ²gÁ gÀvÀßVj JA§ÄzÁV £ÀªÀÄÆ¢¸À¯ÁVzÉ. EzÀÄ ªÀÄÆ® ±Á¸À£ÀzÀ ¥ÀæwAiÀÄ£ÀÄß £ÀPÀ®Ä ªÀiÁrPÉÆlÖ vÁªÀÄæ¥ÀlªÉA§ÄzÀÄ ¸ÀàµÀÖªÁUÀÄvÀÛzÉ. E°è G¯ÉèÃRªÁVgÀĪÀ gÁdgÀAUÀ¥Àà£ÀÄ Qæ.±À.1756jAzÀ 1778gÀªÀgÉUÉ ²gÁ¢AzÀ D½éPÉ ªÀiÁrzÀ ºÀgÀw ªÀÄ£ÉvÀ£ÀzÀ £ÁAiÀÄPÀgÀ CgÀ¸À£ÁVzÀÄÝ, ¥Àæ¸ÀÄÛvÀ vÁªÀÄæ¥ÀlªÀÅ 18£Éà ±ÀvÀªÀiÁ£ÀzÀ°è ¹zÀÞUÉÆArgÀĪÀÅzÀÄ ¸ÀàµÀÖªÁUÀÄvÀÛzÉ.

vÁªÀÄæ±Á¸À£ÀzÀ ªÀÄÆ® ¥ÁoÀ F PɼÀPÀAqÀAwzÉ:

