PÉÆqÀV£À
f£Á®AiÀÄUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ C£Àé¬ÄPÀ «µÀAiÀÄUÀ¼ÀÄ
qÁ. JA.f. £ÁUÀgÁeï
¸ÀAUÀA
¸Á»vÀåzÀ°è `PÀÄqÀÄPÀA PÀ£ÀßqÀA’ JAzÀÄ GPÀÛªÁVzÉ. EzÀÄ PÀuÁðlPÀzÀ PÉÆqÀV£À ¥ÁæaãÀvÉUÉ ¸ÁQëAiÀiÁV
Qæ.¥ÀÇ.¸ÀĪÀiÁgÀÄ 1£Éà ±ÀvÀªÀiÁ£ÀzÀ°è `¥ÉgÀĪÉýgï’ £ÁAiÀÄPÀgÀ ¥ÉÊQAiÀÄ `LgÀĪÉÄÊ’ ªÉýgÀ ªÀUÀðPÉÌ ¸ÉÃjzÀ `£ÀtÚuï’ D½zÀ, EªÀ£ÀÄ
±ÉʪÀzsÀ«ÄðAiÀiÁVzÀÝ.1 »ÃUÉ ±ÉʪÀzsÀªÀÄðzÀ £É¯ÉAiÀiÁVzÀÝ PÉÆqÀUÀÄ UÀAUÀgÀ PÁ®zÀ°è eÉÊ£ÀzsÀªÀÄðPÉÌ
¥ÉÇæÃvÁìºÀ ¹QÌvÀÄ. PÉÆqÀUÀÄ vÉgÀPÀuÁA©AiÀĪÀgÉUÀÆ ZÁazÀÄÝ, eÉÊ£ÀzsÀªÀÄðzÀ
¥Àæ¨sÁªÀPÉÌ Qæ.±À.5£Éà ±ÀvÀªÀiÁ£ÀzÀ°èAiÉÄà M¼ÀUÁVvÉÛ£ÀߧºÀÄzÀÄ. EzÀPÉÌ ¥ÉÇõÀPÀªÁV
ªÀÄrPÉÃjAiÀÄ vÁªÀÄæ±Á¸À£ÀªÀÅ Qæ.±À.466gÀzÁV vÀ¼ÀªÀ£À£ÀUÀgÀzÀ ²æëdAiÀÄ
f£Á®AiÀÄPÉÌ ¥ÀÇ£ÁqÀÄ bÁ¸ÀºÀ¹Û, JqÉ£ÁqÀÄ, ¸À¥ÀÛ¢ ªÀÄzsÉå §zÀtUÀÄ¥Éà ºÁUÀÆ EvÀgÉ
UÁæªÀÄUÀ¼À£ÀÄß zÁ£À PÉÆlÖ «µÀAiÀÄ w½¸ÀÄvÀÛzÉ. F ±Á¸À£À ¹QÌzÀ ¸ÀܼÀªÀÇ CA¢£À
`PÉÆqÀUÀÆ«ðµÀAiÀÄ’zÀ
¸ÀܼÀªÉÇAzÀgÀ°è PÁgÀt, PÉÆqÀV£À f£Á®AiÀÄzÀ ¥Àæ¸ÁÛ¥ÀUÀ½UÉà C£Àé¬Ä¹PÉƼÀÀÄzÀÄ.
PÉÆqÀUÀÄ f¯ÉèAiÀÄ°è CvÀåAvÀ PÀrªÉÄ ¸ÀASÉåAiÀÄ eÉÊ£À §¸À¢UÀ½ªÉ JA§ÄzÀÄ EA¢£À
avÀæ. ¥ÁæaãÀzÀ°è ¸ÁPÀµÀÄÖ ¸ÀASÉåAiÀÄ°è §¸À¢UÀ½zÀݪÀÅ. Qæ.±À.1004jAzÀ
Qæ.±À.1176gÀªÀgÉUÉ PÉÆqÀUÀ£ÀÄß D½zÀ PÉÆAUÁ¼ÀégÀ PÁ®zÀ°è ªÀÄļÀÆîj£À ¥Á±Àéð£ÁxÀ,
ZÀAzÀæ£ÁxÀ, ±ÁAw£ÁxÀ §¸À¢UÀ¼ÀÄ ¤«ÄðvÀUÉÆAqÀªÀÅ. zÁæ«qÀ ¸ÀAWÀ £ÀA¢UÀt
EgÀÄAUÀ¯Á£ÀéAiÀÄzÀ ¥ÀŵÀà¸ÉãÀ ¹zÁÞAvÀzÉêÀgÀ ²µÀå ²æà UÀÄt¸ÉãÀ¥ÀArvÀ
ªÀÄļÀÆîgÀÄ §¸À¢UÀ¼À ¤ªÀiÁðt ¥ÉæÃgÀPÀ±ÀQÛ ºÁUÀÄ ¥Àæ¨sÁªÀ±Á° DVzÀÝgÀÄ. EªÀgÀÄ
ºÉÆAiÀÄì¼À zÉÆgÉ «£ÀAiÀiÁ¢vÀå¤UÉ UÀÄgÀĪÁVzÀÄÝ Qæ.±À.1064gÀ°è ¸ÀÄgÉÃAzÀæ¯ÉÆÃPÀ
¸ÉÃjzÀgÀÄ JA§ ªÀiÁ»wAiÀÄÆ EzÉ.2
PÉÆAUÁ¼ÀégÀÄ UÀAUÀgÀ ¥Àæ¨sÁªÀPÉÌ M¼ÀUÁV eÉÊ£ÀzsÀªÀÄðªÀ£ÀÄß C£ÀĸÀj¹zÀgÀÄ.
DzÀgÉ CªÀgÀÄ PÉÆqÀVUÉ AiÀiÁªÁUÀ §AzÀgÀÄ! CªÀgÀ ªÀÄÆ®zsÀªÀÄð CzÉà DVvÉÛÃ! CªÀgÀÄ
UÀAUÀjUÀÆ ªÉÆzÀ¯Éà §A¢zÀÝgÉ C£ÀĸÀj¹zÀ zsÀªÀÄðzÀ ªÀÄA¢gÀzÀ gÀZÀ£ÉUÀÆ PÁgÀt
ªÁUÀÄvÁÛgÉ.
¸ÀAUÀA ZÉÆüÀgÀÄ PÁªÉÃj ¥ÀÇA¥ÀnÖ£ÀªÀiï gÁdzsÁ¤AiÀÄ£ÀÄß Qæ.±À. -3£ÉÃ
±ÀvÀªÀiÁ£ÀzÀ°è D¼ÀÄwÛzÀÝgÀÄ. ¸ÀªÀÄÄzÀæ PÉÆgÉvÀ¢AzÀ D gÁdzsÁ¤ £Á±ÀªÁ¬ÄvÀÄ. DUÀ ZÉÆüÀgÀÄ,
PÉÆAUÁ¼ÀégÀÄ D¼ÀÄwÛzÀÝ M¾õÉAiÀÄÆgÀ£ÀÄß DPÀæ«Ä¹ gÁdzsÁ¤ ªÀiÁrPÉÆAqÀgÀÄ.3 ¸ÀļÀÄUÉÆÃqÀÄ ¸ÉÆêÀĪÁgÀ
UÁæªÀÄzÀ (C.UÀÆ.vÁ.) Qæ.±À.1079-80gÀ ±Á¸À£ÀzÀ°è4 PÉÆqÀV£À PÉÆAUÁ¼ÀégÀ
£Á®Ì£ÉAiÀÄ zÉÆgÉ(!)gÁeÉãÀÝç ¦æxÀÄ«Ã PÉÆAUÁ¼Àé£À£ÀÄß ªÀtÂð¸ÀĪÀ°è ªÀĺÁªÀÄAqÀ¯ÉñÀégÀA
`M¾õÉAiÀÄÆ¥ÀÅàðgÁ¢üñÀégÀA dmÁZÉÆüÀ PÀļÉÆÃzÀAiÀiÁ....²æêÀÄzÁæeÉãÀÝç ¦æxÀÄ«
PÉÆAUÁ¼ÀéA’ §¸À¢ PÀnÖ¹zÀ «µÀAiÀÄ ºÉýzÉ.5 E°ègÀĪÀ PÉÆAUÁ¼ÀégÀ£À
©gÀÄ¢¤AzÁV, wgÀÄZÀ£Á¥À½îAiÀÄ ¸À¤ºÀzÀ MgÉAiÀÄÆj£À D½éPÉVzÀݪÀgÀÄ; CzÀÄ
DPÀæ«ÄvÀªÁzÀ ªÉÄÃ¯É PÉÆqÀV£ÀvÀÛ §A¢gÀĪÀAwzÉ JA§ ¸ÀÆZÀ£É PÁtÄvÀÛzÉ. CAzÀgÉ
Qæ.±À.2-3£Éà ±ÀvÀªÀiÁ£ÀzÀ°è PÉÆqÀVUÉ §AzÀÄ ªÀÄÄAzÉ UÀAUÀgÀ ¸ÁªÀÄAvÀgÁVgÀ¨ÉÃPÀÄ.
ZÉÆüÀ £Ár£À°èzÁÝUÀ §ºÀıÀB ²ªÀzsÀªÀÄðªÀ£ÀÄß ¥Á°¹zÀªÀgÀÄ PÉÆAUÁ¼ÀégÀÄ. PÉÆqÀVUÉ
§AzÀ ªÉÄÃ¯É f£ÀzsÀªÀiÁð£ÀÄ AiÀiÁ¬ÄUÀ¼ÁVgÀ¨ÉÃPÀÄ. ªÀÄÄAzÉ CªÀgÀÄ PÀnÖ¹zÀ
§¸À¢UÀ¼Éà EzÀPÉÌ ±Á¸À£ÉÆÃPÀÛ ¸ÁQë ºÁPÀÄvÀÛzÉ. CzÁV Qæ.±À.¥ÀæxÀªÀiÁzsÀð PÁ®zÀ°è
CªÀgÀÄ eÉÊ£ÀzsÀªÀÄðªÀ£ÀÄß C£ÀĸÀj¸ÀvÉÆqÀVzÀÝgÉAzÀgÉ §¸À¢UÀ¼À£ÀÄß CxÀªÁ
f£À²®àUÀ¼À£ÀÆß DgÁ¢ü¸ÀvÉÆqÀVgÀ¨ÉÃPÀÄ. EªÀgÀÄ PÉÆrUÀ£À ªÉÆzÀ®Ä
PÉÆAUÁ¼ÀégÉ£ÀߨÉÃPÀÄ. CzÀÄ ªÉÆzÀ°UÉ zÀQët PÉÆqÀV£À ¨sÁUÀªÁV¢ÝgÀ¨ÉÃPÀÄ.
PÉÃgÀ¼ÀzÀ UÀrUÉ ºÉÆA¢PÉÆAqÀ Vj±ÉæÃtÂAiÀÄ §¢UÉ ªÀÄAZÀ½î UÁæªÀÄ«zÀÄÝ
PÉÆqÀUÀÄ-PÉÃgÀ¼ÀUÀ½UÉ ¸ÀÄ®¨sÀªÁV zÁn §gÀĪÀ UÁæªÀĪÁVzÉ. PÉÃgÀ¼ÀzÀ°è eÉÊ£À
ºÁUÀÄ ¨ËzÀÞzsÀªÀÄð ¥Àæ¸ÁgÀ«zÀÄݪÀÅ. CªÀÅUÀ¼À°èAiÀÄ DgÁzsÀ£Á PÉÃAzÀæUÀ½UÉ `¥À½î’ JA§ ºÉ¸ÀgÀÄUÀ½zÀݪÀÅ.6 EA¢UÀÆ PÉÆqÀV£À°è `¥À½î’ JA§ ºÉ¸ÀgÀÄ. C£ÉÃPÀ DgÁzsÀ£Á
PÉÃAzÀæUÀ¼ÀÄ ºÉ¸ÀgÁVzÉ. `ªÀĹÃzÉ’UÀ½UÉ PÉ®ªÉqÉ ‘¥À½î ªÀĹÃzÉ’ J£ÀÄߪÀÅzÀÄAlÄ. zÀ°vÀ ªÀUÀðzÀ
PÉA§nÖUÀ¼ÀÄ DgÁzsÀ£Á £É¯ÉUÉ `¥À½î¨ÁV®Ä’ JAzÀÄ ©¢gÀÄPÀrØUÀ¼À ZËPÀlÄÖ gÀa¹ ºÉüÀĪÀÅzÀÄAlÄ. EzÀÄ £Á¥ÉÇÃPÀÄè §½
¨ÉÃvÀÄUÁæªÀÄzÀ ªÀÄQ̱Á¸ÁÛ«£À §½AiÀÄ PÉA§nÖUÀ¼À §½ PÀAqÀħgÀÄvÀÛzÉ. F
ªÀÄQ̱Á¸ÀÛªÀÅ eÉÊ£ÀªÀÄÆ®zÀªÀgÁV PÉÆqÀªÁZÀgÀuÉUÀ¼À£ÀÄß DZÀj¹ `PÉÆArÃgï’ JA§ `ªÀÄ£ÉvÀ£À’zÀ ºÉ¸ÀgÀÄUÉÆAqÀªÀgÀÄ ¨ÉÃvÀÄ
§½ EzÀÄÝ, ªÀÄ£ÉvÀ£ÀzÀ ¥ÀgÀA¥ÀgÉAiÀÄ »£É߯ÉAiÀÄ£ÀÄß ºÉüÀÄvÁÛgÉ.
ªÀÄQ̱Á¸ÁÛ«£ÉÆqÀ£É PÉÃgÀ¼ÀzÀ PÀqɬÄAzÀ §gÀĪÀ°è eÉÆvÉAiÀiÁV EªÀgÀÆ §AzÀªÀgÀAvÉ
F ªÀÄQ̱Á¸ÀÛçªÀÅ £É¯É ªÀÈvÁÛPÁgÀ C¢üµÁ×£ÀzÀ gÀZÀ£ÉAiÀÄ£ÀÄß ºÉÆA¢zÀÄÝ ¥ÁæaãÀ
eÉÊ£À ªÁ¸ÀÄÛ«£À ¸ÀÆZÀ£ÉAiÀÄ£ÀÄß ¤ÃqÀĪÀAwzÉ.
ªÀÄAZÀ½î UÁæªÀÄzÀ £ÉgÉVgÀĪÀ PÀÄað UÁæªÀÄzÀ°èzÀÝ `UÀAzsÀªÀð ¨sÉÊgÀªÀ’ ªÀÄÆwð ²®à, `AiÀÄPÀë’ (eÉÊ£À) £ÉƧâ£À
gÀÆ¥ÀªÉ£ÀÄߪÀAwzÉ. ¸À¤ºÀzÀ AiÀĪÀPÀ¥ÁrAiÀÄ ¥ÀgÀzÀAqÀ ªÀÄ£ÉvÀ£ÀzÀ
`zsÀªÀÄðzÉêÀvÉ’AiÀÄÆ
AiÀÄQëAiÀÄ£ÀÄß ¥Àæw¤¢ü¸ÀÄ ªÀAwzÉ. CAzÀgÉ eÉÊ£ÀzsÀªÀÄð ¥Àæ¨sÁªÀªÀÅ »ÃUÉ. ²®à,
§¸À¢AiÀÄ ««zsÀ gÀÆ¥ÀUÀ¼À°è ¥ÁæaãÀ¢AzÀ®Æ PÁt¹PÉÆArgÀĪÀ ¸ÀÆZÀ£ÉUÀ¼ÀÄ
PÁt§gÀÄvÀÛªÉ. »ÃUÁV PÉÆqÀV£À f£Á®AiÀÄUÀ¼À ¸ÁPÀµÀÄÖ ¥ÁæaãÀªÁzÀAxÀªÀÅ JA§ÄzÀÄ
Cj«UÉ §gÀÄvÀÛzÉ. UÀÄqÁߥÀÅgÀzÀ Qæ.±À. ¸ÀĪÀiÁgÀÄ 5£Éà ±ÀvÀªÀiÁ£ÀzÀ PÀzÀA§
gÀ«ªÀªÀÄð£À ±Á¸À£ÀzÀ°è:
`UÀAYÎ ¥ÀÅ£Áßl PÉÆYÁμÀ ¥ÁuÁØöåG¥ÁzÀAiÀÄB’
JA¢gÀĪÀ°è PÀzÀA§gÀÄ PÉÆAUÁ¼ÀégÀ£ÀÄß UÉ¢ÝzÀÝ §UÉÎ Qæ.±À.5£ÉAiÀÄ
±ÀvÀªÀiÁ£ÀzÀ PÉÆAUÁ¼ÀégÀ PÉÆqÀÄV£À°èAiÀÄ C¹ÛvÀézÀ §UÉÎ ±Á¸À£ÉÆÃPÀÛªÀV
UÀªÀĤ¸À§ºÀÄzÁVzÉ. CzÁV 5£Éà ±ÀvÀªÀiÁ£ÀzÀ°è PÉÆqÀUÀÄ ªÀÄÄRå ©Ãr£À°èAiÉÄ
PÉÆAUÁ¼ÀégÀÄ gÀƦ¹zÀÝ f£Á®AiÀÄUÀ½¢ÝgÀ®Ä ¸ÁPÀÄ. `UÀYÁÎ’ `PÉÆYÁμÀ’ JAzÀÄ ¥ÀævÉåÃPÀªÁV UÀAUÀgÀ£ÀÄß
ªÀÄvÀÄÛ PÉÆAUÁ¼ÀégÀ£ÀÄß ¸ÀÆa¹gÀĪÀ°è E§âgÀ D½éPÉAiÀÄ£ÀÄß ¸ÀÆa¹gÀĪÀAwzÉ. D
ºÉÆwÛUÉ UÀAUÀgÀ ¸ÁªÀÄAvÀgÁVAiÉÆà CxÀªÁ ¥ÀævÉåÃPÀªÁV D¼ÀÄwÛzÀÝ PÉÆAUÁ¼ÀégÀÄ
PÀzÀA§gÀ ¸ÁªÀÄAvÀgɤ¹gÀ¨ÉÃPÀÄ. vÀzÀ£ÀAvÀgÀ ²æÃ¥ÀÅgÀĵÀ£À PÁ®zÀ ºÉÆwÛUÉ UÀAUÀgÀ
¸ÁªÀÄAvÀgɤ¹AiÉÆà CxÀªÁ PÉÆqÀV£À ¨sÁUÀUÀ¼À£ÀÄß ¸ÀévÀAvÀæªÁV D½PÉÆArgÀ¨ÉÃPÀÄ.
EªÀgÀ£ÀÄß ‘ªÀÄzsÀåAvÀgÀ PÉÆAUÁ¼Àé’gÉAzÀÄ PÀgÉAiÀĨÉÃPÀÄ. EªÀgÀ
£ÀAvÀgÀ ZÉÆüÀjAzÀ ¥ÀæwµÁצvÀ£ÁzÀ PÉÆAUÁ¼ÀégÀ ªÀĤd UÀAUÀgÀ «gÀÄzÀÞ ZÉÆüÀgÉÆqÀ£É
AiÀÄÄzÀÞzÀ°è ¥Á¯ÉÆÎAqÀÄ dAiÀÄ vÀAzÀÄ Qæ.±À.1004gÀ°è gÁeÉÃAzÀæ ZÉÆüÀ ¥ÀAZÀªÀ£ï
ªÀĺÁgÁAiÀĤAzÀ `PÀëwæAiÀÄ ²SÁªÀÄtÂ’ JAzÀÄ ªÀiÁ®«éAiÀÄ°è ¥ÀmÁÖ©ü²PÀÛ£ÁzÀ `ªÀĤd’£ÀÄ PÉÆAUÁ¼ÀégÀ ¥ÉÊQAiÀĪÀ£É¤¸ÀÄvÁÛ£É.
PÉÆ£ÉAiÀÄ PÉÆAUÁ¼ÀégÀ ¥ÉÊQ `ªÀĤd’ ¥ÀlÖUÉÆAqÀ ªÉÄÃ¯É d£À¸ÀªÀÄAiÀÄPÉÌ vÀĸÀÄ ¨ÉA§® MzÀVzÀAvÁUÀÄvÀÛzÉ.
Qæ.±À.466gÀ ªÀÄrPÉÃjAiÀÄ vÁªÀÄæ¥ÀlzÀ°è7 `UÀAeÉ£ÁqÀ ¤UÀÄÎðAzÀ’zÀ £ÁAiÀÄPÀ£ÀÄ UÀAUÀgÀ
¸ÁªÀÄAvÀ£ÁVzÀÝ «µÀAiÀÄ«zÉ. §ºÀıÀB ¸ÁªÀÄAvÀ£À ªÀA²PÀ zÉÆgÉAiÀÄÄ ²æÃ¥ÀÅgÀĵÀ£À
PÁ®zÀ°è vÀ£Àß gÁtÂAiÀÄ ¸À®ÄªÁV ²æà ¥ÀÅgÀĵÀ£À°è ©ü£Àß«¹zÁUÀ f£Á®AiÀÄPÉÌ zÀwÛ
¤ÃrzÀ£ÀAvÉ.8 Qæ.±À. 978gÀ ¥ÉUÀÆÎgÀÄ
±Á¸À£ÀzÀ°è ²æÃ¥ÀÅgÀĵÀ ªÀĺÁgÁdgÀ zÀwÛ JAzÀÄ GPÀÛªÁVzÉ.9 §ºÀıÀB ¤UÀÄð£ÀÝ gÁd£À gÁtÂ
PÁAzÀaÑAiÀÄ D¼ÀAiÀÄPÀÌ£ÀÄUÀÄtªÁV F zÀwÛ zÁ£ÀªÀ£ÀÄß ¥ÉUÀÎzÀÆgÀÄ (¥ÉUÀÆÎgÀÄ)
§¸À¢UÉ ¤ÃrgÀ¨ÉÃPÀÄ. CAzÀgÉ ¥ÉUÀÆÎj£À°è 8£ÉAiÀÄ ±ÀvÀªÀiÁ£ÀzÀ°èAiÉÄà §¸À¢ EzÀÝ
¸ÀÆZÀ£ÉAiÀÄ£ÀÄß CzÀÄ ¤ÃqÀÄvÀÛzÉ. EzÀ®èzÉ zÀQët PÉÆqÀV£À ºÀÄrPÉÃjAiÀÄ §½
ºÉʸÉÆqÀÆèj£À zÉêÀgÀPÉgÉAiÀÄ §½ C¥ÀæPÀnvÀ Qæ.±À. 7-8£Éà ±ÀvÀªÀiÁ£ÀzÀ °¦AiÀÄ
C¥ÀÇtð vÀÄAqÀÄ ±Á¸À£À ®¨sÀåªÁVzÉ. ±Á¸À£ÀzÀ°è `zsÀªÀÄð’ ªÀ£ÀÄß `C¿ÂvÀÛqÉ’ JA§ ±À§ÝUÀ½ªÉ. EzÀÄ F UÁæªÀÄzÀ
£ÉgÉAiÀÄ°èzÀÝ eÉÊ£À ¥Àæ¨sÁªÀ, eÉÊ£ÀUÀÄgÀÄUÀ¼ÀÄ, f£Á®AiÀÄ«¢ÝgÀĪÀAxÀ
¸ÀAzÀ¨sÀðªÀ£ÀÄß vÉÆÃgÀĪÀAwzÉ. D PÁ®zÀ°èAiÀÄ PÉÆqÀV£À ±Á¸À£ÀUÀ¼ÀÄ ¸ÁªÀiÁ£ÀåªÀV
eÉÊ£À ¸ÀªÀÄAiÀĪÀ£ÀÄß vÉÆÃgÀĪÀAxÀªÁVªÉ. F ±Á¸À£À PÉÆqÀV£À ªÉÆzÀ® PÀ£ÀßqÀ
±Á¸À£ÀªÀÇ ºËzÀÄ.10
UÀAUÀ ²æÃ¥ÀÅgÀĵÀ£À PÁ® Qæ.±À. (725-788), `²æà ¥ÀÅgÀĵÀ ªÀĺÁgÁdgÀ zÀwÛ’ §ºÀıÀB F PÁ®zÀ°è DVzÀÄÝzÀ£ÀÄß
Qæ.±À. 978gÀ ¥ÉUÀÆÎgÀÄ §¸À¢ ±Á¸À£ÀzÀ°è ¸ÁAPÉÃwPÀªÁV ¸ÀÆa¹zÀAwzÉ. ºÉʸÉÆqÀÆèj£À
±Á¸À£ÀzÀ ±À§ÝUÀ¼À ¸ÀÆZÁåxÀðªÀ£ÀÄß C£Àé¬Ä¹PÉƼÀÄîªÀÅzÁzÀgÉ ²æà ¥ÀÅgÀĵÀ£À
PÁ®PÀÆÌ ªÀÄÄAa¤AzÀ¯ÉÆà CxÀªÁ CªÀ£À PÁ®zÀ°èAiÉÄà F §¸À¢ ¤ªÀiÁðtªÁVgÀĪÀAwzÉ. F
§¸À¢/f£Á®AiÀÄUÀ½AzÁV 7-8£Éà ±ÀvÀªÀiÁ£ÀzÀ°èAiÀÄÆ eÉÊ£À¸ÀªÀÄAiÀÄ
¥Àæ¨sÁªÀ±Á°AiÀiÁVzÀÝ PÀÄgÀĺÀÄUÀ¼ÀÄ JzÀÄÝ PÁtÄvÀÛªÉ.
zÀQët PÉÆqÀV£À F ¥Àj¸ÀgÀzÀ°è vÉgÁ®Ä (<xÉÃgÁ®Ä<xÉÃgÁ¼ÀÄ=xÉÃgÀ ºÁ¼ÀÄ!)