²æÃ

gÁd gÀAUÀ¥Àà

gÁd ¸ÀA¸ÁÛ£À

²gÁ gÀvÀßV

j

²æêÀÄ£ïªÀĺÁªÀÄAqÀ¯ÉñÀégÀ Cwð¸ÀAªÉÄmï¸Àdð¸ÀA

¸ÁÜ£À ²gÁ gÀvÀßVj gÁd gÀAUÀ¥Àà gÁdgÀÄ ¸À£ï 1933£É ¬Ä

¹é dįÉÊ vÁjÃPÀÄ 12gÀ®Äè »jAiÀÄÆgÀ vÀ®ÆèPÀ ªÀĸÀ̯ï UÁæA

ªÀÄzÀ°ègÀĪÀ CA§®£ÁAiÀÄÌ£À ªÀÄUÀ zÁ¸À£ÁAiÀÄÌ|| CA§®£ÁAiÀÄÌ£À ªÀÄ

UÀ wªÀÄä£ÁAiÀÄÌ|| ºÀÄZÀÑgÀAUÀ£ÁAiÀÄÌ£À ªÀÄUÀ gÀAUÀ£ÁAiÀÄÌ ¬ÄªÀgÀÄUÀ¼ÀÄ £ÀªÀÄä

°è ºÁdgÁV CA§®UÉgÉ UÀÄrPÀnÖ£À CAzÀgÉ|| gÀAUÀ£ÁxÀ¸Áé«Ä «µÀAiÀÄ

zÀ°è £ÀªÀÄä »jAiÀĪÀgÀÄ PÉÆnÖgÀĪÀ zÁ£À¥ÀvÀæ|| PÁ¦ü PÉýPÉÆArzÀÝjA

zÀ £ÀªÀÄä°è|| ¸ÀªÀĸÁÛ£ÀzÀªÀgÀÄ PÉÆnÖgÀĪÀÅzÉãÉAzÀgÉ|| ²æà ¸ÁgÁéqÉñÀégÀ ¥Àæ

¸À£Àß|| ¸Àé¹Û²æà «dAiÀiÁ¨sÀÄåzÀAiÀÄ ±Á°ªÁºÀ£À ±ÀPÀ ªÀµÀðAUÀ¼ÀÄ 1050 £É gÁ

PÀë¸À£ÁªÀÄ ¸ÀªÀÄävÀìgÀzÀ PÁwðPÀ ±ÀÄzÀÝ 10AiÀÄ®Äè «dAiÀÄ£ÀUÀgÀzÀ gÁdå¢A

zÀ §AzÀAvÁªÀgÀÄ|| ªÀÄÆ®¥ÀÄgÀĵÀgÀÄ|| gÁd ªÀfÓÃgÀ w¥Àà£ÁAiÀÄÌ §AzÀÄ CAPÀ¸À

ªÀÄÄzÀæªÉA¨ÉÆ PÉÆmÉAiÀÄ¤ß PÀnÖ¹ vÀgÀĪÁAiÀÄ|| CwðAiÀÄA¨ÉÆ UÁæªÀÄ ¤

ªÀÄðt ªÀiÁrzÀgÀÄ| C°è ¸ÁªÀðqÉñÀégÀ¸Áé«Ä ¤ªÀiÁðt ªÀiÁr¹zÀgÀÄ|| «ÃgÀ¨sÀ

zÀæ zÉêÀgÀ zÉêÀ¸ÁÛ£À ¤ªÀiÁðt ªÀiÁr¹zÀgÀÄ|| C°èAzÀ CA§®UÉgÉà UÁæªÀÄ ¤ªÀiÁð

t ªÀiÁrzÀgÀÄ|| C°è ªÀÄ£ÉÃzÉêÀgÀÄ gÀAUÀ¸Áé«Ä zÉêÀgÀ ¤ªÀiÁðt ªÀiÁr¹zÀgÀÄ|| D

£ÀÄ UÁæªÀÄPÉÌ UËqÀgÀ £ÉªÀÄ||

PÀ ªÀiÁqÀ¨ÉÃPÉAzÀÄ AiÉÆZÀ£É ªÀiÁr| vÀªÀÄä ¸ÀAUÀqÀ ºÀwð ¸ÁgÁél¢AzÀ §A

zÀAvÁªÀgÀÄ| ®ZÀѪÉÆ£ÉÆgÀÄ ¨ÉƪÀÄä£ÁAiÀÄÌ|| PÁªÀÄ£ÁAiÀÄÌ£À ¸ÀAvÀwAiÀĪÀgÀÄ

||gÀAUÀ£ÁAiÀÄÌ£À PÀj¹ ¬ÄUÁæªÀÄzÀ UËrPÉ ªÀiÁrPÉÆAqÀÄ ºÉÆUÀÄ AiÀÄA§ÄzÁV £ÉÃ

ªÀÄPÁ ªÀiÁrzÀgÀÄ||  ¬iÁZÉUÉ ²ªÁZÁgÀzÀªÀgÀÄ ¨ÁæAºÀtgÀÄ ¸ÀºÁ|| ªÀĺÁgÁ

eÉà ²æAiÀĪÀjUÉ CjPÉ ªÀiÁrzÀÄÝ|| ªÁ°äPÀgÀ PÉÊAiÀÄ°è wÃxÀð ¥Àæ¸ÁzÀ vÉUÉzÀÄ

PÉƼÀÄîªÀzÀÄ ºÉÃUÉ AiÀÄA§zÁV CjPÉ ªÀiÁrPÉÆArzÀÝjAzÀ PÉÆnPÉgÉ ±ÉªÉÆ

gÁAiÀÄ PÉñÀªÀ¥Àà AiÀÄA§ÄªÀgÀ£ÀÄß PÀgÀ¹|| ¤ªÀÅ gÀAUÀ£ÁAiÀÄÌ ºÉýzÀ ªÉÆjUÉ||

zÉêÀgÀ ¥ÀÆeÉ ªÀiÁrPÉÆAqÀÄ ºÉÆVj| §AzÀAvÁªÀjUÉ wÃxÀð ¥Àæ¸ÁzÀ PÉÆlÄÖ

PÉÆAqÀÄ ºÉÆVj AiÀÄA§ÄzÁV ¤ªÀiÁð£À ªÀiÁr¹zÀgÀÄ|| gÀAUÀ£ÁAiÀÄÌ£À PÀgÉzÀÄ

UÁæªÀÄzÀ UËrPÉ PÉ®¸À £ÁAiÀÄÌvÀ£ÀzÀ PÉ®¸À zÉêÀ¸ÁÛ£ÀzÀ AiÀÄd

»A¨sÁUÀ

ªÀiÁ¤PÉ PÉ®¸À ¤ªÀÄä ¥ÀÄvÀæ¥ËvÀæ ¥ÁgÀA¥ÀgÀåªÁV C£ÀĨsÀ«¹

PÉÆAqÀÄ ¸ÀPÀðgÀzÀ ZÁPÀj ªÀiÁrPÉÆAqÀÄ ºÉÆÃUÀÄ AiÉÄA§ÄzÁV|| §gÀ¹

PÉÆlÖ zÁ£À¥ÀvÀæ ||¸À»|| ¬ÄzÀPÉÌ AiÀiÁgÁzÀgÀÆ C¯ÁèAiÀÄAzÀ°è

|| PÁ¹AiÀÄ°è UÉƺÀvÀå ªÀiÁrzÀ ºÁUÉ|| PÀëwæPÀÄ®zÀ CgÀ¸ÀÄUÀ¼ÀÄ C

¯ÁèAiÀÄAzÀ°è ¹AºÁ¸À£ÀPÉÌ zÉÆæºÀ ªÀiÁrzÀ ºÁUÉ||

¸ÀéºÁ¸ÁÛ¢éUÀÄtÄ£ÁA ¥ÀÄtÆåA|| ¥sÀgÀzÀvÁÛ£ÀÄ¥Á®£ÀA|| ¥ÀgÀzÀ

vÁÛ¥ÀºÁgÉãÁ|| ¸ÀézÀvÀÛA ¤µÀá®A¨sÀªÉvï|| ((£ÀªÀÄä »jAiÀĪÀgÀÄ PÉÆ

nÖgÀĪÀ zÁ£À¥ÀvÀæ PÁ¦üAiÀÄ£ÀÄß ¤ªÀÄUÉ PÉÆnÖgÀÄvÉæªÉ|| C¸À°UÉ

¸ÀjAiÀiÁVgÀÄvÉÛ|| ((ªÀÄPÁÌA vÁªÀgÀUÉgÉ|| ¸ÀA¸ÁÛ£ÀzÀ ||¥Á|| ªÉAPÀ

lgÀªÀt¥Àà|| gÁdgÀAUÀ¥Àà gÁd ²gÁ gÀvÀßVj))