JA§ ¨ËzÀÞ ¥Àæ¨sÁ«vÀ ¸ÀܼÀ£ÁªÀĪÀÇ PÀAqÀħgÀÄvÀÛzÉ. eÉÆvÉUÉ EzÉà UÁæªÀÄzÀ°è `PÀtðzÉêÀvÉ’ JA§ PÀªÀÄ®zÀ ªÉÆUÀÄÎ »r¢gÀĪÀ
¸ÁÜ£ÀPÀ ¹ÛçÃzÉêÀvÉAiÀÄÆ DgÁzsÀ£ÉUÉƼÀÄîwÛzÉ. `PÀtð<PÀgÀt’ JA§ÄzÀÄ eÉÊ£ÀzsÀªÀÄðzÀ°è
AiÉÆÃUÀPÉÌ ¥Àj¨sÁµÉAiÀiÁV §gÀÄvÀÛzÉ (PÀgÀt UÀæAxÀ, PÀgÀtAiÉÆÃUÀ EvÁå¢) C®èzÉ
`xÉÃgÀ’ JA§ ±À§ÝªÀÅ ¨ËzÀÞzÀ°èAiÀÄAvÉ
eÉÊ£ÀzsÀªÀÄðzÀ°èAiÀÄÆ ªÀÄĤ-AiÀÄw ªÀUÀðPÉÌ C£ÀéAiÀÄ ±À§ÝªÁVzÉ. »ÃUÁV
vÉgÁ®Ä<xÉÃgÀºÁ¼ÀÄ ¥Á¼ÀÄ©zÀÝ ¨ËzÀÞ AiÀiÁ eÉÊ£À ªÀ¸ÀwAiÀÄ
UÁæªÀĪÁV¢ÝgÀ§ºÀÄzÀÄ. C°è `¨ÉƪÀÄäAf’ JA§ ºÉ¸Àj£À vɼÀĺÉƼÉAiÀÄÄ
PÀtðzÉêÀvÁ zÉÃUÀÄ®zÀ §¢UÉ ºÀjAiÀÄÄvÀÛzÉ. ºÉƼÉUÉ D ºÉ¸ÀgÀÄ ¤ÃrgÀĪÀÅzÀ£ÀÄß
£ÉÆÃrzÀgÉ §æºÀäzÉêÀgÀ ¸ÀA§A¢üAiÀiÁV PÁtÄvÀÛzÉ. CAzÀgÉ zÉêÀvÉAiÀÄ £É¯ÉAiÀÄÄ
eÉÊ£À ¥ÀgÀA¥ÀgÉAiÀÄ ¥Àæ¨sÁªÀzÁÝVzÀÝAvÉ PÁtÄvÀÛzÉ. §ºÀıÀB `vÉgÁ®Ä (xÉÃgÀºÁ¼ÀÄ!)’ ªÉÆzÀ°UÉ ¨ËzÀޣɯÉAiÀiÁVzÀÄÝ
£ÀAvÀgÀ eÉÊ£À¸ÀªÀÄAiÀÄPÉÌ vÉgÉzÀÄPÉÆAqÀAwzÉ. F »£É߯ÉAiÀÄ°è `vÉgÁ®Ä’«£À°è ¥ÁæaãÀ §¸À¢AiÉÆAzÀÄ
E¢ÝgÀĪÀ zÀlÖ ¸ÁzsÀåvÉAiÀÄ£ÀÄß vÉUÉzÀĺÁPÀĪÀAw®è. PÉÆqÀV£À CvÀåAvÀ ¥ÁæaãÀ
§¸À¢AiÀiÁVzÀÝgÀ®Æ ¸ÁPÀÄ. zÀQët PÉÆqÀV£À F ¥Àj¸ÀgÀzÀ ¸ÀÄvÀÛ £ÀªÀÄUÉ ©½AiÀÄÆgÀÄ,
¥ÉUÀÆÎgÀÄUÀ¼À 8-9£Éà ±ÀvÀªÀiÁ£ÀzÀ ±Á¸À£ÉÆÃPÀÛ §¸À¢ ºÁUÀÆ eÉÊ£ÀAiÀÄwUÀ¼À
ºÉ¸ÀgÀÄUÀ¼ÀÄ PÀAqÀħgÀĪÀ°è ªÉÄð£À ¸ÁzsÀåvÉUÉ EA§Ä zÉÆgÉAiÀÄÄvÀÛzÉ. F
¸ÀA§AzsÀzÀ f£ÀPÁqÀÄUÀ¼ÀÆ (zÉêÀgÀPÁqÀÄUÀ¼ÀAvÉ) PÀAqÀħgÀĪÀÅzÀÄ «²µÀÖ.
Qæ.±À.888gÀ §½AiÀÄÆgÀÄ ±Á¸À£ÀªÀÅ11 C°èzÀÝ
(EªÀÄär gÁZÀªÀÄ®è-UÀAUÀ zÉÆgÉ PÁ®zÀ ¥ÉtÂÚUÀqÀYÎzÀ ¸ÀvÀåªÁPÀå
f£Á®AiÀÄzÀ ¥Àæ¸ÁÛ¥À ªÀiÁqÀÄvÀÛ CzÀPÉÌ MzÀVzÀ UÁæªÀÄzÁ£À, ¥Àj¸ÀgÀ, AiÀÄw, ¨sÀvÀÛzÀ
¤ÃrPÉAiÀÄ ¥ÀjªÀiÁt gÀPÀëuÉAiÀÄ ºÉÆuÉ EvÁå¢UÀ¼À PÀÄjvÀÄ ºÉýzÉ. ²ªÀt¤Ý ¹zÁÞ£ÀÛgÀ
¨sÀlgÀ ²µÀå ¸ÀªÀéðt¤Ý zÉêÀjUÉ, ©½AiÀÄÆgÀÄ, ¥À¤ß¥Àð½î §½AiÀÄÆgÀÄ ¸À»vÀªÁV
ºÀ£ÉßgÀqÀÄ ºÀ½îUÀ¼À£ÀÄß (¥À¤ ¤Ãgï¥À½î-E¥ÀÅð ®PÀëtwÃxÀð!) ¸ÀªÀð¨ÁzÁ ¥ÀjºÁgÀªÁV
zÁ£À PÉÆnÖgÀĪÀ°è C°èzÀÝ f£Á®AiÀÄ-§¸À¢AiÀÄ C¹ÛvÀéªÀ£ÀÄß vÉÆÃj¸ÀĪÀAwzÉ. F
zÁ£ÀªÀ£ÀÄß vÉÆA§vÁÛgÀÄ ¸Á¹ªÀðgÀÄ, ªÀÄAiÀiÁåªÀÄAvÀgÀÄ ¨ÉzÉÆÝgÉUÀgÉ J¿é¢ªÀÄågÀÄ,
¸ÁQëUÀ¼ÀÄ EzÀ£ÀÄß PÁ¥ÀÅ (gÀQë¸ÀÄ) ªÀiÁqÀĪÀªÀgÀÄ ±Á¸À£À ªÀįɸÁ¹ªÀéðgÀÄ
ªÀÄAiÀÄÄäªÀéðgÀÄA, ªÀÄAiÀiÁݪÀÄjUÀgÀÄA’ JA¢zÉ. PÀ£ÀßqÀ PÀ£ÀßqÀ ¤WÀAlÄ `zÁªÀÄjUÀ’ JAzÀgÉ AiÉÆÃzsÀ, ¨sÀl JA¢zÉ.
`ªÀÄAiÀiÁݪÀÄjUÀgÀA’ JAzÀgÉ LzÀÄ d£À ¨sÀlgÀÄ
JA¢zÀÝgÀÆ E°è ªÀÄÆgÀÆ ±À§ÝUÀ¼À£ÀÄß ¥ÀævÉåÃPÀ ±À§ÝUÀ¼ÁV ºÉüÀ¯ÁVzÉ. CAvÁV
ªÀÄAiÀiï+zÁªÀÄjUÀgÀÄA JAzÀÆ ©r¹PÉƼÀÄîªÀ ¸ÁzsÀåvÉ EzÉ. `ªÀÄAiÀÄÄäªÀéðgÀÄA’ JA¢gÀĪÀ°è C£ÀĸÁégÀ `A’ §A¢gÀĪÀ PÁgÀt, ¥ÀævÉåÃPÀ
±À§ÝªÁV `ªÀÄAiÀiÁݪÀÄjUÀgÀÄA’ PÁt§gÀĪÀ°è LzÀÄ zÁªÀÄjUÀgÀÄ, J£ÀÄߪÀÅzÀQÌAvÀ f£Á®AiÀÄzÀ gÀPÀëuÉVzÀÝ
ªÉüɪÁ½ §UÉAiÀÄ f£ÀªÉüÀªÁ½UÀ¼ÁV¢ÝgÀ§ºÀÄzÀÄ; ºÁUÀÆ `¥ÉtÂÚUÀqÀYÎ’ CAzÀgÉ PÀqÀAUÀ¢AzÀ
(UÀÄqÉÆØÃtÂ) gÀQëvÀªÁzÀ «±À®ªÁzÀ ¥À£Àåd«ÄãÀÄ (PÉÆqÀV£À°è ¥À£Àåd«ÄãÀÄUÀ¼ÀÄ
§ºÀ¼À ¥sÀ®ªÀvÁÛzÀ «±Á®ªÁzÀ PÀȶ d«ÄãÀÄUÀ¼ÁVªÉ. ºÁ¯ÉÃj CgÀ¸ÀgÀ PÁ®zÀ°è CªÉ®è
gÁdgÀ SÁ¸ÀV PÀȶ d«ÄãÀÄUÀ¼ÁV zÀ°vÀ ªÀUÀðzÀ PÉA§nÖUÀ¼ÀÄ D d«ÄãÀÄUÀ¼À PÀȶ
PÁAiÀÄðPÉÌ ¤AiÀÄÄPÀÛgÁVgÀÄwÛzÀÝgÀÄ; PÀ®åzÀ°è PÉA¥ÉÃUËqÀ¤UÉ ¥À£Àåd«ÄävÀÄÛ;
¥ÁªÀUÀqÀzÀ°èAiÀÄÆ ¥À£Àå d«ÄãÀÄ ¥ÀzÀÝw EvÀÄÛ. F »£É߯ɬÄAzÀ®Æ UÀªÀĤ¹zÀgÉ
¥ÉUÀÆÎgÀÄ §¸À¢UÉ PÉÆnÖzÀÝ d«ÄãÀÄ §ºÀ¼À ¥sÀ®ªÀvÁÛVzÀÄÝ, ºÁUÀÆ £ÉgÉAiÀÄ
UÁæªÀÄUÀ¼À°èAiÀÄÆ CAxÀ d«ÄãÀÄUÀ½zÀÄÝ CªÀÅUÀ¼À gÀPÀëuÉUÉ `ªÀÄAiÀiÁݪÀÄjUÀgÀÄ’ EzÀÝgÉ£ÀߧºÀÄzÁVzÉ. F
zÀȶ֬ÄAzÀ `¥ÉtÂÚPÀqÀAUÀ’zÀ d«ÄãÀÄ, PÉÆqÀV£À ªÉÆzÀ® `¥À£Àå d«ÄãÀÄ’«£À G¯ÉèÃR 9£Éà ±ÀvÀªÀiÁ£ÀzÀÄÝ JAzÀÄ
G¯ÉèÃT¸À¨ÉÃPÁUÀÄvÀÛzÉ. ºÁ¯ÉÃj CgÀ¸ÀgÀ PÁ®zÀ°è ©½AiÀÄÆgÀÄ ¥À¤ß¥Ààð½î ¥Àj¸ÀgÀPÉÌ
¸À«ÄÃ¥ÀzÀ PÀÄlÖUÁæªÀÄzÀ ¥À£Àåd«ÄãÀ£ÀÄß `±ÀÄgÀÄ¥À£Àå’ J£ÀÄßwÛzÀÝgÀÄ; PÀPÀÌn
(ªÀÄzsÀåPÉÆqÀUÀÄ) §½ `£ÀqÀÄ¥À£Àå’, C¥ÀàAUÀ¼À (GvÀÛgÀ PÉÆqÀUÀÄ)zÀ ¥À£Àåd«ÄãÀ£ÀÄß `PÉƣɥÀ£Àå’ J£ÀÄßwÛzÀÝgÀÄ. EªÀPÉÌ®è
§ºÀıÀB ¥ÀǪÀð ªÀiÁzÀjAiÀiÁV ©½AiÀÄÆgÀÄ f£Á®AiÀÄzÀ `¥ÉtÂÚ PÀqÀAUÀ’zÀ d«ÄãÀÄ `¥À£Àå’zÀ ¥ÀjPÀ®à£ÉUÉ
ªÀiÁvÀÈPÉAiÀiÁVgÀĪÀAwzÉ. PÀ£ÀßqÀ ¤WÀAn£À°è ¥ÀtÂÚ=¥ÀtÂÚAiÀÄ=¸ÁUÀĪÀ½ ¨sÀÆ«Ä
JAzÀÄ CxÀð«zÉ. vÀ«Ä½£À°è eÁÕw ¥ÀzÀUÀ¼ÁV ¥ÀuÉÊ, ¥ÀuÉÚ Ê JA§ ±À§ÝUÀ½ªÉ. PÉÆqÀV£À
ªÀiËQÛPÀ PÀ«AiÀÄ ZÀAzÀæ£ÁxÁµÀÖPÀzÀ°è `¥ÉtÂÚUÀAqÀ®Ä’ (PÉgÉAiÀÄ £ÉgÉVzÀÝ «±Á®ªÁVzÀÝ
d«Ää£À PÁgÀt !) JA§ ±À§Ý ¥ÀæAiÉÆÃUÀªÀÇ EzÉ.12 F «µÀAiÀÄUÀ¼É®èzÀgÀ
PÉÆæÃrÃPÀgÀtzÀ°è ©½AiÀÄÆj£À ¥ÉtÂÚUÀqÀYÎzÀ ¸ÀvÀåªÁPÀå f£Á®AiÀÄ §ºÀ¼À ¥Àæ¹zÀÞ
ºÁUÀÆ gÁdªÀiÁ¤vÀªÁzÀ f£Á®AiÀĪÁV ¸ÀAgÀQëvÀªÁVvÀÄÛ. f£ÀAiÀÄw ¸ÀªÀðt¤Ý zÉêÀgÀÆ
¥Àæ¨sÁªÀ±Á°AiÀiÁVzÀÝ JAzÀÆ ¨sÁ«¸À§ºÀÄzÁVzÉ. F §¸À¢UÉ `JtÄÖ£ÀÆgÀÄ MvÉÛªÀÄÄA’ (PÉÆqÀV£À°è EzÀÄ ¨sÀnÖ¨sÀÆ«Ä
¥ÀjªÀiÁtzÀAvÉ, ¸ÀÆZÀPÀªÁzÀ ±À§Ý. MAzÀÄ ¨sÀnÖ ¨sÀÆ«ÄUÉ ªÀÄÆgÀƪÀgÉ JPÀgÉ
¸ÀĪÀiÁgÀÄ ¥ÀæªÀiÁt CAvÁVð£À ±ÀvÀªÀiÁ£ÀzÀ F ±À§Ý ¨sÀÆ¥ÀjªÀiÁtªÁaAiÀiÁVzÉ)
C£ÀßzÁ£À ¤ÃrzÀ «µÀAiÀÄ w½AiÀÄÄvÀÛzÉ.
Qæ.±À.978gÀ ¥ÉUÀÆÎgÀÄ ²¯Á±Á¸À£ÀzÀ°è13 gÀPÀ̸ÀUÀAUÀ£ÀÄ ¨ÉzÉÆݾUÀgÉ
(®PÀëöätwÃxÀð £À¢ ¥Àj¸ÀgÀ)AiÀÄ£ÀÄß D¼ÀÄwÛzÁÝUÀ UÀÄt¸ÉãÀ¥ÀtÂØvÀ ¨sÀmÁÖgÀPÀ£À
²µÀå C£ÀAvÀ«ÃAiÀÄðAiÀÄåUÀ½UÉ ¥ÉǸÀªÁqÀUÀ ªÀÄvÀÄÛ ¥ÉUÀÎzÀÆgÀÄ UÁæªÀÄUÀ¼À£ÀÄß,
¥ÉUÀÎzÀÆj£À §¸À¢AiÀÄ ¤ªÀðºÀuÉUÁV ¤ÃrzÀ «µÀAiÀÄ«zÉ. F zÁ£ÀPÉÌ vÉÆA§vÁÛgÀÄ
¸Á¹gÀzÀªÀgÀÄ, ¸ÁªÀÄAvÀgÀÄ, ¨ÉzÉÆݾõÉUÀgÉ AiÉÄ®é¢A§gÀÄ, JuÉÆâPÀÌ®Ä
¸ÁQëUÀ¼ÁVzÀÝgÀÄ. F zÁ£ÀzÀ gÀPÀëPÀgÀÄ £Á®éªÀÄð¯É¥ÀgÀÄ, ªÀÄAiÀÄÆߧâðgÀÄ,
ªÀÄAiÀiÁݪÀÄjUÀ¼ÀÄ DVzÀÝgÀÄ, JAzÉ®è ºÉüÀ¯ÁVzÉ. ¥ÉUÀÎzÀÆgÀÄ F ²¯Á±Á¸À£ÀªÀÅ
EA¢UÀÆ ¥Á¼ÀÄ ©zÀÝ §¸À¢AiÀÄ ªÉâPÉAiÀÄÄ ªÀÄÄA¨sÁUÀzÀ°è ¤AwzÉ. ¥ÉUÀÆÎj£À F §¸À¢UÉ
`²æÃ¥ÀÅgÀĵÀ ªÀĺÁgÁd zÀwÛ’ PÉÆqÀ¯ÁVvÀÄÛ. CAzÀgÉ 10£Éà ±ÀvÀªÀiÁ£ÀzÀ ªÀÄzsÀåAvÀgÀzÀ°è F zÁ£À
¤ÃrgÀĪÀÅzÁVzÉ. ²æÃ¥ÀÅgÀĵÀ£À PÁ®zÀ°èAiÉÄà zÀwÛAiÀÄ£ÀÄß F §¸À¢UÉ
PÉÆqÀĪÀÅzÉAzÀgÉ CzÀÄ gÁdªÀiÁ¤vÀ UËgÀªÀªÉAzÉà ºÉüÀ¨ÉÃPÀÄ.
©½AiÀÄÆgÀÄ ±Á¸À£ÀzÀ ªÉÄïÁãUÀzÀ ²®àªÁV, ªÀÄÄPÉÆÌqÉ, ¢Ã¥À¸ÀÛA¨sÀ,
PÀÄA§PÀ¼Àî, CªÀÅ CµÉÖãÀÆ PÀ¯ÁvÀäPÀ ©qÁªÀuÉ J¤¸ÀĪÀÅ¢®è. CzÉà ¥ÉUÀÆÎgÀÄ §¸À¢
±Á¸À£ÀzÀ ªÉÄïÁãUÀzÀ°è ±ÀAR, ªÀÄÄPÉÆÌqÉ, ¤AvÀ ¤Ã¼À¢Ã¥À¸ÀÛA¨sÀ (PÀÄvÀÄÛA¨ÉƽZÀ),
²gÀzÀ°è CgÀ¼À J¯É EgÀĪÀ ¸ÀÛA¨sÀ, CUÀ® GzÀgÀ ¨sÁUÀ«gÀĪÀ PÀÄA¨sÀPÀ¼Àî,
¥Á±ÀéðPÉÌ E½©zÀÝ ¨Á®«lÄÖPÉÆAqÀÄ ZÁazÀ zÀAvÀUÀ¼ÉzÀÄÝ PÁtÄvÀÛªÉ. DzÀgÉ ¨ÁVzÀ
¸ÉÆAr® «¹ÃvÀUÀd, ¹ÜgÀZÀPÀæzÀ §ÄqÀzÀ ªÉÄð£À ¸ÀÛA¨sÀ²gÀzÀ CgÀ½¥ÀvÀæ EvÁå¢UÀ¼ÀÄ
eÉÊ£À zsÁ«ÄðPÀ-¸ÁA¸ÀÌøwPÀ »£É߯ÉUÀ£ÀÄUÀÄtªÁzÀ ²®àUÉvÀÛ£ÉAiÀÄ ªÀiÁzÀjAiÀÄ£ÀÄß
vÉÆÃgÀÄvÀÛªÉ.
UÀÄqÀUÀÆj£À (¸ÉÆêÀĪÁgÀ¥ÉÃmÉ vÁ. ¨ÉüÀÆgÀÄ ºÁ¢) ºÀÄZÀѧ¸ÀªÉñÀégÀ UÀÄrAiÀÄ JzÀÄgÀÄ
ºÁ¢AiÀÄ°è C¥ÀæPÀnvÀ ¤¹¢ ±Á¸À£ÀªÉÇA¢zÀÄÝ, UÀAUÀgÀ¸À gÁZÀªÀÄ®è£À£ÀÄß GPÀÛªÀiÁrzÀ,
ºÀvÀÛ£ÉAiÀÄ ±ÀvÀªÀiÁ£ÀzÀµÀÄÖ vÀ£Àß ¥ÁæaãÀvÉAiÀÄ£ÀÄß vÉÆÃjPÉÆArzÉ. EzÀ®èzÉ
EzÀgÀ ¸À¤ºÀzÀ°èAiÉÄà zÉÆgÉvÀ E£ÉÆßAzÀÄ C¥ÀæPÀnvÀ PÉÆqÀV£À ¥ÀæxÀªÀÄ
CVߥÀæªÉñÀzÀ ªÉüÉêÁ½ «ÃgÀ±Á¸À£ÀzÀ°è ªÉÄð£À ºÀAvÀªÀÅ ¸ÀÄgÀ¯ÉÆÃPÀzÀ
ºÀAvÀªÁVzÉ. Qæ.±À.911gÀ UÀAUÀgÀ JgÉAiÀĪÀÄä£À PÁ®zÀ ±Á¸À£À ²®àªÁVzÉ.14 F CA±ÀUÀ¼ÀÄ, F ¥ÀæzÉñÀzÀ°èzÀÝ
eÉÊ£À¸ÀªÀÄAiÀÄzÀ §UÉ ºÁUÀÆ §¸À¢AiÉÆAzÀgÀ C¹ÛvÀéªÀ£ÀÄß ¸ÀÆa¸ÀĪÀAwªÉ. C®èzÉ
UÀAUÀgÀ D½éPÉ zÀQët PÉÆqÀV¤AzÀ GvÀÛgÀ PÉÆqÀV£ÀªÀgÉUÀÆ ZÁaPÉÆArzÀÝ
¸ÀÆZÀ£ÉAiÀÄ£ÀÄß ¤ÃqÀÄvÀÛ, eÉÊ£À¸ÀªÀÄAiÀÄPÉÌ ¤ÃrzÀÝ D±ÀæAiÀÄ ¸ÀÆaAiÀiÁVAiÀÄÆ
PÁtÄvÀÛzÉ. EzÀPÉÌ ¥ÉÇõÀPÀªÁV E°èAzÀ ¸ÀĪÀiÁgÀÄ 10 Q.«ÄÃ. zÀÆgÀzÀ°ègÀĪÀ
AiÀÄqÀÆgÀÄ ºÁUÀÆ PÀ®PÀAzÀÆgÀÄUÀ¼À°è §¸À¢UÀ½zÀÄÝzÀPÉÌ »£É߯ÉAiÀÄ£ÀÄß
PÁtĪÀAvÁUÀÄvÀÛzÉ.
ZÉÆüÀgÀÄ Qæ.±À. ¸ÀĪÀiÁgÀÄ 1004gÀ°è ¥À£À¸ÉÆÃUÉAiÀÄ°è UÀAUÀgÀ£ÀÄß
¸ÉÆð¹zÀgÀµÉÖ. DUÀ ZÉÆüÀjUÉ £ÉgÀªÁzÀ PÉÆAUÁ¼ÀégÀ ªÀA±ÀzÀ `ªÀĤd’¤UÉ gÁdgÁd ZÉÆüÀ£À DzÉñÀzÀ
ªÉÄÃgÉUÉ CªÀ£À ªÀÄUÀ gÁeÉÃAzÀæ ZÉÆüÀ ¥ÀAZÀªÀiï ªÀĺÁgÁAiÀÄ£ÀÄ ªÀiÁ®«éAiÀÄ°è
¥ÀlÖPÀnÖzÀÄÝ,15 ªÀiÁ®A©
±Á¸À£ÉÆÃPÀÛªÁVzÉ. PÀëwæAiÀÄ ²SÁªÀÄt PÉÆAUÁ¼Àé£ÉAzÀÄ ªÀĤd¤UÉ ¥ÀlÖ PÀnÖ,
ªÀÄzsÀåAvÀA PÉÆAUÁ¼ÀézÀ ªÀÄÆ®¥ÀÅgÀĵÀ£ÁUÀĪÀAvÉ gÁdªÀiÁ£ÀåvÉ ¤ÃrzÀ. F ªÀĤd¤UÉ
¥ÀlÖ PÀnÖzÀ £É¯É, ªÀiÁ®A© §½AiÀÄ D®ÆjUÉ ¸ÉÃjzÀ PÀrzÁzÀ §AqÉAiÀÄ UÀÄqÀØ (ªÀÄÄzÀÄQUÀÄqÀØ)zÀ
£ÉwÛAiÀÄ ZÉÆüÀ ±ÉÊ°AiÀÄ KPÀ UÀ¨sÀðUÀȺÀ ¥ÀmÁÖ©üµÉÃPÀ ªÀÄAl¥ÀªÁV CªÀ±ÉõÀ
PÁt§gÀÄvÀÛzÉ.16 PÉÆAUÁ¼ÀégÀÄ
f£À¸ÀªÀĬÄUÀ¼ÁVAiÉÄ G½¢zÀÝgÀÄ. CAvÁV ªÀiÁ®A©-D®Æj£À°è ªÀÄÄPÉÆÌqÉAiÀÄ D¹Ã£À
d£ÀgÀ G§Äâ²®àUÀ¼ÀÄ ZËPÀnÖ£À°è MAzÀgÀ ªÉÄïÉÆAzÀÄ ZËPÁPÁgÀzÀ ²¯ÁªÀÄÄRzÀ°èzÉ.
EzÀÄ D®Æj£À°èzÀÝ f£Á®AiÀĪÉÇAzÀgÀ CªÀ±ÉõÀªÁV EzÀÄ PÁt§gÀĪÀAwzÉ.
ªÀiÁ®«é-»jAiÀÄ CªÉé, ªÀįÉAiÀÄ C«éAiÀÄ £É¯ÉAiÀiÁV, d£À¥ÀzÀgÀ°è
ªÀÄÄzÀÄQUÀÄqÀتɤ¹gÀĪÀÅzÀÄ PÀÄvÀƺÀ®PÁj. §ºÀıÀB ¥ÀzÁäªÀw AiÀÄQëAiÀÄ£ÀÄß F
ºÉ¸Àj¤AzÀ d£À¥ÀgÀ PÀgÉ¢gÀ§ºÀÄzÉà J¤¸ÀÄvÀÛzÉ. F ªÀiÁ®«é `ªÀÄÄzÀÄQUÀÄqÉØ’ ¬ÄAzÀ GvÀÛgÀPÉÌ CzsÀð Q.«ÄÃ.
zÀÆgÀzÀ PÉÆqÀV£ÀUÀrAiÀÄ°è ¸ÀļÀÄUÉÆÃqÀÄ ¸ÉÆêÀĪÁgÀ UÁæªÀÄ«zÉ (PÉÆqÀVUÉ ªÉÆzÀ®Ä
¸ÉÃjzÀÝ F UÁæªÀÄ ¸ÀzÀå CgÀPÀ®UÀÆqÀÄ vÁ®ÆèQUÉ ¸ÉÃjzÉ). E°èAiÀÄ §¸ÀªÉñÀégÀ
zÉÃUÀÄ®zÀ ¸À¤ºÀzÀ ºÀ¼É §¹ÛAiÀÄ°è Qæ.±À.1079-80gÀ gÁeÉÃAzÀæ ¥ÀÈyé PÉÆAUÁ¼Àé£À
±Á¸À£ÀªÀÅ ºÀ¼ÉAiÀÄ §¹Û §½ £ÉlÖPÀ®è ªÉÄÃ¯É EvÀÄÛ. CzÀgÀ°è ªÀÄÆ®¸ÀAWÀ PÁtÆUÀðt,
vÀUÀjUÀZÀÒzÀ UÀtØ«ªÀÄÄPÀÛ ¹zÁÞAvÀzÉêÀjUÉ §¸À¢ ¤«Äð¹ ¨sÀÆzÁ£À ¤ÃrzÀ
«µÀAiÀĪÀ£ÀÄß ºÉýzÉ; eÉÊ£ÀAiÀÄwAiÀÄ ¥Àæ±À¹ÛAiÀÄ£ÀÄß ºÉüÀ¯ÁVzÉ.17 §¸ÀªÀtÚ£À zÉêÀ¸ÁÜ£ÀzÀ
£ÀªÀgÀAUÀzÀ vÉƯÉAiÀÄ ªÉÄÃ¯É ¸ÀªÀiÁ¢üªÀÄgÀt¢AzÀ ªÀÄÄqÀĦzÀ ªÀiÁPÀªÉéUÀAwAiÀÄ
«µÀAiÀÄ w½¸ÀĪÀ Qæ.±À.1095gÀ ±Á¸À£À«zÉ. FPÉ ¸ÀÆgÀ¸ÀÛUÀtzÀ gÁªÀÄZÀAzÀæzÉêÀgÀ
ºÁUÀÆ CgÀ¸ÀªÉé UÀ¤ÛAiÀÄgÀ ²µÉåAiÀiÁVzÀÝ «µÀAiÀĪÀ£ÀÄß w½¹zÉ.18 EªÀjUÀÆ `ªÀįÉAiÀÄ C«é-ªÀÄÄzÀÄQUÀÄqÉØ’UÀÆ ¸ÀA§AzsÀ«gÀ§ºÀÄzÉÃ,
AiÀÄQëAiÀÄ £É¯ÉAiÉÄAzÀÄ, d£À¸ÀªÀÄAiÀÄ CzÀ£ÀÄß ¥ÀjUÀt¹vÉÛ JA§ÄzÀ£ÀÄß
¥Àj²Ã°¸À¨ÉÃQzÉ.
§¸ÀªÉñÀégÀ zÉÃUÀįÁªÀgÀtzÀ°è ©®àvÉæ ªÀÄgÀzÀ PɼÀUÉ ¸ÀĪÀiÁgÀÄ JgÀqÀƪÀgÉ
Cr JvÀÛgÀ, MAzÀÆ ªÀÄÄPÁÌ®Ä Cr CUÀ®, MAzÀÆ PÁ®r zÀ¥ÀàzÀ D¹Ã£ÀzsÁå£À f£À£À
¸ÀÄAzÀgÀ UÀÄAUÀÄgÀPÉò «UÀæºÀ«zÉ. EzÉà DªÀgÀtzÀ°è wÃgÀ ¸ÀªÉzÀ ¥ÁæaãÀ AiÀÄPÀë
zÀA¥ÀwUÀ¼À ¨sÀUÀß «UÀæºÀUÀ¼À CªÀ±ÉõÀ«zÉ. zÉÃUÀÄ®zÀ M¼À¨sÁUÀzÀ°è £Á®ÄÌ
gÀÄzÀæPÁAvÀ ªÀiÁzÀj zÀÄAqÁPÀgÀzÀ ¸ÀÛA¨sÀUÀ½ªÉ. §ºÀıÀB ªÉÆzÀ°UÉ E°è eÉÊ£À
§¸À¢AiÉÆAzÀÄ PÉÆqÀV£À PÉÆAUÁ¼ÀégÀ PÁ®zÀ°èzÀÄÝ, CzÀÄ ¥Á¼ÀÄ©zÀÄÝ ²y®ªÁV £É®
PÀaÑzÀ ªÉÄÃ¯É PÁ¯ÁAvÀgÀzÀ°è ²ªÁgÁzsÀPÀgÀÄ ¥ÀÅ£Àgï ¤«Äð¸ÀĪÀ°è ²ªÁ®AiÀĪÁV
gÀƦ¹gÀ§ºÀÄzɤ¸ÀÄvÀÛzÉ; ºÀ¼É §¹ÛAiÀÄ°èzÀÝ CªÀ±ÉõÀUÀ¼À£ÀÄß §¸ÀªÉñÀégÀ
UÀÄrAiÀÄ£ÀÄß ¤«Äð¸ÀĪÀ ¸ÀAzÀ¨sÀðzÀ°è vÀA¢lÖ ¸ÀAzÀ¨sÀðªÀÇ DVgÀ§ºÀÄzÀÄ. F
zÉÃUÀÄ®zÀ ªÀÄÄA¨sÁUÀzÀ°è £Á°Ý¸É wæ±ÀÆ® ¸ÀAPÉÃvÀzÀ ZÁZÀÄUÀ¼À£ÀÄß ºÉÆA¢zÀ
¸ÀÆgÀåªÀÄAqÀ®zÀAxÀ £Á®ÄÌ ªÀÈvÀÛUÀ¼ÀÆ PÁt§gÀÄvÀÛªÉ. EªÀÅ ¸ÀÆgÀ¸ÀÛUÀtzÀ
¸ÀAPÉÃvÀªÁVgÀ®Æ§ºÀzÀÄ. F CA±ÀUÀ½AzÀ `ªÀiÁ®«é’ gÁdzsÁ¤ ¥Àj¸ÀgÀªÀÅ
eÉÊ£ÀzsÀªÀÄðzÀ £É¯ÉAiÀiÁVzÀÄÝ, ZÉÆüÀgÀ PÁ®PÉÌ eÉÊ£À ªÀÄvÀÄÛ ±ÉʪÀzÀ
¸ÀªÀÄ£ÀéAiÀÄ PÉÃAzÀæªÁ¬ÄvÉAzÀÄ vÉÆÃgÀÄvÀÛzÉ. PÉÆAUÁ¼ÀégÀÆ F ¥Àæ¨sÁªÀPÉÌ
M¼ÀUÁzÀgÉAzÀÄ vÉÆÃgÀÄvÀÛzÉ. EzÀPÉÌ ¥ÉÇõÀPÀ ¥ÀÅgÁªÉ JA§AvÉ ±Á¸À£ÀªÀÅ ºÉƸÀºÀ½î
(¸ÉÆêÀĪÁgÀ ¥ÉÃmÉ vÁ®ÆèPÀÄ)AiÀÄ Qæ.±À.1070gÀ ±Á¸À£ÀªÀÅ ªÉÄîÆìavÀ ¸ÀļÀÄUÉÆÃqÀÄ
¸ÉÆêÀĪÁgÀzÀ ±Á¸À£ÉÆÃPÀÛ gÁeÉÃAzÀæ ¥ÀÈyé PÉÆAUÁ¼Àé£ÀÄ `ºÉƵÀªÀ½î «ÃgÀ
¹zÉÝñÀégÀ ªÀĺÁ zÉêÀUÉÎð ºÀvÀÄÛ RtÄØUÀ ¨sÀÆ«Ä (DqÀªÀ®AVAiÀÄ£ÀÄß PÀæAiÀÄPÉÌ
PÉÆAqÀÄ, zÁ£À ¤ÃrzÀ «µÀAiÀĪÀ£ÀÄß w½¸ÀÄvÀÛzÉ.19 EzÉÆAzÀÄ jÃw AiÀÄPÉÆÌÃn
f£Á®AiÀÄUÀ¼ÀAvÉ ±ÉʪÀ ªÀ¸ÀÄÛUÀ¼ÉÆqÀ£É ¸ÀªÀÄ£ÀéAiÀÄ vÉÆÃjzÀ
¸ÀAPÉÃvÀ«°ègÀĪÀAwzÉ. ºÁVzÀÝgÉ, D®ÆgÀÄ, ¸ÀļÀÄUÉÆÃqÀÄ ¸ÉÆêÀĪÁgÀzÀ°è
AiÀÄPÉÆÌÃn f£Á®AiÀÄUÀ¼À£ÀÄß gÀÆ¥À¹zÀªÀgÀ°è PÉÆAUÁ¼ÀégÀÄ ªÉÆzÀ°UÀgÉ£ÀߧºÀÄzÀÄ!
D®Æj£À°è ªÀÄÄPÉÆÌqÉ f£À²®àUÀ¼À §½AiÉÄ ªÉâPÁ ²ªÀ°AUÀªÀÇ vÀ¯ÉªÀiÁgÀÄUÀ¼ÁZɬÄAzÀ®Æ
EgÀĪÀ §UÉÎ ¸ÀܽÃAiÀÄgÀÄ ºÉüÀĪÀ°è `AiÀÄPÉÆÌÃn’ ¸ÀAPÉÃvÀUÀ¼ÀÄ PÁtĪÀAwªÉ.
Qæ.±À.1176gÀ f£À©A§ ¦ÃoÀzÀ ±Á¸À£ÀzÀ°è20 ªÀÄÆ®¸ÀAWÀ zÉùAiÀÄUÀt
¥ÀŸÀÛPÀUÀZÀÒ PÉÆAqÀPÀÄAzÁ£ÀéAiÀÄzÀ vÁvÀAVAiÀÄ ²æà ªÀiÁWÀtA¢ ¨sÀmÁÖgÀPÀgÀÄ,
¥ÀæwµÉ× ªÀiÁrzÀ ±ÁAw£ÁxÀ zÉêÀgÀ «UÀæºÀªÁVzÉ. CzÀÄ CAd£ÀUÉÃj
¨ÉlUÉÃj §¸À¢AiÀÄ°èvÀÄÛ. FUÀ ªÀÄrPÉÃj ªÀÄÆå¹AiÀÄA£À°èzÉ.
»ÃUÉAiÉÄà C°èAiÀÄ E£ÉÆßAzÀÄ f£À©A§zÀ ¦ÃoÀzÀ ±Á¸À£ÀªÀÅ21 ²æà ªÀÄÆ®¸ÀAWÀ zÉùAiÀÄUÀt
¥ÉǸÀÛPÀ UÀZÀÒ PÉÆAqÀPÀÄAzÁ£ÀéAiÀÄzÀ ºÉÆgÀV£À ºÀj±ÀÑAzÀæzÉêÀgÀ ²µÀågÁzÀ
vÁvÀAVAiÀÄ ¥ÀlÖtzÀ £ÀRgÀgÀÄ ±ÁAw£ÁvÀ£À E£ÉÆßAzÀÄ «UÀæºÀªÀ£ÀÄß ªÀiÁr¹PÉÆlÖ
«µÀAiÀÄ CAd£ÀUÉÃj ¨ÉlÖUÉÃjAiÀÄ §¸À¢AiÀÄ ¸ÀA§AzsÀPÉÌ DVzÉ. 12£ÉAiÀÄ ±ÀvÀªÀiÁ£ÀzÀ
EzÉà §¸À¢AiÀÄ (C£ÀAvÀ£ÁxÀ f£À) E£ÉÆßAzÀÄ f£À «UÀæºÀªÀ£ÀÄß £ÀAiÀÄQÃwð ¹zÁÝAvÀ
ZÀPÀæªÀwðUÀ¼À ²µÀå C±ÁézsÀåPÀë ºÀjAiÀÄtÚ ºÉUÀÎqÉ ªÀiÁrPÉÆlÖ §UÉÎ ±Á¸À£ÉÆÃPÀÛ
ªÁVzÉ.22 CAd£ÀUÉÃj ¨ÉlÖUÉÃj §¸À¢AiÀÄ
²¯Á¸Á£ÀªÀÅ23 Qæ.±À.1544gÀzÁVzÀÄÝ, F
ªÉÄîÆìavÀ ±ÁAw£ÁxÀ ºÁUÀÆ C£ÀAvÀ£ÁxÀ f£ÀgÀ «UÀæºÀUÀ¼À£ÀÄß ¸ÀĪÀuÁðªÀw £À¢UÉ
12£ÉAiÀÄ ±ÀvÀªÀiÁ£ÀzÀ £ÀAvÀgÀ AiÀiÁªÀÅzÉÆà PÁ®zÀ°è ¸ÀĪÀuÁðªÀw £À¢UÉ ºÁQzÀÄÝzÀ£ÀÄß
vÀAzÀÄ ¥ÀÅ£Àgï ¥ÀæwµÁ×¥À£ÉAiÀÄ£ÀÄß Qæ.±À.1544gÀ°è ªÀiÁrzÀ §UÉÎ ºÉýzÉ.
ªÀÄļÀÆîgÀÄ f£À §¸À¢UÀ¼ÀAvÉ CAd£ÀUÉÃj
f£Á®AiÀĪÀÇ ¥Àæ¹¢ÞAiÀiÁVvÀÄÛ; ¥ÀæªÀÄÄR eÉÊ£ÀPÉÃAzÀæªÁVvÀÄÛ. £ÀAdgÁAiÀÄ ¥ÀlÖtPÉÌ
¸À®ÄèªÀ ¨ÉªÀÄäwÛ §ÆvÀ£ÀºÀ½î, ªÀÄ®UÀ£ÀPÉgÉAiÀÄ ¸ÀªÀĸÀÛ ºÀ®gÀÄ, ºÀ£À¸ÉÆÃUÉAiÀÄ
D¢ ²æà CªÀéUÀ¼ÀÄ G¨sÀAiÀÄ d£ÀgÀ UÀ¨sÀðUÀȺÀzÀ PÀ®ÄUÉ®¸ÀPÉÌ vÀªÀÄä UÀÄgÀÄ
ZÁgÀÄQÃwð ¥ÀArvÀzÉêÀ¤UÉ ºÉÆA£ÀÄß 30 UÀzÁåt zÁ£À ¤ÃrzÀ ¸ÀAUÀw EzÉ. CAd£ÀVj
±ÁAvÉñÀégÀ §¸À¢UÉ ©¢gÉAiÀÄ ¹vÁ¼À ªÀĽUÉAiÀÄ ¸ÀªÀĸÀÛ ºÀ®gÀÄ, PÀA£ïrUÀ ºÀ®gÀÄ,
£Á£ÁzÉùÃAiÀÄgÀÄ ªÀiÁrzÀ zsÀªÀÄð¢AzÁV F f£ÀzÉÃUÀÄ® ¥Àæ¹¢Þ ¥ÀqÉ¢vÀÄÛ. ±ÁAw£ÁxÀ
§¸À¢AiÀÄ £É¯É JAzÀÄ ¥Àæ¹¢ÞUÉÆArvÀÄÛ.
CAd£ÀUÉÃjAiÀÄ PÁ¦ü ¥ÁèAlgïgÉƧâgÀÄ ªÀÄ£É ¥ÁAiÀÄ vÉUÉAiÀÄĪÀ ¸ÀAzÀ¨sÀðzÀ°è
C£ÀAvÀ£ÁxÀ¸Áé«ÄAiÀÄ ¥ÁæaãÀ «UÀæºÀªÉÇAzÀÄ zÉÆgɬÄvÀÄ. CzÀ£ÀÄß
f£ÀzsÀªÀiÁð£ÀÄAiÀiÁ¬Ä PÀĨÉÃgÀ±ÉlÖgÀÄ CAd£ÀUÉÃj¬ÄAzÀ vÀAzÀÄ ¸Á°UÁæªÀÄzÀ°è
©ü£ÀߪÁVzÀÝ «UÀæºÀªÀ£ÀÄß vÀA¢nÖzÀÝgÀAvÉ. ¨ÉÃgÉ «UÀæºÀªÀ£ÀÄß ªÀiÁr¸À¯Éwß¹zÁUÀ
CzÀÄ DV §gÀzÉ PÀĨÉÃgÀ±ÉlÖgÀ ªÉƪÀÄäPÀ̼ÁzÀ J¸ï.PÉ. zÉêÉÃAzÀæ£ï CªÀgÀÄ
1977gÀ°è ºÀ¼É «UÀæºÀ ¥ÀæwµÁצ¹zÀgÀAvÉ24 F «UÀæºÀªÀÅ RqÁθÀ£À
¨sÀAVAiÀÄ°èzÀÄÝ ¸ÀÄAzÀgÀ UÀÄAUÀÄgÀÄ PÉòAiÀiÁVzÀÄÝ, ªÀÄÄPÉÆÌqÉAiÀÄ ªÉÄîÄ
C®APÀgÀtUÉÆArzÉ. ¥ÁzÀUÀ¼À §½ ºÀ¢£Á®Ì£ÉAiÀÄ wÃxÀðAPÀgÁzÀ F C£ÀAvÀ£ÁxÀjUÉ
¥ÁvÁ¼ÀAiÀÄPÀë, C£ÀAvÀªÀÄw/CAPÀıÁAiÀÄQëAiÀÄjzÁÝgÉ.
PÀ®PÀAzÀÆgÀÄ eÉÊ£À§¸À¢ ¸ÉÆêÀĪÁgÀ¥ÉÃmÉ vÁ®ÆèPÀÄ
ºÁ£ÀÄUÀ®Äè CAZÉUÉ ¸ÉÃjzÀÄzÁVzÉ. F §¸À¢ Qæ.±À.1380gÀ°è ¤«ÄðvÀªÉ£À߯ÁVzÉ.
1975gÀ°è fÃuÉÆÃðzÁÝgÀUÉÆAqÀ F §¸À¢ ¢UÀA§gÀ ¸ÀA¥ÀæzÁAiÀÄzÀÄÝ JAzÀÄ CZÀðPÀ ²æÃ
¸ÀÄgÉÃAzÀæPÀĪÀiÁgï w½¹zÁÝgÉ. E°è ¥ÀzÁä¹Ã£À ¥Á±Àéð£ÁxÀ¸Áé«ÄAiÀÄ f£À²®à«zÉ. K¼À
ºÉqÉAiÀÄ £ÁUÁvÀ ¥ÀvÀæ«zÉ. §¸À¢AiÀÄ §®»A§¢ ªÀÄƯÉAiÀÄ°è PÉëÃvÀæ¥Á®£À ¢é¨sÀAV
¸ÁÜ£ÀPÀ «UÀæºÀ«zÉ. §¸À¢AiÀÄ §®§¢AiÀÄ «±Á® §æºÀäzÉêÀgÀ eÉÆÃr d«Ää£À
§æºÀäzÉêÀgÀ PÁr£À°è §æºÀäzÉêÀgÀ ¸ÀtÚUÀÄr ªÉâPÉAiÀÄ ªÉÄðzÉ C±ÁégÉÆû
§æºÀäzÉêÀgÀ ¯ÉÆúÀ «UÀæºÀªÀÅ, PÀ¼À±À ¥Àæ¨sÁªÀ½ ¸À»vÀªÁV ¹AºÀUÀ¼À G§Äâ ªÀÄÄR
²®àUÀ¼À ¦ÃoÀzÀ ªÉÄðzÉ.
ªÁ¶ðPÀ ºÀ§âªÁV ²ªÀgÁwæ, ¸ÀAPÁæAw, PÁwÃðPÀzÀ°è ¥Á±Àéð£ÁxÀ£À ¥ÀÇeÉUÉ J®è
d£ÁAUÀzÀ d£ÀgÀÆ §gÀÄvÁÛgÉ. ¢£ÀªÀÇ ¥Á±Àéð£ÁxÀ, PÉëÃvÀæ¥Á®, §æºÀäzÉêÀjUÉ
zÉÊ£ÀA¢£À ¥ÀÇeÉ £ÉgÀªÉÃgÀÄvÀÛzÉ.
F eÉÊ£À§¸À¢AiÀÄ°è ¥Á±Àéð£ÁxÀ wÃxÀðAPÀgÀgÀ 1008£Éà «±ÉõÀ ¥ÀÇeÉAiÀÄÄ
12-6-2001gÀ°è £ÀqɬÄvÀÄ.25
£ÉgÉAiÀÄ AiÀÄqÀÆgÀÄ UÁæªÀÄzÀ°èAiÀÄÆ f£À§¸À¢¬ÄvÀÄÛ. CzÀÄ §ºÀıÀB ±ÉéÃvÁA§gÀ ¸ÀA¥ÀæzÁAiÀÄzÀÄÝ.
C°èzÀÝ eÉÊ£À ¥Àæ¨sÁªÀzÀ ¸ÀAPÉÃvÀªÁV ¸ÀÄVÎPÀmÉÖ ºÀ§âzÀ ¸ÀªÀÄAiÀÄzÀ°è ¸À§vÁ¬ÄUÉ
JqÉPÉÆqÀĪÀ°è, JqÉ, ¢Ã¥À ºÉÆvÀÄÛ vÀgÀĪÀ°è ¨Á¬ÄUÉ §mÉÖ PÀnÖPÉÆAqÀÄ ªÀqÉPÁgÀgÀÄ
§gÀÄvÁÛgÉ. EAzÀÄ CªÀgÉ®è UËqÀ d£ÁAUÀzÀªÀgÁVzÁÝgÉ.
F AiÀÄqÀÆj£À°èzÀÝ D¢£ÁxÀ ªÀÄvÀÄÛ ¥Á±Àéð£ÁxÀ «UÀæºÀUÀ¼À£ÀÄß C°è eÉÊ£À
¥Àæ¨sÁªÀ PÀrªÉÄAiÀiÁzÀ PÁ®zÀ°è PÀ®PÉAzÀÆjUÉ ¸ÁV¸À¯ÁVzÉ. D ¥ÁæaãÀ «UÀæºÀUÀ¼ÀÄ
ºÁUÉAiÉÄà G½zÀÄPÉÆAqÀÄ ¥ÀÅ£Àgï ¥ÀæwµÉ×AiÀiÁV®è. PÀ®PÀAzÀÆj£À wÃxÀðAPÀgÀ
ZÉÊvÁå®AiÀÄ F J®è f£À«UÀæºÀUÀ¼À£ÀÄß vÀ£Àß ªÀÄr®°èlÄÖPÉÆArzÉ. E°èAiÀÄ F eÉÊ£À
§¸À¢AiÀÄ §æºÀäzÉêÀgÀ ¦ÃoÀzÀ ªÉÄÃ¯É Qæ.±À.1390gÀ ±Á¸À£À«zÀÄÝ,26 §ºÀıÀB ªÀiÁtÂPÀzÉêÀgÀÄ F
§æºÀäzÉêÀgÀ «UÀæºÀªÀ£ÀÄß ¥ÀæwµÁצ¹zÀ «µÀAiÀĪÀ£ÀÄß ºÉüÀĪÀAwzÉ. zÁ¤UÀ¼ÀÄ
(ZÀAqÀAt) ±Á¸À£ÉÆÃPÀÛªÁV 19£Éà ±ÀvÀªÀiÁ£ÀzÀ°è eÁUÀmÉAiÀÄ£ÀÄß C¦ð¹zÀ «µÀAiÀÄ«zÉ.
PÉÆqÀV£À CgÀªÉÄÃj UÁæªÀÄzÀ ¨sÀUÀªÀw zÉÃUÀÄ®zÀ°è ZÀvÀÄ«ðA±Àw wÃxÀðAPÀgÀgÀ
QgÀIJ¯Á¥sÀ®PÀ ®¨sÀåªÁVzÉ. E°è ªÀĺÁ«ÃgÀ D¹Ã£À£ÁVzÀÄÝ ªÀÄÄPÉÆÌqÉAiÀÄ ªÉÄïÉ
²®à«gÁfvÀ£ÁVzÁÝ£É. ¥Á±Àéð ¸ÀÄ¥Á±ÀéðgÀÄ RqÁθÀ£À ¨sÀAVAiÀÄ°èzÀÄÝ £ÁUÁvÀ ¥ÀvÀæ
ºÉÆA¢zÁÝgÉ. E§â¢AiÀÄ°è zsÀgÀtÂÃAzÀæ AiÀÄPÀë ºÁUÀÆ ¥ÀzÁäªÀw AiÀÄQëAiÀÄÄ EzÀÄÝ
JA¢£À ®PÀët¸À»vÀªÁVzÁÝgÉ. ªÉÄÃ¯É 21 wÃxÀðAPÀgÀgÀÄ ¥ÀzÁä¹Ã£ÀgÁVzÁÝgÉ. EzÉÆAzÀÄ
¢UÀA§gÀ ¸ÀA¥ÀæzÁAiÀÄzÀ ²®à. F ¨sÀUÀªÀw zÉÃUÀÄzÀ® ¨ÁV®ÄªÁqÀzÀ §® ªÉÄîâ¢AiÀÄ°è
¥ÀzÁä¹Ã£À ¢UÀA§gÀ zsÁå¤ ªÀÄĤ ²®à«zÉ. ²¯Á©üwÛAiÀÄ°è AiÀÄQëAiÀÄ ²®à«zÉ. CgÀªÉÄÃj
JA§ ¸ÀܼÀ£ÁªÀÄzÀ°èAiÉÄà CgÀ£ÁxÀ wÃxÀðAPÀgÀ £ÁªÀĸÀÆZÀPÀ«zÉ. §ºÀıÀB F ¨sÀUÀªÀw
zÉÃUÀÄ®ªÀÅ ªÉÆzÀ°UÉ CgÀ£ÁxÀ wÃxÀðAPÀgÀ §¸À¢AiÀiÁVzÀÄÝ, ºÀgÀPÉAiÀÄ ²®àªÁV
ZÀvÀÄ«ÃðA±Àw wÃxÀðAPÀgÀ ²®à ¥sÀ®PÀªÀ£ÀÄß ºÉÆA¢zÀÄÝ, CzÀÄ ¨sÀUÀªÀw zÉÃUÀÄ®zÀ°è
®¨sÀåªÁzÀzÀÄÝ «±ÉõÀ. PÉÆqÀV£À £ÀAdgÁAiÀÄ¥ÀlÖtzÀ°è PÉÆAUÁ¼ÀégÀ PÁ®PÉÌ ªÀĺÁ«ÃgÀ
§¸À¢AiÉÆA¢vÀÄÛ. D f£À²®àzÀ ²gÀ ©ü£ÀߪÁV EAzÀÄ ºÀ¼ÀîzÀ°è ªÀÄÄaѺÉÆÃVzÉ.
PÉÆAUÁ¼ÀégÀ PÁ®zÀ°èAiÉÄà CgÀªÉÄÃjAiÀÄ°è §¸À¢ ¤«ÄðvÀUÉÆArzÀÝAvÉ vÉÆÃgÀÄvÀÛzÉ.
E£ÀÄß ªÀÄļÀÆîgÀÄ §¸À¢UÀ¼ÀÄ ¸ÉÆêÀĪÁgÀ¥ÉÃmÉ vÁ®ÆèQ£À «²µÀÖ §¸À¢UÀ¼É¤¹
JJ¸ïL gÀPÀëuÉAiÀÄ°èªÉ. ¥Á±Àéð£ÁxÀ, ±ÁAw£ÁxÀ ºÁUÀÆ ZÀAzÀæ£ÁxÀ §¸À¢UÀ¼À°èªÉ.
11£ÉAiÀÄ ±ÀvÀªÀiÁ£ÀzÀ PÉÆAUÁ¼ÀégÀ PÁ®zÀ ºÀvÀÄÛ f£À¸ÀA§A¢ü ±Á¸À£ÀUÀ¼À°èªÉ.
¥Àæ¹zÀÞ eÉÊ£ÀAiÀÄw «zÁéA¸À UÀÄt¸ÉãÀ¥ÀArvÀ£À £É¯ÉAiÀÄÆ DVzÀÝ PÉÆAUÁ¼Àé gÁd
gÁtÂAiÀÄjAzÀ zÁ£Á¢UÀ¼À£ÀÄß ¥ÀqÉzÀ f£ÀªÀÄĤAiÀiÁVzÀÄÝ, f£À¥ÀæwµÉ×UÀ½UÀÆ
PÁgÀt£ÁVzÀÝ. ºÉÆAiÀÄì¼À, «dAiÀÄ£ÀUÀgÀ PÁ®zÀ°èAiÀÄÆ F §¸À¢UÀ¼À ¸ÁÜ£ÁZÁAiÀÄðjUÉ
zÁ£Á¢UÀ¼ÀÄ MzÀVzÀĪÀÅ.27
E°è£À ¥Á±Àéð£ÁxÀ §¸À¢AiÀÄ°è «²µÀÖªÁzÀ £Á¯ÉÆäUÀzÀ WÀ£ÁPÁgÀzÀ vÀ¯Á 5 ¸Á®ÄUÀ¼À
ZÀvÀÄ«ðA±Àw wÃxÀðAPÀgÀgÀ ²®à«zÀÄÝ ªÉÄÃ¯É PÀ¼À±ÀªÀ£ÀÄß ºÉÆA¢gÀĪÀ ºÉƸÀzÁV
PÀAqÀħAzÀ C¥ÀǪÀð ²®àªÁVzÉ.28 ¥ÀzÁä¹Ã£À 21 wÃxÀðAPÀgÀgÀ ²®àUÀ¼ÀÄ ¸ÁªÀiÁ£ÀåªÀV ªÉÄïÁãUÀzÀ°èzÀÄÝ, PɼÀ
PÉÆ£É ºÀAvÀzÀ°è ªÀÄÆgÀÄ wÃxÀðAPÀgÀgÁzÀ ¥Á±Àéð ªÀĺÁ«ÃgÀ ¸ÀÄ¥Á±Àéð£ÁxÀgÀÄ
EgÀÄvÁÛgÉ; ºÁUÀÆ zsÀgÀtÂÃAzÀæ AiÀÄPÀë ¥ÀzÁäªÀw AiÀÄQëAiÀÄgÉÆqÀ£É PÀÆr MlÄÖ 24
wÃxÀðAPÀgÀgÀ ²®àUÀ¼ÀÄ ¥sÀ®PÀzÀ ªÉÄÃ¯É G§Äâ ²®àªÁV PÉvÀÛ¯ÁVgÀÄvÀÛzÉ. DzÀgÉ
¸ÀzÀåzÀ WÀ£ÁPÀÈwAiÀÄ £Á®ÆÌ ªÀÄÄRUÀ¼À°è (25+3=28) MlÄÖ 28 ¸ÀASÉåAiÀÄ°è
wÃxÀðAPÀgÀgÀ ²®àªÀ£ÀÄß ©r¸À¯ÁVzÉ. 24 wÃxÀðAPÀgÀgÀ ºÉ¸ÀgÀÄ ªÀiÁvÀæ w½zÀħgÀĪÀ°è
E°è PÁt§gÀĪÀ ¸ÀASÁåªÀåvÁå¸ÀPÉÌ vÁPÀðtÂAiÀÄ£ÀÄß »ÃUÉ ¤ÃqÀ§ºÀÄzÀÄ. §ºÀıÀB 5
¸Á®ÄUÀ¼À°è 20£Éà wÃxÀðAPÀgÀgÀ£ÀÄß vÀ¯Á £Á®ÌgÀAvÉ PÉwÛ `¸ÀªÀðvÉÆèsÀzÀæ’ ²®à ¥ÀzÀÞwAiÀÄAvÉ ¥Àæw ¸Á°£À°è
M§â£Éà f£À£À£ÀÄß ¥ÀÅ£ÀgÁªÀwð¹ 21£Éà wÃxÀðAPÀgÀgÉAzÀÄ PÉwÛgÀ¨ÉÃPÀÄ. PÉÆ£ÉAiÀÄ
ºÀAvÀªÁzÀ 6£Éà ¸Á°£À°è 3 ²®àUÀ¼À£ÀÄß (¥Á±Àéð-ªÀĺÁ«ÃgÀ-¸ÀÄ¥Á±Àéð£ÁxÀ) PÉwÛ
ZÀvÀÄ«ðA±Àw ¸ÀASÉå ¸ÀjºÉÆA¢¸À¯ÁVzÉ. §ºÀıÀB F ²®à PÀ£ÁðlPÀzÀ°èAiÉÄà C¥ÀǪÀð
²®àªÁV PÁt§gÀĪÀAwzÉ.
EwÛÃZÉUÉ ¸ÉÆêÀĪÁgÀ¥ÉÃmÉ vÁ®ÆèPÀÄ PÀ®è¥Àà£ÀºÀ½î ºÁUÀÆ aPÀÌvÉÆüÀÆgÀÄ
UÁæªÀÄzÀ°è ¸ÀÄAzÀgÀªÁzÀ f£À§¸À¢UÀ¼ÀÄ ¥ÀvÉÛ DVªÉ. ±À¤ªÁgÀ ¸ÀAvÉ §½AiÀÄ ºÉƸÀÆgÀÄ
UÁæªÀÄzÀ ¨ÉlÖzÀ §¸ÀªÉñÀégÀ UÀÄr §½ ¥Á¼ÀÄ©zÀÝ eÉÊ£À §¸À¢AiÉÆAzÀÄ ¥ÀvÉÛ DVzÉ.29
PÉÆqÀV£À°è f£À¸ÀªÀÄAiÀÄzÀ ¥Àæ¨sÁªÀ UÀAUÀjAzÀ »rzÀÄ, PÉÆAUÁ¼ÀégÀ°è
¥ÀÅlUÉÆAqÀÄ «dAiÀÄ£ÀUÀgÀ PÁ®zÀªÀgÉUÀÆ ºÀjzÀħA¢zÉ. ºÁ¯ÉÃj CgÀ¸ÀgÀÆ §¸À¢UÀ½UÉ zÁ£Á¢UÀ¼À£ÀÄß PÉÆlÖ §UÉÎ ¤gÀÆ¥ÀUÀ¼ÀÆ
EªÉ.
Ÿ `C£ÀWÀåð’, ²æà d.ZÀ.¤. PÀÈ¥À, # 221,
68£Éà PÁæ¸ï, 5£Éà ¨ÁèPï, gÁeÁf£ÀUÀgÀ, ¨ÉAUÀ¼ÀÆgÀÄ-560010
EwÛÃZÉUÉ
¸ÉÆêÀĪÁgÀ¥ÉÃmÉ vÁ®ÆèPÀÄ PÀ®è¥Àà£ÀºÀ½î ºÁUÀÆ aPÀÌvÉÆüÀÆgÀÄ UÁæªÀÄzÀ°è
¸ÀÄAzÀgÀªÁzÀ f£À§¸À¢UÀ¼ÀÄ ¥ÀvÉÛ DVªÉ. ±À¤ªÁgÀ ¸ÀAvÉ §½AiÀÄ ºÉƸÀÆgÀÄ UÁæªÀÄzÀ
¨ÉlÖzÀ §¸ÀªÉñÀégÀ UÀÄr §½ ¥Á¼ÀÄ©zÀÝ eÉÊ£À §¸À¢AiÉÆAzÀÄ ¥ÀvÉÛ DVzÉ.29
PÉÆqÀV£À°è
f£À¸ÀªÀÄAiÀÄzÀ ¥Àæ¨sÁªÀ UÀAUÀjAzÀ »rzÀÄ, PÉÆAUÁ¼ÀégÀ°è ¥ÀÅlUÉÆAqÀÄ «dAiÀÄ£ÀUÀgÀ
PÁ®zÀªÀgÉUÀÆ ºÀjzÀħA¢zÉ. ºÁ¯ÉÃj CgÀ¸ÀgÀÆ §¸À¢UÀ½UÉ
zÁ£Á¢UÀ¼À£ÀÄß PÉÆlÖ §UÉÎ ¤gÀÆ¥ÀUÀ¼ÀÆ EªÉ.
 |
| ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥಸ್ವಾಮಿ ಪದ್ಮಾಸೀನ ಶಿಲ್ಪ ಕಲ್ಕಂದೂರು |
 |
| ಮಾಲೂರು- ಆಲಂಬಿ ಜಿನಶಿಲ್ಪಗಳು |
 |
ಅಂಜನಗೇರಿ- ಬೆಟಗೇರಿಬಸದಿಯ ಕುಬೇರ ಶಿಲ್ಪ
|
 |
| ಅರಮೇರಿ ಭಗವತಿ ದೇಗುಲದ ಚತುರ್ವೀಂಶತಿ ತೀರ್ಥಂಕರ ಶಿಲ್ಪ |
 |
ಅಂಜನಗೇರಿ- ಬೆಟಗೇರಿ ಲಭ್ಯ ೨ನೆಯ
ಅನಂತಸ್ವಾಮಿವಿಗ್ರಹದ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರದ ನಂತರದ ಸ್ವರೂಪ ( ಸಾಲಿಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ)
|
 |
ಮಳ್ಳೂರುಬಸದಿಯ
ಎಡಮುಂಬದಿಯ ಚತುರ್ವೀಂಶತಿ ತೀರ್ಥಂಕರ ಶಿಲ್ಪ
|
1. i. µÀ. µÉlÖgï, 2008, ±ÀAUÀA
vÀ«Ä¼ÀUÀA ªÀÄvÀÄÛ PÀ£ÀßqÀ£ÁqÀÄ-£ÀÄr, ¨ÉAUÀ¼ÀÆgÀÄ, ¥ÀÅl 138.
ii. qÁ. JA.f.
£ÁUÀgÁeï, 2011, ¸ÀA±ÉÆÃzsÀ£À vÉ£ÉUÀ¼ÀÄ, ²æà ¹zÀÝ°AUÉñÀégÀ §ÄPï r¥ÉÇÃ,
UÀÄ®âUÀð, ¥ÀÅl 362-63.
2. J.PÀ.¸ÀA. 1(ºÉÆ), 1972, PÉÆqÀUÀÄ f¯Éè,
(ªÀÄrPÉÃj, 466 AD)
EzÀ£ÀÄß PÀÆl ±Á¸À£ÀªÉA¢zÀÝgÀÆ, CzÀgÀ°èAiÀÄ ¸ÀܼÀ¤zÉÃð±À£À, f£Á®AiÀÄ«zÀÝ ¸ÀAUÀw
¸ÀļÀÄî J¤¸ÀĪÀÅ¢®è. 9£Éà ±ÀvÀªÀiÁ£ÀzÀ°è Qæ.±À.466gÀ F ±Á¸À£ÀªÀ£ÀÄß £ÀPÀ®Ä
ªÀiÁrzÉÝ£À߯ÁVzÉ. ºÁUÉ £ÀPÀ®Ä ªÀiÁrzÀªÀ£À CªÀeÉÕ¬ÄAzÁV PÉ®ªÀÅ vÀ¥ÀÅàUÀ¼ÀÄ
£ÀĸÀĽgÀ§ºÀÄzÀÄ.
3. £ÉÆÃr, PÀ£ÁðlPÀ ¢UÀA§gÀ f£ÀªÀÄA¢gÀUÀ¼ÀÄ,
1994, (¸ÀA) J¸ï.©. ªÀ¸ÀAvÀgÁdAiÀÄå, ¨ÉAUÀ¼ÀÆgÀÄ.
4. Kuppuram., Imperial
Cholas in Karnataka, pp. 11-12.
5. J.PÀ.¸ÀA. 8 (ºÉƸÀvÀÄ), 1984, ºÁ¸À£À f¯Éè,
CgÀPÀ®UÀÆqÀÄ 133, (¸ÀļÀÄUÉÆÃqÀÄ ¸ÉÆêÀĪÁgÀ, Qæ.±À.1079-80).
6. K. Mammes, 1942, Kerala
Culture, p. 154.
7. J.PÀ.¸ÀA. 1 (ºÉÆ), PÉÆqÀUÀÄ f¯Éè 1, CzÉÃ.
8. i. B. Sheik Ali,
1976, History of Western Gangas, University of Mysore
ii.
EC. IV. irg. 85, p. 135;
iii.
Rice, Mysore-Coorg Inscriptions, p. 39.
9. J.PÀ.¸ÀA. 1 (ºÉÆ), CzÉÃ, PÉÆqÀUÀÄ 98
(¥ÉUÀÆÎgÀÄ ; Qæ.±À. 978).
10. JA.f. £ÁUÀgÁeï, JZï.JA. ¹zÀÝ£ÀUËqÀ,
`¨ÉAUÀ¼ÀÆgÀÄ ªÀÄvÀÄÛ PÉÆqÀUÀÄ f¯ÉèUÀ¼À PÉ®ªÀÅ C¥ÀæPÀnvÀ ±Á¸À£ÀUÀ¼ÀÄ’, EwºÁ¸À
zÀ±Àð£À, (¸ÀA) JA.f. £ÁUÀgÁeï, ¦.«. PÀȵÀÚªÀÄÆwð, PÀ£ÁðlPÀ EwºÁ¸À CPÁqÉ«Ä,
¨ÉAUÀ¼ÀÆgÀÄ, ¸ÀA. 14/1999, ¥ÀÅl 38-39.
11. J.PÀ.¸ÀA. 1(ºÉÆ), CzÉÃ, PÉÆqÀUÀÄ 96
(©½AiÀÄÆgÀÄ; Qæ.±À. 888).
12. JA.f. £ÁUÀgÁeï, `PÉÆqÀV£À ¥À£Àå (d«ÄãÀÄ)UÀ¼ÀÄ’, EwºÁ¸À
zÀ±Àð£À, (¸ÀA) qÁ. ¸ÀÆgÀå£ÁxÀ PÁªÀÄvï, zÉêÀgÀPÉÆAqÁgÉrØ, PÀ.E.D. ¸ÀA.
9/194, ¥ÀÅl 223.
13. J.PÀ.¸ÀA. 1 (ºÉÆ), CzÉÃ, PÉÆqÀUÀÄ 98
(¥ÉUÀÆÎgÀÄ) Qæ.±À. 978).
14. i. JA.f. £ÁUÀgÁeï, `PÉÆrUÀ£À ±Á¸À£À
¸ÀA¥ÀvÀÄÛ, PÀ£ÀPÀ¹j, (1999), CT® ¨sÁgÀvÀ 67£ÉAiÀÄ PÀ£ÀßqÀ ¸Á»vÀå
¸ÀªÉÄäüÀ£À ¸ÀägÀt ¸ÀA¥ÀÅl, (¸ÀA) qÁ. JZï.J¸ï. UÉÆÃ¥Á®gÁªï, ¥ÉÇæ. f. C§Äݯï
§¶Ãgï, PÀ£ÀßqÀ ¸Á»vÀå ¥ÀjµÀvÀÄÛ, ¥ÀÅl 533.
ii. JA.f. £ÁUÀgÁeï, 1990, ±Á¸À£À
²®àUÀ¼ÀÄ, ²æà UËjà UÀAUÁ ¥ÀæPÁ±À£À, ¥ÀÅl 17.
15. J.PÀ.¸ÀA. 1(ºÉÆ), CzÉÃ, PÉÆqÀUÀÄ 65
(¸ÉÆêÀĪÁgÀ¥ÉÃmÉ vÁ®ÆèPÀÄ, ªÀiÁ®A©, Qæ.±À.¸ÀĪÀiÁgÀÄ 1004!)
16. JA.f. £ÁUÀgÁeï, `PÉÆqÀV£À PÉÆAUÁ¼Àé gÁdzsÁ¤
ªÀiÁ®A© ªÀÄvÀÄÛ ªÀiÁzÉæAiÀÄ ºÉƸÀ «ÃgÀ±Á¸À£ÀUÀ¼ÀÄ, EwºÁ¸À zÀ±Àð£À,
(¸ÀA) qÁ. JA.f. £ÁUÀgÁeï, qÁ. ¦.«.
PÀȵÀÚªÀÄÆwð, PÀ£ÁðlPÀ EwºÁ¸À CPÁqÉ«Ä, ¸ÀA. 26/2011, ¥ÀÅl 168-69.
17. J.PÀ.¸ÀA. 8 (ºÉÆ), 1984, ºÁ¸À£À f¯Éè,
CgÀPÀ®UÀÆqÀÄ 133, (¸ÀļÀÄUÉÆÃqÀÄ ¸ÉÆêÀĪÁgÀ; Qæ.±À.1079-80).
18. J.PÀ.¸ÀA. 8 (ºÉÆ), CzÉÃ, C.UÀÆ. 136
(¸ÀļÀÄUÉÆÃqÀÄ ¸ÉÆêÀĪÁgÀ; Qæ.±À.1095).
19. J.PÀ. ¸ÀA. 1 (ºÉÆ), CzÉÃ, PÉÆqÀUÀÄ 49
(ºÉƸÀºÀ½î) Qæ.±À. 1070).
20. CzÉÃ, PÉÆqÀUÀÄ 4 (ªÀÄrPÉÃj; Qæ.±À.
1176-CAd£ÀUÉÃj ¨ÉlUÉÃj eÉÊ£À §¸À¢AiÀÄ ±Á¸À£ÉÆÃPÀÛ «UÀæºÀUÀ¼ÀÄ ªÀÄrPÉÃj
ªÀÄÆå¹AiÀÄA£À°èªÉ).
21. CzÉÃ, PÉÆqÀUÀÄ 6 (ªÀÄrPÉÃj; 12£ÉAiÀÄ
±ÀvÀªÀiÁ£À, CAd£ÀUÉÃj-¨ÉlÖUÉÃj §¸À¢AiÀÄ°èzÀÝ «UÀæºÀ).
22. CzÉÃ, PÉÆqÀUÀÄ 7 (ªÀÄrPÉÃj; 12£ÉAiÀÄ
±ÀvÀªÀiÁ£À).
23. CzÉÃ, PÉÆqÀUÀÄ 19 (CAd£ÀUÉÃj, ¨ÉlUÉÃj; Qæ.±À.
1544).
24. ¸Á°UÁæªÀÄzÀ ²æà PÀĨÉÃgÀ ±ÉlÖgÀ ªÉƪÀÄäUÀ
¨ÉAUÀ¼ÀÆgÀÄ ¤ªÁ¹ ²æà J¸ï.PÉ. zÉêÉÃAzÀæ£ï CªÀgÀÄ 12-1-21012gÀ°è F
ªÀiÁ»wAiÀÄ£ÀÄß ¤ÃrzÁÝgÉ.
25. `±ÀQÛ’ ¢£À¥ÀwæPÉ, ªÀÄrPÉÃj, 13-6-2011.
26. J.PÀ. ¸ÀA. 1 (ºÉÆ), CzÉÃ, PÉÆqÀUÀÄ 58
(PÀ®PÀAzÀÆgÀÄ ; Qæ.±À. 9-5-1380).
27. CzÉÃ, PÉÆqÀUÀÄ (68-74, 78-79; 11£ÉÃ
±ÀvÀªÀiÁ£À); PÉÆqÀUÀÄ (5, 76, 77: 12£Éà ±ÀvÀªÀiÁ£À).
28. F ²®àªÀ£ÀÄß 2010gÀ°è £ÉÆÃqÀ®Ä CªÀPÁ±À ªÀiÁrzÀ
J.J¸ï.L. (zÀQët ªÀ®AiÀÄ)£À ¤zÉÃð±ÀPÀgÁVzÀÝ qÁ. J¸ï.«. ªÉAPÀmÉñÀAiÀÄå CªÀjUÉ
ºÁUÀÆ £ÉgÀªÁzÀ ±À¤ªÁgÀ ¸ÀAvÉ PÁ¯ÉÃdÄ ¥ÁæZÁAiÀÄð ²æà ¹.JA. ¥ÀÅlÖ¸Áé«Ä CªÀjUÉ
PÀÈvÀdÕvÉUÀ¼ÀÄ.
29. JA.f. ZÀAzÀæPÁAvï, JA.f. £ÁUÀgÁeï, `PÉÆqÀV£À
PÉÆAUÁ¼ÀégÀÄ ªÀÄvÀÄÛ eÉÊ£ÀzsÀªÀÄð’ EwºÁ¸À zÀ±Àð£À, ¸ÀA.
18/2003, ¥ÀÅl 17-78; PÀ£ÀßqÀ¥Àæ¨sÀ ¢£À¥ÀwæPÉ, ªÀÄrPÉÃj, ¥ÀÅl 20-3-2003.
